Adhyaya 28

Mantra 1

होता॑ यक्षत्स॒मिधेन्द्र॑मि॒डस्प॒दे नाभा॑ पृथि॒व्या अधि॑ । दि॒वो वर्ष्म॒न्त्समि॑ध्यत॒ ओजि॑ष्ठश्चर्षणी॒सहां॒ वेत्वाज्य॑स्य॒ होत॒र्यज॑

ହୋତୃ ସମିଧା ଦ୍ୱାରା ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଯଜନ କରୁନ୍ତୁ—ଇଡା-ପଦରେ, ପୃଥିବୀର ନାଭି ଉପରେ; ଦିବର ଶିଖରରେ ସେ ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ ହେଉନ୍ତୁ। ସର୍ବାଧିକ ଓଜସ୍ୱୀ, ଜନମାନଙ୍କ ସହାୟକ—ଘୃତାହୁତିକୁ ଆସୁନ୍ତୁ। ହୋତୃ, ଯଜ!

Mantra 2

होता॑ यक्ष॒त्तनू॒नपा॑तमू॒तिभि॒र्जेता॑र॒मप॑राजितम् । इन्द्रं॑ दे॒वᳪ स्व॒र्विदं॑ प॒थिभि॒र्मधु॑मत्तमै॒र्नरा॒शᳪसे॑न॒ तेज॑सा॒ वेत्वाज्य॑स्य॒ होत॒र्यज॑

ହୋତୃ ତନୂନପାତଙ୍କୁ ଯଜନ କରୁନ୍ତୁ—ତାଙ୍କ ଊତିମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା, ବିଜେତା, ଅପରାଜିତ। ସ୍ୱର୍ବିଦ ଦେବ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ—ଅତିମଧୁର ପଥମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା, ନରାଶଂସ ସହ, ତେଜସ୍ ସହିତ—ଘୃତାହୁତିକୁ ଆସୁନ୍ତୁ। ହୋତୃ, ଯଜ!

Mantra 3

होता॑ यक्ष॒दिडा॑भि॒रिन्द्र॑मीडि॒तमा॒जुह्वा॑न॒मम॑र्त्यम् । दे॒वो दे॒वै: सवी॑र्यो॒ वज्र॑हस्तः पुरन्द॒रो वेत्वाज्य॑स्य॒ होत॒र्यज॑

ହୋତୃ ଇଡାଭିଃ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଯଜନ କରୁ—ସ୍ତୁତ, ଆହ୍ୱାନିତ, ଅମର୍ତ୍ୟ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ; ଦେବ ଦେବମାନଙ୍କ ସହ, ସବୀର୍ୟ, ବଜ୍ରହସ୍ତ, ପୁରନ୍ଦର—ସେ ଘୃତାହୁତି ପାଖକୁ ଆସୁ। ହୋତୃ, ଯଜ!

Mantra 4

होता॒ यक्षद्ब॒र्हिषीन्द्रं॑ निषद्व॒रं वृ॑ष॒भं नर्या॑पसम् । वसु॑भी रु॒द्रैरा॑दि॒त्यैः सु॒युग्भि॑र्ब॒र्हिरास॑द॒द्वेत्वाज्य॑स्य॒ होत॒र्यज॑

ହୋତୃ ବର୍ହିଷା ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଯଜନ କରୁ—ନିଷଦ୍ୱର, ବୃଷଭ, ନର୍ୟାପସ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ। ବସୁ, ରୁଦ୍ର, ଆଦିତ୍ୟ—ସୁୟୁଗ୍ଭିଃ—ସହିତ ବର୍ହି ଉପରେ ଆସୀନ ହେଉ; ସେ ଘୃତାହୁତି ପାଖକୁ ଆସୁ। ହୋତୃ, ଯଜ!

Mantra 5

होता॑ यक्ष॒दोजो॒ न वी॒र्यᳪ सहो॒ द्वार॒ इन्द्र॑मवर्धयन् । सुप्रा॒य॒णा अ॒स्मिन्य॒ज्ञे वि श्र॑यन्तामृता॒वृधो॒ द्वार॒ इन्द्रा॑य मी॒ढुषे॒ व्यन्त्वाज्य॑स्य॒ होत॒र्यज॑

ହୋତୃ ଯଜ କରୁନ୍ତୁ: ଦ୍ୱାରମାନେ ଯେପରି ଓଜ, ବୀର୍ୟ ଓ ସହସା ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ବର୍ଧିତ କରିଛନ୍ତି। ଋତଦ୍ୱାରା ବୃଦ୍ଧିପ୍ରାପ୍ତ, ସୁପ୍ରାୟଣ ସେହି ଦ୍ୱାରମାନେ ଏହି ଯଜ୍ଞରେ ବିସ୍ତାରିତ ହେଉନ୍ତୁ; ଦାନଶୀଳ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପାଇଁ, ଘୃତ-ଆହୁତି ପାଇଁ ସେମାନେ ବିଶାଳଭାବେ ଖୋଲିଯାଆନ୍ତୁ—ହେ ହୋତୃ, ଯଜ କର!

Mantra 6

होता॑ यक्षदु॒षे इन्द्र॑स्य धे॒नू सु॒दुघे॑ मा॒तरा॑ म॒ही । स॒वा॒तरौ॒ न तेज॑सा व॒त्समिन्द्र॑मवर्धतां वी॒तामाज्य॑स्य॒ होत॒र्यज॑

ହୋତୃ ଉଷା ପାଇଁ ଯଜ କରୁନ୍ତୁ: ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସୁଦୁଘେ ଧେନୁସ୍ୱରୂପ ସେହି ଦୁଇ ମହାମାତା। ତେଜସାରେ ପ୍ରେରକ ଦୁଇଜଣ ପରି, ବତ୍ସ ସମ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ସେମାନେ ବର୍ଧିତ କରୁନ୍ତୁ; ସେମାନେ ଘୃତର ଭାଗ ଗ୍ରହଣ କରୁନ୍ତୁ—ହେ ହୋତୃ, ଯଜ କର!

Mantra 7

होता॑ यक्ष॒द्दैव्या॒ होता॑रा भि॒षजा॒ सखा॑या ह॒विषेन्द्रं॑ भिषज्यतः । क॒वी देवौ॒ प्रचे॑तसा॒विन्द्रा॑य धत्त इन्द्रि॒यं वी॒तामाज्य॑स्य॒ होत॒र्यज॑

ହୋତୃ ଯଜ କରୁନ୍ତୁ: ଦୈବ୍ୟ ହୋତାର ଦୁଇଜଣ, ଭିଷଜ ସଖାମାନେ, ହବିଷା ଦ୍ୱାରା ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଭିଷଜ୍ୟ (ଚିକିତ୍ସା) କରନ୍ତି। କବି, ପ୍ରଚେତସ ସେହି ଦୁଇ ଦେବ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପାଇଁ ଇନ୍ଦ୍ରିୟଂ (ସାର୍ବଭୌମ-ଶକ୍ତି) ଧାରଣ କରାନ୍ତୁ; ସେମାନେ ଘୃତର ଭାଗ ଗ୍ରହଣ କରୁନ୍ତୁ—ହେ ହୋତୃ, ଯଜ କର!

Mantra 8

होता॑ यक्षत्ति॒स्रो दे॒वीर्न भे॑ष॒जं त्रय॑स्त्रि॒धात॑वो॒ऽपस॒ इडा॒ सर॑स्वती॒ भार॑ती म॒हीः । इन्द्र॑पत्नीर्ह॒विष्म॑ती॒र्व्यन्त्वाज्य॑स्य॒ होत॒र्यज॑

ହୋତା ତିନି ଦେବୀଙ୍କୁ ଯଜନ କରୁ—ଔଷଧ ସମ—ତ୍ରିଧା-ସ୍ଥାପିତ ତିନି ଶକ୍ତିକୁ: ଇଡା, ସରସ୍ୱତୀ ଓ ମହୀ ଭାରତୀକୁ। ହବିଷ୍ମତୀ ଇନ୍ଦ୍ରପତ୍ନୀମାନେ ଘୃତ ପାଇଁ ପଥ ବିସ୍ତାର କରୁନ୍ତୁ; ହେ ହୋତା, ଯଜନ କର।

Mantra 9

होता॑ यक्ष॒त्त्वष्टा॑र॒मिन्द्रं॑ दे॒वं भि॒षज॑ᳪ सु॒यजं॑ घृत॒श्रिय॑म् । पु॒रु॒रूप॑ᳪ सु॒रेत॑सं म॒घोन॒मिन्द्रा॑य॒ त्वष्टा॒ दध॑दिन्द्रि॒याणि॒ वेत्वाज्य॑स्य॒ होत॒र्यज॑

ହୋତା ତ୍ୱଷ୍ଟୃଙ୍କୁ ଯଜନ କରୁ—ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ, ଦେବଙ୍କୁ, ଭିଷଜ୍‌ (ବୈଦ୍ୟ)ଙ୍କୁ, ସୁଯଜ୍ୟଙ୍କୁ, ଘୃତଶ୍ରୀଯୁକ୍ତଙ୍କୁ; ବହୁରୂପ, ସୁରେତସ, ମଘବନଙ୍କୁ। ଇନ୍ଦ୍ର ପାଇଁ ଇନ୍ଦ୍ରିୟଶକ୍ତି ଦାନ କରୁଥିବା ତ୍ୱଷ୍ଟୃ ଘୃତ ଗ୍ରହଣ କରୁନ୍ତୁ; ହେ ହୋତା, ଯଜନ କର।

Mantra 10

होता॑ यक्ष॒द्वन॒स्पति॑ᳪ शमि॒तार॑ᳪ श॒तक्र॑तुं धि॒यो जो॒ष्टार॑मिन्द्रि॒यम् । मध्वा॑ सम॒ञ्जन्प॒थिभि॑: सु॒गेभि॒: स्वदा॑ति य॒ज्ञं मधु॑ना घृ॒तेन॒ वेत्वाज्य॑स्य॒ होत॒र्यज॑

ହୋତୃ ବନସ୍ପତିଙ୍କୁ ଯଜନ କରୁନ୍ତୁ—ଶମିତାର, ଶତକ୍ରତୁ, ଧିୟମାନଙ୍କ ଜୋଷ୍ଟାର, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ବଳସମ। ମଧୁରତା ସହ, ସୁଗମ ପଥମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଯଥାବିଧି ଅଭ୍ୟଞ୍ଜନ କରି, ସେ ମଧୁ ଓ ଘୃତରେ ଯଜ୍ଞକୁ ରସମୟ କରନ୍ତି; ତାହା ଆଜ୍ୟକୁ ଜୟ କରୁ। ହେ ହୋତୃ, ଯଜନ କର!

Mantra 11

होता॑ यक्ष॒दिन्द्र॒ᳪ स्वाहाऽऽज्य॑स्य॒ स्वाहा॒ मेद॑स॒: स्वाहा॑ स्तो॒काना॒ᳪ स्वाहा॒ स्वाहा॑कृतीना॒ᳪ स्वाहा॑ ह॒व्यसू॑क्तीनाम् । स्वाहा॑ दे॒वा आ॑ज्य॒पा जु॑षा॒णा इन्द्र॒ आज्य॑स्य॒ व्यन्तु॒ होत॒र्यज॑

ହୋତୃ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଯଜନ କରୁନ୍ତୁ। ଆଜ୍ୟ ପାଇଁ ସ୍ୱାହା! ମେଦସ ପାଇଁ ସ୍ୱାହା! ବିନ୍ଦୁମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସ୍ୱାହା! ସ୍ୱାହା-କୃତିମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସ୍ୱାହା! ହବ୍ୟସୂକ୍ତିମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସ୍ୱାହା! ସ୍ୱାହା! ଆଜ୍ୟପା ଦେବମାନେ ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ ଆଜ୍ୟକୁ ସ୍ୱୀକାର କରୁନ୍ତୁ; ଇନ୍ଦ୍ର ମଧ୍ୟ ଆଜ୍ୟକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରୁନ୍ତୁ। ହୋତୃ, ଯଜ!

Mantra 12

दे॒वं ब॒र्हिरिन्द्र॑ᳪ सुदे॒वं दे॒वैर्वी॒रव॑त्स्ती॒र्णं वेद्या॑मवर्धयत् । वस्तो॑र्वृ॒तं प्राक्तोर्भृ॒तᳪ रा॒या ब॒र्हिष्म॒तोऽत्य॑गाद्वसु॒वने॑ वसु॒धेय॑स्य वेतु॒ यज॑

ଇନ୍ଦ୍ର ପାଇଁ ଦିବ୍ୟ ବର୍ହିସ—ସୁଦେବ, ଦେବମାନଙ୍କ ସହ, ବୀରବତ୍—ବେଦୀରେ ପ୍ରସ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଲା। ବାସସ୍ଥାନ ଆବୃତ; ଅଗ୍ରଭାଗ ଧୃତ; ଧନ ସହ ବର୍ହିସ୍ମତ୍ ଅତିକ୍ରମ କଲେ। ବସୁବନେ, ବସୁଧେୟ ପ୍ରାପ୍ତି ପାଇଁ—ଏହା ସିଦ୍ଧ ହେଉ; ଯଜ!

Mantra 13

दे॒वीर्द्वार॒ इन्द्र॑ᳪ सङ्घा॒ते वी॒ड्वीर्याम॑न्नवर्धयन् । आ व॒त्सेन॒ तरु॑णेन कुमा॒रेण॑ च मीव॒तापार्वा॑णᳪ रे॒णुक॑काटं नुदन्तां वसु॒वने॑ वसु॒धेय॑स्य व्यन्तु॒ यज॑

ଦିବ୍ୟ ଦ୍ୱାରମାନେ ସଂଘାଟେ ଇନ୍ଦ୍ର ପାଇଁ ଦୃଢ଼ ବୀର୍ୟମୟ ପରାକ୍ରମକୁ ବୃଦ୍ଧି କରୁନ୍ତୁ। ବଛୁରା ସହ, ତରୁଣ ସହ, କୁମାର ସହ, ରେଣୁକା (ରମ୍ଭା) କରୁଥିବା ଗାଈ ସହ—ଗଠିଳ ବାଧା, ଧୂଳିମୟ ଠୁଣ୍ଠକୁ ଠେଲି ଦୂର କରୁନ୍ତୁ। ବସୁବନେ, ବସୁଧେୟ ପ୍ରାପ୍ତି ପାଇଁ—ସେମାନେ ସିଦ୍ଧି ପାଉନ୍ତୁ; ଯଜ!

Mantra 14

दे॒वी उ॒षासा॒नक्तेन्द्रं॑ य॒ज्ञे प्र॑य॒त्य॒ह्वेताम् । दैवी॒र्विश॒: प्राया॑सिष्टा॒ᳪ सुप्री॑ते॒ सुधि॑ते वसु॒वने॑ वसु॒धेय॑स्य वीतां॒ यज॑

ଯଜ୍ଞର ଅଗ୍ରଗତି କ୍ରମରେ ଦେବୀ ଉଷା ଓ ରାତ୍ରି ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କରୁନ୍ତୁ। ଦୈବୀ ବିଶଃ (ଦେବଜନ) ସୁପ୍ରୀତ, ସୁଧିତ ହୋଇ, ବସୁବନେ—ଧନଲାଭରେ ଓ ବସୁଧେୟ—ନିଧିଲାଭରେ ଅଗ୍ରସର ହେଉନ୍ତୁ; ଯଜ୍ଞହବିଷର ଆସ୍ୱାଦ ନିଅନ୍ତୁ—ଯଜ୍!

Mantra 15

दे॒वी जोष्ट्री॒ वसु॑धिती दे॒वमिन्द्र॑मवर्धताम् । अया॑व्य॒न्याघा द्वेषा॒ᳪस्यान्या व॑क्ष॒द्वसु॒ वार्या॑णि॒ यज॑मानाय शिक्षि॒ते व॑सु॒वने॑ वसु॒धेय॑स्य वीतां॒ यज॑

ଦେବୀ ଜୋଷ୍ଟ୍ରୀ ଓ ବସୁଧିତୀ (ଧନ-ସ୍ଥାପିକା) ଏହି ଦୁଇ ଦେବୀ ଦେବ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ବୃଦ୍ଧି କରୁନ୍ତୁ। ଜଣେ ଅଘ (ଅପଶକୁନ/ପାପ)କୁ ଦୂରେ ହଟାଉନ୍ତୁ, ଅନ୍ୟଜଣେ ଦ୍ୱେଷମାନଙ୍କୁ ଏଠାକୁ ବହି ଆଣୁନ୍ତୁ; ଏବଂ ଧନ-ଜୟରେ ଶିକ୍ଷିତ ଯଜମାନଙ୍କୁ ଚୟିତ ବସୁ, ବାର୍ୟ ଧନ ସମ୍ପଦ ପହଞ୍ଚାଉନ୍ତୁ। ବସୁବନେ, ବସୁଧେୟ (ଧନ-ସ୍ଥାପନ) ପାଇଁ ସେମାନେ ଏଠାକୁ ଆସୁନ୍ତୁ—ଯଜ (ଯଜନ କର)।

Mantra 16

दे॒वी ऊ॒र्जाहु॑ती॒ दुघे॒ सु॒दुघे॒ पय॒सेन्द्र॑मवर्धताम् । इष॒मूर्ज॑म॒न्या व॑क्ष॒त्सग्धि॒ᳪ सपी॑तिम॒न्या नवे॑न॒ पूर्वं॒ दय॑माने पुरा॒णेन॒ नव॒मधा॑ता॒मूर्ज॑मू॒र्जाहु॑ती ऊ॒र्जय॑माने॒ वसु॒ वार्या॑णि॒ यज॑मानाय शिक्षि॒ते व॑सु॒वने॑ वसु॒धेय॑स्य वीतां॒ यज॑

ଦେବୀ—ଊର୍ଜାହୁତି (ଶକ୍ତିର ଆହୁତି)—ଦୋହନକାରିଣୀ, ସୁଦୋହନକାରିଣୀ, ନିଜ ଦୁଧରେ ଦେବ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ବୃଦ୍ଧି କରୁନ୍ତୁ। ଗୋଟିଏ (ଆହୁତି) ଇଷ୍ ଓ ଊର୍ଜ ଆଣୁ; ଅନ୍ୟଟି ଭୋଜନ ଓ ପାନ (ସଗ୍ଧି–ସପୀତି) ଦିଅ। ନୂତନ ସହ ପୂର୍ବତନକୁ ଦୟାରେ ପୋଷଣ କରି, ପୁରାତନ ଦ୍ୱାରା ନୂତନକୁ ସ୍ଥାପନ କରି, ସେମାନେ ଊର୍ଜକୁ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରୁନ୍ତୁ। ଊର୍ଜାହୁତି, ଊର୍ଜଦ୍ୱାରା ଯଜମାନଙ୍କୁ ବରଣୀୟ ବସୁ ଶିଖାଇ, ବସୁବନରେ ବସୁଧେୟ (ଧନ-ସ୍ଥାପନ) ପାଇଁ ଏଠାକୁ ଆସ; ଯଜ (ପୂଜା କର)।

Mantra 17

दे॒वा दैव्या॒ होता॑रा दे॒वमिन्द्र॑मवर्धताम् । ह॒ताघ॑शᳪसा॒वाभा॑र्ष्टां॒ वसु॒ वार्या॑णि॒ यज॑मानाय शिक्षि॒तौ व॑सु॒वने॑ वसु॒धेय॑स्य वीतां॒ यज॑

ଦେବମାନେ—ଦୈବ୍ୟ ଦୁଇ ହୋତା—ଦେବ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ବୃଦ୍ଧି କରୁନ୍ତୁ। ହତାଘଶଂସ (ଦୁଷ୍ଟବାକ୍ୟକୁ ନିହତ କରୁଥିବା) ତୁମେ ଦୁଇଜଣ, ବସୁବନରେ ଧନ ଲାଭରେ ଶିକ୍ଷିତ ଯଜମାନଙ୍କ ପାଇଁ ବରଣୀୟ ବସୁ ଏଠାକୁ ଆଣ। ବସୁଧେୟ (ଧନ-ସ୍ଥାପନ) ପାଇଁ ଏଠାକୁ ଆସ; ଯଜ (ପୂଜା କର)।

Mantra 18

दे॒वीस्ति॒स्रस्ति॒स्रो दे॒वीः पति॒मिन्द्र॑मवर्धयन् । अस्पृ॑क्ष॒द्भार॑ती॒ दिव॑ᳪ रु॒द्रैर्य॒ज्ञᳪ सर॑स्व॒तीडा॑ वसु॑मती गृ॒हान् व॑सु॒वने॑ वसु॒धेय॑स्य व्यन्तु॒ यज॑

ତିନି ଦେବୀ—ହଁ, ତିନି ଦେବୀ—ପତି ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ବୃଦ୍ଧି କରିଲେ। ଭାରତୀ ଦ୍ୟୌକୁ ସ୍ପର୍ଶ କଲେ; ରୁଦ୍ରମାନଙ୍କ ସହ ସରସ୍ୱତୀ ଯଜ୍ଞକୁ ସ୍ପର୍ଶ କଲେ; ଏବଂ ବସୁମତୀ ଇଳା ଗୃହମାନଙ୍କୁ (ସ୍ପର୍ଶ କଲେ)। ବସୁବନରେ, ବସୁଧେୟ (ଧନ-ସ୍ଥାପନ) ପାଇଁ, ସେମାନେ (ଏହି କ୍ରିୟାରେ) ବ୍ୟାପି ରହୁନ୍ତୁ; ଯଜ (ପୂଜା କର)।

Mantra 19

दे॒व इन्द्रो॒ नरा॒शᳪस॑स्त्रिवरू॒थस्त्रि॑बन्धु॒रो दे॒वमिन्द्र॑मवर्धयत् । श॒तेन॑ शितिपृ॒ष्ठाना॒माहि॑तः स॒हस्रे॑ण॒ प्र व॑र्तते मि॒त्रावरु॒णेद॑स्य हो॒त्रमर्ह॑तो॒ बृह॒स्पति॑ स्तो॒त्रम॒श्विनाध्व॑र्यवं वसु॒वने॑ वसु॒धेय॑स्य वेत्तु॒ यज॑

ଦେବ ଇନ୍ଦ୍ର ନରାଶଂସ ରୂପେ, ତ୍ରିବରୂଥ (ତ୍ରିବିଧ ରକ୍ଷାଯୁକ୍ତ) ଓ ତ୍ରିବନ୍ଧୁର (ତ୍ରିବିଧ ବନ୍ଧନଯୁକ୍ତ) ହୋଇ, ଦେବ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ବଳବାନ କରନ୍ତି। ଶତ ଶିତିପୃଷ୍ଠ (ଚିତ୍ରିତ ପିଠଯୁକ୍ତ) ଅଶ୍ୱ ସହିତ ଆହିତ ହୋଇ, ସହସ୍ର ସହିତ ସେ ଆଗକୁ ପ୍ରବର୍ତ୍ତିତ ହୁଅନ୍ତି। ମିତ୍ର-ବରୁଣଙ୍କ ହୋତୃ-କର୍ମ ଅର୍ହ; ବୃହସ୍ପତି ସ୍ତୋତ୍ର; ଅଶ୍ୱିନୀଦ୍ୱୟ ଅଧ୍ୱର୍ୟୁ-କର୍ମ। ବସୁବନରେ ବସୁଧେୟର ବେତ୍ତା ଯଜମାନଙ୍କୁ ଜାଣୁନ୍ତୁ/ପ୍ରେରଣା ଦିଅନ୍ତୁ।

Mantra 20

दे॒वो दे॒वै॒र्वन॒स्पति॒र्हिर॑ण्यपर्णो॒ मधु॑शाखः सुपिप्प॒लो दे॒वमिन्द्र॑मवर्धयत् । दिव॒मग्रे॑णास्पृक्ष॒दान्तरि॑क्षं पृथि॒वीम॑दृᳪहीद्वसु॒वने॑ वसु॒धेय॑स्य वेतु॒ यज॑

ଦେବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଦେବ—ବନସ୍ପତି, ହିରଣ୍ୟପର୍ଣ (ସୁବର୍ଣ୍ଣ ପତ୍ରଯୁକ୍ତ), ମଧୁଶାଖ (ମଧୁର ଶାଖାଯୁକ୍ତ), ସୁପିପ୍ପଲ (ଉତ୍ତମ ଫଳସମୃଦ୍ଧ)—ସେ ଦେବ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ବର୍ଧିତ କଲେ। ଶିଖରଦ୍ୱାରା ଦ୍ୟୌକୁ ସ୍ପର୍ଶ କଲେ; ଅନ୍ତରିକ୍ଷକୁ ବ୍ୟାପିଲେ; ପୃଥିବୀକୁ ଦୃଢ଼ କଲେ। ବସୁବନେ, ବସୁଧେୟ (ସଞ୍ଚିତ ଧନ) ପାଇଁ, ସେ ସଫଳତା ଆଣୁନ୍ତୁ—ଯଜ୍ଞ!

Mantra 21

दे॒वं ब॒र्हिर्वारि॑तीनां दे॒वमिन्द्र॑मवर्धयत् । स्वा॒स॒स्थमिन्द्रे॒णास॑न्नम॒न्या ब॒र्हीᳪष्य॒भ्य॒भूद्वसु॒वने॑ वसु॒धेय॑स्य वेतु॒ यज॑

ଦେବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଦେବ—ବର୍ହିସ୍, ବାରିତୀନାଂ (ଅପମଙ୍ଗଳ ନିବାରକ ରକ୍ଷକମାନଙ୍କ) ବର୍ହିସ୍—ସେ ଦେବ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ବର୍ଧିତ କଲେ। ନିଜ ସ୍ଥାନରେ ସ୍ଥିତ ହୋଇ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସମୀପରେ ସ୍ଥାପିତ ହୋଇ, ଅନ୍ୟ ବର୍ହିସ୍-ତୃଣମାନେ ତାଙ୍କୁ ଚାରିପାଖରୁ ଘେରିଲେ। ବସୁବନେ, ବସୁଧେୟ (ସଞ୍ଚିତ ଧନ) ପାଇଁ, ସେ ସଫଳତା ଆଣୁନ୍ତୁ—ଯଜ୍ଞ!

Mantra 22

दे॒वो अ॒ग्निः स्वि॑ष्ट॒कृद्दे॒वमिन्द्र॑मवर्धयत् । स्वि॑ष्टं कु॒र्वन्त्स्वि॑ष्ट॒कृत्स्वि॑ष्टम॒द्य क॑रोतु नो वसु॒वने॑ वसु॒धेय॑स्य वेतु॒ यज॑

ଦେବ ଅଗ୍ନି—ସ୍ୱିଷ୍ଟକୃତ୍ (ସୁବିଧିପୂର୍ବକ ହବି ଅର୍ପଣ କରାଉଥିବା)—ଦେବ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ବର୍ଧିତ କରିଛନ୍ତି। ଯେ ସ୍ୱିଷ୍ଟ କରେ, ସେହି ସ୍ୱିଷ୍ଟକୃତ୍ ଆଜି ଆମ ପାଇଁ ଅର୍ପଣକୁ ସୁବିଧିପୂର୍ବକ କରୁନ୍ତୁ; ବସୁ-ବନେ (ଧନଲାଭରେ), ବସୁଧେୟ (ସଞ୍ଚିତ ନିଧି) ପାଇଁ, ଯଜ୍ଞ ସଫଳତା ଆଣୁ—ଯଜ!

Mantra 23

अ॒ग्निम॒द्य होता॑रमवृणीता॒यं यज॑मान॒: पच॒न्पक्ती॒: पच॑न्पुरो॒डाशं॑ ब॒ध्नन्निन्द्रा॑य॒ छाग॑म् । सू॒प॒स्था अ॒द्य दे॒वो वन॒स्पति॑रभव॒दिन्द्रा॑य॒ छागे॑न । अघ॒त्तं मे॑द॒स्तः प्रति॑ पच॒ताग्र॑भी॒दवी॑वृधत्पुरो॒डाशे॑न । त्वाम॒द्य ऋ॑षे

ଆଜି ହୋତୃରୂପେ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ବରଣ କରାଗଲା; ଏହି ଯଜମାନ ପକ୍ତୀଃ (ପକା ଅଂଶ) ପକାଉଥିବା, ପୁରୋଡାଶ (ଯଜ୍ଞକେକ) ପକାଉଥିବା, ଇନ୍ଦ୍ର ପାଇଁ ଛାଗ (ଛେଳି/ବକରା) ବାନ୍ଧୁଛି। ଆଜି ଦେବ ବନସ୍ପତି ସୁପସ୍ଥ (ଦୃଢ଼ାସନ) ହୋଇଛନ୍ତି—ଇନ୍ଦ୍ର ପାଇଁ ଛାଗ ସହିତ। ସେମାନେ ମେଦସ୍ (ଚର୍ବି) ଭୋଜନ କଲେ; ପ୍ରତିଦାନରେ ତୁମେ ପକାଅ। ସେ ଧରିଲା; ପୁରୋଡାଶ ଦ୍ୱାରା (ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ) ବର୍ଧିତ କଲା। ଆଜି ତୁମକୁ, ଋଷେ, (ଆମେ ଆହ୍ୱାନ କରୁଛୁ)।

Mantra 24

होता॑ यक्षत्समिधा॒नं म॒हद्यश॒: सुस॑मिद्धं॒ वरे॑ण्यम॒ग्निमिन्द्रं॑ वयो॒धस॑म् । गा॒य॒त्रीं छन्द॑ इन्द्रि॒यं त्र्यविं॒ गां वयो॒ दध॒द्वेत्वाज्य॑स्य॒ होत॒र्यज॑

ହୋତୃ ସମିଧାଦ୍ୱାରା ପ୍ରଜ୍ୱଲିତ, ମହାଯଶସ୍ବୀ, ସୁସଂସିଦ୍ଧ, ବରେଣ୍ୟ—ଅଗ୍ନି-ଇନ୍ଦ୍ର, ବୟୋଧସ୍ (ବଳଦାତା)ଙ୍କୁ ଯଜନ କରୁନ୍ତୁ। ଗାୟତ୍ରୀ ଛନ୍ଦ—ଇନ୍ଦ୍ରିୟ (ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଶକ୍ତି), ତ୍ର୍ୟବି (ତ୍ରିଗୁଣ)—ବୟ (ବଳ) ଧାରଣ କରୁଥିବା; ଘୃତ ସହ, ହୋତୃ, ଯଜ୍ଞକୁ ସଫଳତା ଆଣୁ—ଯଜ!

Mantra 25

होता॑ यक्ष॒त्तनू॒नपा॑तमु॒द्भिदं॒ यं गर्भ॒मदि॑तिर्द॒धे शुचि॒मिन्द्रं॑ वयो॒धस॑म् । उ॒ष्णिहं॒ छन्द॑ इन्द्रि॒यं दि॑त्य॒वाहं॒ गां वयो॒ दध॒द्वेत्वाज्य॑स्य॒ होत॒र्यज॑

ହୋତା ତନୂନପାତ୍—ଉଦ୍ଭିଦ୍—ଙ୍କୁ ଯଜନ କରୁ; ଯେ ଶୁଚି ଗର୍ଭକୁ ଅଦିତି ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି—ପ୍ରାଣବଳଦାତା ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ। ଉଷ୍ଣିହ୍ ଛନ୍ଦ; ଏଠାରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ (ପରାକ୍ରମ) ଅଛି। ଗାଈ ଓ ବଳ ଦାନ କରି ସେ ଆଜ୍ୟ ପାଖକୁ ଆସୁନ୍ତୁ; ହୋତା, ଯଜ।

Mantra 26

होता॑ यक्षदी॒डेन्य॑मीडि॒तं वृ॑त्र॒हन्त॑म॒मिडा॑भि॒रीड्यँ॒ सह॒: सोम॒मिन्द्रँ॑ वयो॒धस॑म् । अ॒नु॒ष्टुभं॒ छन्द॑ इन्द्रि॒यं पञ्चा॑विं॒ गां वयो॒ दध॒द्वेत्वाज्य॑स्य॒ होत॒र्यज॑

ହୋତା ଈଡେନ୍ୟ—ଈଡିତ—ବୃତ୍ରହନ୍ତ, ନିର୍ଦୋଷ ସ୍ତୁତିମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସ୍ତବନୀୟ, ସହସ୍ୱାନ ସୋମ—ଇନ୍ଦ୍ର, ପ୍ରାଣବଳଦାତା—ଙ୍କୁ ଯଜନ କରୁ। ଅନୁଷ୍ଟୁଭ୍ ଛନ୍ଦ; ଏଠାରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ (ପରାକ୍ରମ) ଅଛି। ପଞ୍ଚାବିଂ ଗାଈ ଓ ବଳ ଦାନ କରି ସେ ଆଜ୍ୟ ପାଖକୁ ଆସୁନ୍ତୁ; ହୋତା, ଯଜ।

Mantra 27

होता॑ यक्षत्सुब॒र्हिषं॑ पूष॒ण्वन्त॒मम॑र्त्य॒ᳪ सीद॑न्तं ब॒र्हिषि॑ प्रि॒येऽमृतेन्द्रं॑ वयो॒धस॑म् । बृ॒ह॒तीं छन्द॑ इन्द्रि॒यं त्रि॑व॒त्सं गां वयो॒ दध॒द्वेत्वाज्य॑स्य॒ होत॒र्यज॑

ହୋତା ସୁବର୍ହିଷ—ସୁଶୋଭିତ ବର୍ହିଷଯୁକ୍ତ—ପୂଷଣ୍ୱତ, ଅମର୍ତ୍ୟ, ବର୍ହିଷରେ ଉପବିଷ୍ଟ, ଅମୃତ ଆସନରେ ପ୍ରିୟ—ପ୍ରାଣବଳଦାତା ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଯଜନ କରୁ। ବୃହତୀ ଛନ୍ଦ; ଏଠାରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ (ପରାକ୍ରମ) ଅଛି। ତ୍ରିବତ୍ସ ଗାଈ ଓ ବଳ ଦାନ କରି ସେ ଆଜ୍ୟ ପାଖକୁ ଆସୁନ୍ତୁ; ହୋତା, ଯଜ।

Mantra 28

होता॑ यक्ष॒द्व्यच॑स्वतीः सुप्राय॒णा ऋ॑ता॒वृधो॒ द्वारो॑ दे॒वीर्हि॑र॒ण्ययी॑र्ब्र॒ह्माण॒मिन्द्रं॑ वयो॒धस॑म् । प॒ङ्क्तिं छन्द॑ इ॒हेन्द्रि॒यं तु॑र्य॒वाहं॒ गां वयो॒ दध॒द्व्यन्त्वाज्य॑स्य॒ होत॒र्यज॑

ହୋତା ବ୍ୟାପକ, ସୁପ୍ରୟାଣ, ଋତବୃଦ୍ଧିକାରୀ, ସୁବର୍ଣ୍ଣମୟୀ ଦେବୀ ଦ୍ୱାରମାନଙ୍କୁ ଯଜନ କରୁନ୍ତୁ; (ସେ ଦ୍ୱାରମାନେ) ବ୍ରହ୍ମସ୍ୱରୂପ, ପ୍ରାଣବଳଦାତା ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ପ୍ରବେଶ କରାଉନ୍ତୁ। ପଙ୍କ୍ତି ଛନ୍ଦ; ଏଠାରେ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ବଳ—ଗୋ ଓ ବୀର୍ୟ ଦାନ କରି, ଆଜ୍ୟ ପାଇଁ ଦ୍ୱାର ଖୋଲନ୍ତୁ; ହୋତା, ଯଜ!

Mantra 29

होता॑ यक्षत्सु॒पेश॑सा सुशि॒ल्पे बृ॑ह॒ती उ॒भे नक्तो॒षासा॒ न द॑र्श॒ते विश्व॒मिन्द्रं॑ वयो॒धस॑म् । त्रि॒ष्टुभं॒ छन्द॑ इ॒हेन्द्रि॒यं प॑ष्ठ॒वाहं॒ गां वयो॒ दध॑द्वी॒तामाज्य॑स्य॒ होत॒र्यज॑

ହୋତା ସୁପେଶସ, ସୁଶିଳ୍ପ, ବୃହତୀ ଏହି ଯୁଗଳ—ନକ୍ତ (ରାତ୍ରି) ଓ ଉଷା (ଉଷସ୍)—ଦର୍ଶନକୁ ପ୍ରକଟ ହେଉଥିବାମାନଙ୍କୁ ଯଜନ କରୁନ୍ତୁ; (ସେମାନେ) ସର୍ବସ୍ୱରୂପ, ପ୍ରାଣବଳଦାତା ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ (ଆଣୁନ୍ତୁ)। ତ୍ରିଷ୍ଟୁଭ୍ ଛନ୍ଦ; ଏଠାରେ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ବଳ—ପୃଷ୍ଠବାହକ ଗୋ ଓ ବୀର୍ୟ ଦାନ କରି, ସେ ଦୁଇଜଣ ଆଜ୍ୟ ପାଖକୁ ଆସୁନ୍ତୁ; ହୋତା, ଯଜ!

Mantra 30

होता॑ यक्ष॒त्प्रचे॑तसा दे॒वाना॑मुत्त॒मं यशो॒ होता॑रा दैव्या क॒वी स॒युजेन्द्रं॑ वयो॒धस॑म् । जग॑तीं॒ छन्द॑ इन्द्रि॒यम॑न॒ड्वाहं॒ गां वयो॒ दध॑द्वी॒तामाज्य॑स्य॒ होत॒र्यज॑

ହୋତୃ ପ୍ରଚେତସ (ବିବେକୀ) ମନରେ ଯଜନ କରୁ—ଦେବମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଯଶ ଲାଭ କରାଉ। ଦୈବ୍ୟ ହୋତୃମାନେ—କବି, ସହଯୁଜ (ଏକାସାଥି ଯୁକ୍ତ)—ପ୍ରାଣବଳଧାରୀ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଯଜନ କରୁ। ଜଗତୀ ଛନ୍ଦ; ଅନଡ୍ୱାହ (ବଳବାନ ବୃଷଭ) ହେଉଛି ବୀର୍ୟ; ପ୍ରାଣଶକ୍ତି ଧାରଣ କରି ସେମାନେ ଗାଈକୁ ଜିତୁନ୍ତୁ। ହେ ହୋତୃ, ଆଜ୍ୟରେ ଯଜ।

Mantra 31

होता॑ यक्ष॒त्पेश॑स्वतीस्ति॒स्रो दे॒वीर्हि॑र॒ण्ययी॒र्भार॑तीर्बृह॒तीर्म॒हीः पति॒मिन्द्रं॑ वयो॒धस॑म् । वि॒राजं॒ छन्द॑ इ॒हेन्द्रि॒यं धे॒नुं गां न वयो॒ दध॒द्व्यन्त्वाज्य॑स्य॒ होत॒र्यज॑

ହୋତୃ ପେଶସ୍ୱତୀ ତିନି ଦେବୀଙ୍କୁ—ହିରଣ୍ୟମୟ ଭାରତୀମାନେ, ବୃହତ୍ ଓ ମହୀ—ଯଜନ କରୁ; ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ପତି, ପ୍ରାଣବଳଧାରୀ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ (ଯଜନ କରୁ)। ବିରାଜ୍ ଛନ୍ଦ; ଏଠାରେ ବୀର୍ୟ ଅଛି। ଦୁଗ୍ଧଦାୟିନୀ ଧେନୁ ପରି, ପ୍ରାଣଶକ୍ତି ଦେଇ ସେମାନେ ପ୍ରବାହିତ ହେଉନ୍ତୁ। ହେ ହୋତୃ, ଆଜ୍ୟରେ ଯଜ!

Mantra 32

होता॑ यक्षत्सु॒रेत॑सं॒ त्वष्टा॑रं पुष्टि॒वर्ध॑नᳪ रू॒पाणि॒ बिभ्र॑तं॒ पृथ॒क् पुष्टि॒मिन्द्रं॑ वयो॒धस॑म् । द्वि॒पदं॒ छन्द॑ इन्द्रि॒यमु॒क्षाणं॒ गां न वयो॒ दध॒द्वेत्वाज्य॑स्य॒ होत॒र्यज॑

ହୋତୃ ସୁରେତସ୍ (ଉତ୍ତମ ପ୍ରଜନନଶକ୍ତି) ଧାରଣକାରୀ, ପୁଷ୍ଟିବର୍ଧକ, ପୃଥକ୍ ପୃଥକ୍ ରୂପ ଧାରଣ କରୁଥିବା ତ୍ୱଷ୍ଟୃଙ୍କୁ ଯଜନ କରୁନ୍ତୁ; ଏବଂ ପ୍ରାଣଶକ୍ତିର ଧାରକ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ। ‘ଦ୍ୱିପଦ’ ଛନ୍ଦ; ବୃଷଭ ହିଁ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ (ବୀର୍ୟ) ଅଟେ। ଗାଈ ଯେପରି ପ୍ରାଣବଳ ଦେଇଥାଏ, ସେପରି ଏହା (ହବିଃ) ଆସୁ;—ହୋତୃ, ଆଜ୍ୟଦ୍ୱାରା ଯଜନ କରନ୍ତୁ।

Mantra 33

होता॑ यक्ष॒द्वन॒स्पति॑ᳪ शमि॒तार॑ᳪ श॒तक्र॑तु॒ᳪ हिर॑ण्यपर्णमु॒क्थिन॑ᳪ रश॒नां बिभ्र॑तं व॒शिं भग॒मिन्द्रं॑ वयो॒धस॑म् । क॒कुभं॒ छन्द॑ इ॒हेन्द्रि॒यं व॒शां वे॒हतं॒ गां वयो॒ दध॒द्वेत्वाज्य॑स्य॒ होत॒र्यज॑

ହୋତୃ ଶମିତାର (ଶମନକାରୀ), ଶତକ୍ରତୁ, ହିରଣ୍ୟପର୍ଣ, ଉକ୍ଥିନ, ରଶନା (ଲଗାମ) ଧାରଣକାରୀ ବନସ୍ପତିଙ୍କୁ ଯଜନ କରୁନ୍ତୁ; ଏବଂ ପ୍ରାଣଶକ୍ତିର ଧାରକ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ। ‘କକୁଭ’ ଛନ୍ଦ; ଏଠାରେ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ (ବୀର୍ୟ) ଅଛି। ବଶା (ବନ୍ଧ୍ୟା ଗାଈ), ୱେହତ (ହେଫର), ଗାଈ—ପ୍ରାଣବଳ ଦେଇଥିବା—ସେ (ହବିଃ) ଆସୁ;—ହୋତୃ, ଆଜ୍ୟଦ୍ୱାରା ଯଜନ କରନ୍ତୁ।

Mantra 34

होता॑ यक्ष॒त्स्वाहा॑कृतीर॒ग्निं गृ॒हप॑तिं॒ पृथ॒ग्वरु॑णं भेष॒जं क॒विं क्ष॒त्रमिन्द्रं॑ वयो॒धस॑म् । अति॑च्छन्दसं॒ छन्द॑ इन्द्रि॒यं बृ॒हदृ॑ष॒भं गां वयो॒ दध॒द्व्यन्त्वाज्य॑स्य॒ होत॒र्यज॑

ହୋତୃ ସ୍ୱାହାକୃତିମାନଙ୍କୁ ଯଜନ କରୁନ୍ତୁ—ଅଗ୍ନି, ଗୃହପତି; ଏବଂ ପୃଥକ୍ ଭାବେ ବରୁଣଙ୍କୁ—ଭେଷଜ (ଔଷଧ), କବି; ତଥା କ୍ଷତ୍ର (ରାଜଶକ୍ତି) ରୂପେ, ପ୍ରାଣଶକ୍ତିର ଧାରକ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ। ‘ଅତିଚ୍ଛନ୍ଦସ’ ଛନ୍ଦ; ବୃହତ୍ ବୃଷଭ ହିଁ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ (ବୀର୍ୟ) ଅଟେ। ପ୍ରାଣବଳ ଦେଇଥିବା ଗାଈକୁ ସେମାନେ ପ୍ରଦାନ କରୁନ୍ତୁ;—ହୋତୃ, ଆଜ୍ୟଦ୍ୱାରା ଯଜନ କରନ୍ତୁ।

Mantra 35

दे॒वं ब॒र्हिर्व॑यो॒धसं॑ दे॒वमिन्द्र॑मवर्धयत् । गा॒य॒त्र्या छन्द॑सेन्द्रि॒यं चक्षु॒रिन्द्रे॒ वयो॒ दध॑द्वसु॒वने॑ वसु॒धेय॑स्य वेतु॒ यज॑

ଦିବ୍ୟ ବର୍ହିଃ, ବୀର୍ୟଦାତା, ଦେବ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ବୃଦ୍ଧି କରିଛି। ଗାୟତ୍ରୀ ଛନ୍ଦରେ (ମୁଁ) ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ-ବଳ ସ୍ଥାପନ କରେ; ଇନ୍ଦ୍ରରେ ଚକ୍ଷୁ (ନୟନ) ଓ ବୀର୍ୟ ସ୍ଥାପନ କରେ। ବସୁମାନଙ୍କ ଜୟଲାଭରେ—ଧନସ୍ଥାପନ ପାଇଁ—ତାହା ନେଇଯାଉ: ଯଜ୍ଞ!

Mantra 36

दे॒वीर्द्वारो॑ वयो॒धस॒ᳪ शुचि॒मिन्द्र॑मवर्धयन् । उ॒ष्णिहा॒ छन्द॑सेन्द्रि॒यं प्रा॒णमिन्द्रे॒ वयो॒ दध॑द्वसु॒वने॑ वसु॒धेय॑स्य व्यन्तु॒ यज॑

ଦିବ୍ୟ ଦ୍ୱାରମାନେ, ବୀର୍ୟଦାତା, ଶୁଚି ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ବୃଦ୍ଧି କରିଛନ୍ତି। ଉଷ୍ଣିହ ଛନ୍ଦରେ (ମୁଁ) ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ-ବଳ ସ୍ଥାପନ କରେ; ଇନ୍ଦ୍ରରେ ପ୍ରାଣ ଓ ବୀର୍ୟ ସ୍ଥାପନ କରେ। ବସୁମାନଙ୍କ ଜୟଲାଭରେ—ଧନସ୍ଥାପନ ପାଇଁ—ସେମାନେ (ଦ୍ୱାରମାନେ) ଖୋଲନ୍ତୁ: ଯଜ୍ଞ!

Mantra 37

दे॒वी उ॒षासा॒नक्ता॑ दे॒वमिन्द्रं॑ वयो॒धसं॑ दे॒वी दे॒वम॑वर्धताम् । अ॒नु॒ष्टुभा॒ छन्द॑सेन्द्रि॒यं बल॒मिन्द्रे॒ वयो॒ दध॑द्वसु॒वने॑ वसु॒धेय॑स्य वीतां॒ यज॑

ଦେବୀ ଉଷା ଓ ନକ୍ତା (ରାତ୍ରି), ବୟୋଧସ—ବୀର୍ୟ ଦାତ୍ରୀ—ଏହି ଦିବ୍ୟ ଦେବୀମାନେ ଦେବ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ବର୍ଦ୍ଧିତ/ବଳବାନ କରୁନ୍ତୁ। ଅନୁଷ୍ଟୁଭ ଛନ୍ଦରେ ଇନ୍ଦ୍ରିୟଂ ବଳ (ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପରାକ୍ରମ) ସ୍ଥାପନ କରେ; ଇନ୍ଦ୍ରରେ ବଳ, ବୟଃ (ବୀର୍ୟ) ଧାରଣ କରେ। ବସୁବନେ—ବସୁମାନଙ୍କ ଜୟରେ—ବସୁଧେୟ (ଧନ-ସ୍ଥାପନ) ପାଇଁ ସେ ଦୁଇଜଣ ଏଠାକୁ ଆସି ଯଜ୍ଞରେ ଭାଗ ନିଅନ୍ତୁ।

Mantra 38

दे॒वी जोष्ट्री॒ वसु॑धिती दे॒वमिन्द्रं॑ वयो॒धसं॑ दे॒वी दे॒वम॑वर्धताम् । बृ॒ह॒त्या छन्द॑सेन्द्रि॒यᳪ श्रोत्र॒मिन्द्रे॒ वयो॒ दध॑द्वसु॒वने॑ वसु॒धेय॑स्य वीतां॒ यज॑

ଦେବୀ ଜୋଷ୍ଟ୍ରୀ ଓ ବସୁଧିତୀ, ବୟୋଧସ—ବୀର୍ୟ ଦାତ୍ରୀ—ଏହି ଦିବ୍ୟ ଦେବୀମାନେ ଦେବ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ବର୍ଦ୍ଧିତ/ବଳବାନ କରୁନ୍ତୁ। ବୃହତୀ ଛନ୍ଦରେ ଇନ୍ଦ୍ରିୟଂ ବଳ ସ୍ଥାପନ କରେ; ଇନ୍ଦ୍ରରେ ଶ୍ରୋତ୍ର (କାନ/ଶ୍ରବଣଶକ୍ତି), ବୟଃ (ବୀର୍ୟ) ଧାରଣ କରେ। ବସୁବନେ—ବସୁମାନଙ୍କ ଜୟରେ—ବସୁଧେୟ (ଧନ-ସ୍ଥାପନ) ପାଇଁ ସେ ଦୁଇଜଣ ଏଠାକୁ ଆସି ଯଜ୍ଞରେ ଭାଗ ନିଅନ୍ତୁ।

Mantra 39

दे॒वी ऊ॒र्जाहु॑ती॒ दुघे॑ सु॒दु॒घे॒ पय॒सेन्द्रं॑ वयो॒धसं॑ दे॒वी दे॒वम॑वर्धताम् । प॒ङ्क्त्या छन्द॑सेन्द्रि॒यᳪ शु॒क्रमिन्द्रे॒ वयो॒ दध॑द्वसु॒वने॑ वसु॒धेय॑स्य वीतां॒ यज॑

ଦେବୀ ଊର୍ଜାହୁତୀ—ଦୁଘେ, ସୁଦୁଘେ—ଦୁଧରେ ସୁଭଳି ଦୋହନ କରୁଥିବା—ବୟୋଧସ—ବୀର୍ୟ ଦାତ୍ରୀ—ଏହି ଦିବ୍ୟ ଦେବୀମାନେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ବର୍ଦ୍ଧିତ/ବଳବାନ କରୁନ୍ତୁ। ପଙ୍କ୍ତି ଛନ୍ଦରେ ଇନ୍ଦ୍ରିୟଂ ବଳ ସ୍ଥାପନ କରେ; ଇନ୍ଦ୍ରରେ ଶୁକ୍ର (ତେଜ/ପ୍ରଭା), ବୟଃ (ବୀର୍ୟ) ଧାରଣ କରେ। ବସୁବନେ—ବସୁମାନଙ୍କ ଜୟରେ—ବସୁଧେୟ (ଧନ-ସ୍ଥାପନ) ପାଇଁ ସେମାନେ ଏଠାକୁ ଆସି ଯଜ୍ଞରେ ଭାଗ ନିଅନ୍ତୁ।

Mantra 40

दे॒वा दैव्या॒ होता॑रा दे॒वमिन्द्रं॑ वयो॒धसं॑ दे॒वौ दे॒वम॑वर्धताम् । त्रि॒ष्टुभा॒ छन्द॑सेन्द्रि॒यं त्विषि॒मिन्द्रे॒ वयो॒ दध॑द्वसु॒वने॑ वसु॒धेय॑स्य वीतां॒ यज॑

ଦେବମାନେ—ଦୁଇ ଦିବ୍ୟ ହୋତା—ବୟୋଧସ (ବୀର୍ୟ-ସ୍ଥାପକ) ଦେବ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ବର୍ଧିତ କଲେ। ତ୍ରିଷ୍ଟୁଭ ଛନ୍ଦରେ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ (ଇନ୍ଦ୍ର-ଶକ୍ତି)କୁ (ବଢ଼ାଇଲେ); ଇନ୍ଦ୍ରରେ ତ୍ୱିଷ୍ (ତେଜ) ଓ ବୟସ୍ (ବୀର୍ୟ) ସ୍ଥାପନ କରି, ବସୁବନେ (ଧନ-ବିଜୟ) ପାଇଁ, ବସୁଧେୟ (ଧନ-ସ୍ଥାପନ) ପାଇଁ—ସେମାନେ (ହବି) ଗ୍ରହଣ କରୁନ୍ତୁ; ତୁମେ ଯଜ (ଯଜ୍ଞ କର)।

Mantra 41

दे॒वीस्ति॒स्रस्ति॒स्रो दे॒वीर्व॑यो॒धसं॒ पति॒मिन्द्र॑मवर्धयन् । जग॑त्या॒ छन्द॑सेन्द्रि॒यᳪ शूष॒मिन्द्रे॒ वयो॒ दध॑द्वसु॒वने॑ वसु॒धेय॑स्य व्यन्तु॒ यज॑

ତିନି ଦେବୀ—ତିନି ଦିବ୍ୟ ଶକ୍ତି—ବୟୋଧସ (ବୀର୍ୟ-ସ୍ଥାପକ) ନିଜ ପତି ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ବର୍ଧିତ କଲେ। ଜଗତୀ ଛନ୍ଦରେ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ (ଇନ୍ଦ୍ର-ଶକ୍ତି)କୁ (ବଢ଼ାଇଲେ); ଇନ୍ଦ୍ରରେ ଶୂଷ (ପ୍ରଚଣ୍ଡ ବଳ) ଓ ବୟସ୍ (ବୀର୍ୟ) ସ୍ଥାପନ କରି, ବସୁବନେ (ଧନ-ବିଜୟ) ପାଇଁ, ବସୁଧେୟ (ଧନ-ସ୍ଥାପନ) ପାଇଁ—ସେମାନେ ତାହାକୁ ସଫଳ କରି ପାର କରାଇ ଆଣୁନ୍ତୁ; ତୁମେ ଯଜ (ଯଜ୍ଞ କର)।

Mantra 42

दे॒वो नरा॒शᳪसो॑ दे॒वमिन्द्रं॑ वयो॒धसं॑ दे॒वो दे॒वम॑वर्धयत् । वि॒राजा॒ छन्द॑सेन्द्रि॒यᳪ रु॒पमिन्द्रे॒ वयो॒ दध॑द्वसु॒वने॑ वसु॒धेय॑स्य वेतु॒ यज॑

ଦେବ ନରାଶଂସ ଦେବ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ—ବୟୋଧସ (ବୀର୍ୟର ସ୍ଥାପକ)—ଦେବ ଦେବଙ୍କୁ ବର୍ଦ୍ଧିତ କଲେ। ବିରାଜ୍ ଛନ୍ଦରେ (ସେ) ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ବଳକୁ ବର୍ଦ୍ଧିତ କଲେ; ଇନ୍ଦ୍ରରେ ରୂପ ଓ ବୟଃ (ବୀର୍ୟ) ସ୍ଥାପନ କରି, ବସୁ-ବନେ (ଧନଲାଭ) ପାଇଁ, ବସୁଧେୟ (ଧନସ୍ଥାପନ) ପାଇଁ—ସେ ତାହା ପ୍ରାପ୍ତ କରୁ; ଯଜ (ଯଜ୍ଞ କର)।

Mantra 43

दे॒वो वन॒स्पति॑र्दे॒वमिन्द्रं॑ वयो॒धसं॑ दे॒वो दे॒वम॑वर्धयत् । द्विप॑दा॒ छन्द॑सेन्द्रि॒यं भग॒मिन्द्रे॒ वयो॒ दध॑द्वसु॒वने॑ वसु॒धेय॑स्य वेतु॒ यज॑

ଦେବ ବନସ୍ପତି ଦେବ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ—ବୟୋଧସ (ବୀର୍ୟର ସ୍ଥାପକ)—ଦେବ ଦେବଙ୍କୁ ବର୍ଦ୍ଧିତ କଲେ। ଦ୍ୱିପଦା ଛନ୍ଦରେ (ସେ) ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ବଳକୁ ବର୍ଦ୍ଧିତ କଲେ; ଇନ୍ଦ୍ରରେ ଭଗ (ସୌଭାଗ୍ୟ) ଓ ବୟଃ (ବୀର୍ୟ) ସ୍ଥାପନ କରି, ବସୁ-ବନେ (ଧନଲାଭ) ପାଇଁ, ବସୁଧେୟ (ଧନସ୍ଥାପନ) ପାଇଁ—ସେ ତାହା ପ୍ରାପ୍ତ କରୁ; ଯଜ (ଯଜ୍ଞ କର)।

Mantra 44

दे॒वं ब॒र्हिर्वारि॑तीनां दे॒वमिन्द्रं॑ वयो॒धसं॑ दे॒वं दे॒वम॑वर्धयत् । क॒कुभा॒ छन्द॑सेन्द्रि॒यं यश॒ इन्द्रे॒ वयो॒ दध॑द्वसु॒वने॑ वसु॒धेय॑स्य वेतु॒ यज॑

ଦିବ୍ୟ ବର୍ହିଃ—ବାରିତୀନାଂ (ବାଧାକାରୀମାନଙ୍କୁ ନିବାରଣ କରୁଥିବା)—ବୟୋଧସ (ବୀର୍ୟର ସ୍ଥାପକ) ଦେବ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ବର୍ଦ୍ଧିତ କଲା। କକୁଭା ଛନ୍ଦରେ (ତାହା) ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ବଳକୁ ବର୍ଦ୍ଧିତ କଲା; ଇନ୍ଦ୍ରରେ ଯଶଃ (କୀର୍ତ୍ତି) ଓ ବୟଃ (ବୀର୍ୟ) ସ୍ଥାପନ କରି, ବସୁ-ବନେ (ଧନଲାଭ) ପାଇଁ, ବସୁଧେୟ (ଧନସ୍ଥାପନ) ପାଇଁ—ତାହା ପ୍ରାପ୍ତ କରୁ; ଯଜ (ଯଜ୍ଞ କର)।

Mantra 45

दे॒वो अ॒ग्निः स्वि॑ष्ट॒कृद्दे॒वमिन्द्रं॑ वयो॒धसं॑ दे॒वम॑वर्धयत् । अति॑च्छन्दसा॒ छन्द॑सेन्द्रि॒यं क्ष॒त्रमिन्द्रे॒ वयो॒ दध॑द्वसु॒वने॑ वसु॒धेय॑स्य वेतु॒ यज॑ ।

ଦେବ ଅଗ୍ନି, ସ୍ୱିଷ୍ଟକୃତ୍ (ସୁବିଧିରେ ଅର୍ପିତ ହବିଷ୍ୟକୁ ସିଦ୍ଧ କରୁଥିବା), ବୟୋଧସ (ବୀର୍ୟର ଆଧାର) ଦେବ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ବର୍ଧିତ କଲେ। ଛନ୍ଦକୁ ଅତିକ୍ରମ କରୁଥିବା ଛନ୍ଦରେ ସେ ଇନ୍ଦ୍ରରେ ହିଁ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ କ୍ଷତ୍ର (ରାଜଶକ୍ତି/ବୀର୍ୟମୟ ପ୍ରଭୁତ୍ୱ) ସ୍ଥାପନ କଲେ। ବସୁବନେ (ଧନଲାଭରେ), ବସୁଧେୟ (ନିଧି/ଧନସ୍ଥାପନ) ପାଇଁ, ସେ ତାହା ପ୍ରାପ୍ତ କରୁନ୍; ଯଜ୍ଞ (ସଫଳ ହେଉ)।

Mantra 46

अ॒ग्निम॒द्य होता॑रमवृणीता॒यं यज॑मान॒: पच॒न्पक्ती॒: पच॑न्पुरो॒डाशं॑ ब॒ध्नन्निन्द्रा॑य वयो॒धसे॒ छाग॑म् । सू॒प॒स्था अ॒द्य दे॒वो वन॒स्पति॑रभव॒दिन्द्रा॑य वयो॒धसे॒ छागे॑न । अघ॒त्तं मे॑द॒स्तः प्रति॑पच॒ताग्र॑भी॒दवी॑वृधत्पुरो॒डाशे॑न । त्वाम॒द्य ऋ॑षे ।

ଆଜି ଏହି ଯଜମାନ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ନିଜ ହୋତା ଭାବେ ବରଣ କଲେ—ପାକ୍ୟଗୁଡ଼ିକୁ ପକାଉଥିବା, ପୁରୋଡାଶ (ଯଜ୍ଞକେକ) ପକାଉଥିବା, ଏବଂ ବୟୋଧସ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପାଇଁ ଛାଗ (ଛେଳା/ଆଣ୍ଡାଛେଳା)କୁ ବାନ୍ଧୁଥିବା। ଆଜି ଦେବ ବନସ୍ପତି (ବନର ଅଧିପତି) ସୁପସ୍ଥ (ଦୃଢ଼ ଆଧାରବାନ) ହୋଇଛନ୍ତି—ବୟୋଧସ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପାଇଁ, ଛାଗ ସହିତ। ‘ତୁମେ ମେଦସ (ଚର୍ବି/ମେଦ) ଖାଇଛ; ତାହାକୁ ପୁଣି ପକାଅ’—ଏଭଳି; ପୁରୋଡାଶରେ ସେ ବୃଦ୍ଧି ପାଉନ୍ତୁ। ଆଜି ମୁଁ ତୁମକୁ, ଋଷେ, …