Shukla Yajur Veda — Adhyaya 28, Mantra 22
Rishi: Yājñavalkya-tradition (Vājasaneyin)
Devata: Agni Sviṣṭakṛt; Indra as beneficiary of strengthening
Chandas: Yajus-style formula
Samhita Patha (Devanagari)
दे॒वो अ॒ग्निः स्वि॑ष्ट॒कृद्दे॒वमिन्द्र॑मवर्धयत् । स्वि॑ष्टं कु॒र्वन्त्स्वि॑ष्ट॒कृत्स्वि॑ष्टम॒द्य क॑रोतु नो वसु॒वने॑ वसु॒धेय॑स्य वेतु॒ यज॑
Transliteration
dēvó agníḥ sviṣṭakṛd dēvám índram avardhayat | sviṣṭáṃ kurvánt sviṣṭakṛt sviṣṭám adyá karotu no vasuváne vasudhḗyasya vetu yája
Translation
ଦେବ ଅଗ୍ନି—ସ୍ୱିଷ୍ଟକୃତ୍ (ସୁବିଧିପୂର୍ବକ ହବି ଅର୍ପଣ କରାଉଥିବା)—ଦେବ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ବର୍ଧିତ କରିଛନ୍ତି। ଯେ ସ୍ୱିଷ୍ଟ କରେ, ସେହି ସ୍ୱିଷ୍ଟକୃତ୍ ଆଜି ଆମ ପାଇଁ ଅର୍ପଣକୁ ସୁବିଧିପୂର୍ବକ କରୁନ୍ତୁ; ବସୁ-ବନେ (ଧନଲାଭରେ), ବସୁଧେୟ (ସଞ୍ଚିତ ନିଧି) ପାଇଁ, ଯଜ୍ଞ ସଫଳତା ଆଣୁ—ଯଜ!
Padapatha (Word Analysis)
दे॒वः । अ॒ग्निः । स्वि॑ष्ट-कृत् । दे॒वम् । इन्द्र॑म् । अ-वर्धयत् । स्वि॑ष्टम् । कु॒र्वन् । स्वि॑ष्ट-कृत् । स्वि॑ष्टम् । अ॒द्य । क॒रोतु । नः । वसु॒-वने॑ । वसु॒-धेय॑स्य । वेतु॑ । यज॑
Word by Word
देवःthe god
देवः:
Kartā
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
अग्निःAgni
अग्निः:
Kartā (देवः इति विशेष्यस्य विशेषण/अपपद-सम्बन्धः)
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
स्विष्टकृत्the accomplisher of the well-offered (oblation)
स्विष्टकृत्:
Kartā (अग्नेः विशेषणम्)
TypeNoun/Adjective
Rootस्विष्टकृत् (कृदन्त-प्रातिपदिक; सु-इष्ट + √कृ)
देवम्the god
देवम्:
Karma
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
इन्द्रम्Indra
इन्द्रम्:
Karma (देवम् इति विशेष्यस्य विशेषण/अपपद-सम्बन्धः)
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
अवर्धयत्increased; strengthened
अवर्धयत्:
(क्रिया)
TypeVerb
Root√वृध् (वर्धते/वर्धयति)
स्विष्टम्the well-offered (oblation); the well-performed (offering)
स्विष्टम्:
Karma
TypeAdjective/Noun
Rootस्विष्ट (कृदन्त-प्रातिपदिक; सु-इष्ट)
कुर्वन्doing; performing
कुर्वन्:
Kartā (अग्नेः/स्विष्टकृतः विशेषणम्)
TypeVerb (participle)
Root√कृ
स्विष्टकृत्the accomplisher of the well-offered
स्विष्टकृत्:
Kartā
TypeNoun/Adjective
Rootस्विष्टकृत् (कृदन्त-प्रातिपदिक; सु-इष्ट + √कृ)
स्विष्टम्the well-offered (oblation)
स्विष्टम्:
Karma
TypeAdjective/Noun
Rootस्विष्ट (कृदन्त-प्रातिपदिक; सु-इष्ट)
अद्यtoday; now
अद्य:
Adhikaraṇa (कालाधिकरणम्)
TypeIndeclinable
Rootअद्य (अव्यय)
करोतुmay (he) do; let (him) make
करोतु:
(क्रिया)
TypeVerb
Root√कृ
नःfor us; of us
नः:
Sampradāna (हित/लाभ-सम्बन्धः)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
वसुवनेin the winning of wealth; in the wealth-gaining (rite/act)
वसुवने:
Adhikaraṇa (देश/विषयाधिकरणम्)
TypeNoun
Rootवसुवन (प्रातिपदिक; वसु + वन)
वसुधेयस्यof the wealth-bestowal; of the wealth-gift
वसुधेयस्य:
(सम्बन्धः)
TypeNoun
Rootवसुधेय (प्रातिपदिक)
वेतुmay (he) pursue/attain; may (he) win
वेतु:
(क्रिया)
TypeVerb
Root√वे (वयति/वेतु)
यजsacrifice! worship! perform the offering!
यज:
(क्रिया; संबोधन-प्रयुक्तः)
TypeVerb
Root√यज्
Entities Mentioned
A
Agni (Sviṣṭakṛt)I
IndraY
Yajña (Sacrifice, personified)Ritual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes