Sukta 99
Sukta 9.99
Soma Pavamāna
ଏହି ପବମାନ ସୋମ ସୂକ୍ତରେ ସୋମଙ୍କୁ ଶୋଧନର ନିଜ କ୍ରିୟାରେ—ଚାପିତ, ପ୍ରବାହିତ, ଉଲ୍ଲର ଛାଣନୀରେ ଛାଣାଯାଇ, ଏବଂ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପାଇଁ ଉତ୍ସାହଦାୟକ ପାନୀୟ ଭାବେ ପ୍ରସ୍ତୁତ—ସ୍ତୁତି କରାଯାଇଛି। କବିମାନେ ଏହି ଯଜ୍ଞକୁ ଏକ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡୀୟ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଭାବେ ଚିତ୍ରଣ କରନ୍ତି: ଦୀପ୍ତିମାନ ପାନୀୟ ରଶ୍ମିରେ ଆବୃତ, ଦୂତ ପରି ନିର୍ଦ୍ଦେଶିତ, ଏବଂ ପାତ୍ରମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଆସୀନ ହୋଇ ବିଜୟ, ପ୍ରେରଣା ଓ ଋତ-ସମ୍ମତ ଶକ୍ତିକୁ ସବଳ କରେ।
Mantras
Mantra 1
आ हर्यताय धृष्णवे धनुस्तन्वन्ति पौंस्यम् । शुक्रां वयन्त्यसुराय निर्णिजं विपामग्रे महीयुवः ॥
ପ୍ରିୟ ଓ ଧୃଷ୍ଣୁ (ସାହସୀ) ତାଙ୍କ ପାଇଁ ସେମାନେ ପୌଂସ୍ୟ (ପୁରୁଷବଳ)ର ଧନୁଷକୁ ତାଣନ୍ତି। ଅସୁର (ଅଧିପତ୍ୟଶକ୍ତି) ପାଇଁ ସେମାନେ ଶୁକ୍ର (ଦୀପ୍ତ) ନିର୍ଣିଜ (ଚମକୁଥିବା ବସ୍ତ୍ର) ବୁଣନ୍ତି—ବିପାଂ (ପ୍ରେରିତ ବାଣୀ)ର ଅଗ୍ରଭାଗରେ—ସେ ମହୀୟୁବ (ମହିମା ବଢ଼ାଇବାଳା) ଜନ।
Mantra 2
अध क्षपा परिष्कृतो वाजाँ अभि प्र गाहते । यदी विवस्वतो धियो हरिं हिन्वन्ति यातवे ॥
ତାପରେ, ରାତ୍ରିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପରିଷ୍କୃତ (ଶୁଦ୍ଧ) ହୋଇ ସେ ବାଜାଁ—ବଳର ସମୃଦ୍ଧିମାନ—ପ୍ରତି ଆଗେଇ ଝାପି ପଡ଼େ; ଯେତେବେଳେ ବିବସ୍ୱତଙ୍କ ଧିୟଃ (ପ୍ରେରିତ ଚିନ୍ତା) ହରି (ତାମ୍ରବର୍ଣ୍ଣ)କୁ ଯାତ୍ରା ପାଇଁ ହିଁନ୍ବନ୍ତି (ପ୍ରେରଣା ଦିଏ)।
Mantra 3
तमस्य मर्जयामसि मदो य इन्द्रपातमः । यं गाव आसभिर्दधुः पुरा नूनं च सूरयः ॥
ତାହାକୁ ଆମେ ମର୍ଜୟାମସି—ଶୁଦ୍ଧ କରୁଛୁ—ଏହି ମଦ (ରସୋନ୍ମାଦ) ଯେ ଇନ୍ଦ୍ରପାତମଃ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପାଇଁ ସର୍ବୋତ୍ତମ ପାନୀୟ; ଯାହାକୁ ଗାବଃ (କିରଣ/ଗୋମାନେ) ନିଜ ଆସଭିଃ—ମୁଖମାନେ—ପୁରା ଓ ଏବେ ମଧ୍ୟ, ହେ ସୂରୟଃ (ପ୍ରକାଶମୟ ଋଷିମାନେ), ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି।
Mantra 4
तं गाथया पुराण्या पुनानमभ्यनूषत । उतो कृपन्त धीतयो देवानां नाम बिभ्रतीः ॥
ତାହାକୁ—ପୁନାନମ୍ (ଶୁଦ୍ଧ ହେଉଥିବାକୁ)—ପୁରାତନ ଗାଥାଦ୍ୱାରା ସେମାନେ ଅଭ୍ୟନୂଷତ, ଗାନ କରନ୍ତି; ଏବଂ ଧୀତୟଃ (ପ୍ରେରଣାମାନ) ମଧ୍ୟ ଆକାର ନେଇଥାଏ, ଦେବମାନଙ୍କ ନାମ ଧାରଣ କରି।
Mantra 5
तमुक्षमाणमव्यये वारे पुनन्ति धर्णसिम् । दूतं न पूर्वचित्तय आ शासते मनीषिणः ॥
ଯେ ସୋମ ଉକ୍ଷମାଣ—ଉଦ୍ଗୀର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ ବହୁଛି, ମନୀଷୀମାନେ ତାହାକୁ ଅବ୍ୟୟ ଉନର ପବିତ୍ର ପବିତ୍ରକ (ଛାଣି)ରେ ପୁନନ୍ତି। ଧର୍ମକୁ ଧାରଣ କରୁଥିବା ସ୍ଥିର ଧାରକକୁ ସେମାନେ ଦୂତ ସମ ନିଯୁକ୍ତ କରି ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦିଅନ୍ତି—ପ୍ରାଚୀନ ସ୍ମୃତି, ଆଦି-ଚେତନା ଦିଗକୁ।
Mantra 6
स पुनानो मदिन्तमः सोमश्चमूषु सीदति । पशौ न रेत आदधत्पतिर्वचस्यते धियः ॥
ସେ ସୋମ ପୁନାନ—ଶୁଦ୍ଧିକୃତ ହୋଇ, ଆନନ୍ଦରେ ଅତିମଦିନ୍ତମ ହୋଇ, ଚମୂଷୁ (ପାତ୍ରମାନେ)ରେ ଆସୀନ ହୁଏ। ପଶୁରେ ବୀଜ ରଖାଯାଏ ପରି ସେ ଭିତରେ ଆଦଧତ୍—ସ୍ଥାପିତ ହୁଏ; ବାକ୍ର ଅଧିପତି ହୋଇ, ଧିୟଃ (ଚିନ୍ତାମାନେ)କୁ ଉଚ୍ଚାରଣ ପାଇଁ ଫଳବତୀ କରେ।
Mantra 7
स मृज्यते सुकर्मभिर्देवो देवेभ्यः सुतः । विदे यदासु संददिर्महीरपो वि गाहते ॥
ସେ ସୁକର୍ମଭିଃ ମୃଜ୍ୟତେ—ଦେବେଭ୍ୟଃ ସୁତଃ, ଦେବମୟ ସୋମ। ଏବଂ ଯେତେବେଳେ ସେ ଜ୍ଞେୟ ହୁଏ, ସେ ଏହି (ଆସୁ—ଜଳମାନେ)ରେ ସଂଦଧିଃ—ସନ୍ଧାନ କରି ଏକତ୍ର ହୁଏ; ମହୀରପଃ—ବିଶାଳ ଧାରାମାନେରେ ଗଭୀରଭାବେ ପ୍ରବେଶ କରେ।
Mantra 8
सुत इन्दो पवित्र आ नृभिर्यतो वि नीयसे । इन्द्राय मत्सरिन्तमश्चमूष्वा नि षीदसि ॥
ହେ ଇନ୍ଦୁ (ସୋମ), ତୁମେ ସୁତ (ପିଷିତ) ହୋଇ ପବିତ୍ର (ଛାଣଣୀ) ଦିଗକୁ ନରମାନଙ୍କ କର୍ମଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ନିୟୋଜିତ ହେଉଛ। ଇନ୍ଦ୍ର ପାଇଁ ସର୍ବାଧିକ ମତ୍ସର ଜନକ, ତୁମେ ଚମୂମାନେ (ପାତ୍ରମାନେ) ମଧ୍ୟରେ ଆସି ବସୁଛ—ଯେପରି ତେଜସ୍ବୀ ଅଧିପତ୍ୟର ବଳ ପାନ କରିପାରେ।
Frequently Asked Questions
It praises Soma while he is being purified—pressed, strained through the filter, made radiant, and prepared as the sacred drink offered especially to Indra.
In the Soma ritual the juice is strained through a woolen filter (vāra/pavitra). The hymn treats this as both a physical purification and a symbol of refining consciousness and speech.
The poets describe purified Soma as carrying the sacrificer’s intention to the gods—directed by the wise like a messenger—so the offering reaches its divine goal and awakens ancient, foundational awareness.
Ask anything about Sukta 99 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.