Rig Veda 9.86.34: Mandala 9, Sukta 86, Mantra 34

Sukta 9.86

Rishi: Unknown/unspecified in provided input

Devata: Soma Pavamāna

Chandas: Jagatī (probable; verify)

Samhita Patha (Devanagari)

पवमान मह्यर्णो वि धावसि सूरो न चित्रो अव्ययानि पव्यया । गभस्तिपूतो नृभिरद्रिभिः सुतो महे वाजाय धन्याय धन्वसि ॥

Transliteration

pavamāna máhy árṇo ví dhāvasi sū́ro ná citró avyáyāni pávyayā | gábhasti-pūto nṛ́bhir ádri-bhiḥ sutó mahé vā́jāya dhányāya dhanvasi ||

Translation

ହେ ପବମାନ, ତୁମେ ମହାପ୍ରବାହ ପରି ବିଶାଳ ବନ୍ୟା ହୋଇ ଧାଉଛ; ଦୀପ୍ତ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି, ପବିତ୍ରୀକରଣର ଅବ୍ୟୟ ପଥମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଗତି କରୁଛ। ହସ୍ତଦ୍ୱାରା ପବିତ୍ରିତ, ନରମାନେ ଅଦ୍ରି (ପଥର)ଦ୍ୱାରା ପିଡ଼ି ନିଷ୍ପୀଡ଼ିତ କରିଥିବା, ତୁମେ ମହା ବାଜ—ବଳର ପୂର୍ଣ୍ଣତା—ଏବଂ ଧନ୍ୟ ସମୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ପ୍ରୟାସ କରୁଛ।

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• पवमानः: purifying (Soma), flowing/purifying one
• पवमानः: कर्तृ
• Type: Adjective (participle)
• Root: पवमान (√पू ‘to purify/cleanse’ → पवते; present participle)

• महि: greatly; a great (thing/measure)
• महि: कर्म
• Type: Adjective
• Root: महि (प्रातिपदिक)

• अर्णः: flood, wave, surge
• अर्णः: कर्म
• Type: Noun
• Root: अर्ण (प्रातिपदिक)

• वि: apart, forth, widely
• वि: —
• Type: Indeclinable (preverb)
• Root: वि (उपसर्ग)

• धावसि: you run/stream, you rush
• धावसि: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √धाव्

• सूरः: the sun
• सूरः: उपमान (कर्तृ-सम्बन्धे)
• Type: Noun
• Root: सूर (प्रातिपदिक)

• न: like, as
• न: —
• Type: Indeclinable
• Root: न (निपात, उपमा)

• चित्रः: bright, splendid, variegated
• चित्रः: कर्तृ (पवमानस्य विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: चित्र (प्रातिपदिक)

• अव्ययानि: imperishable (things), unfailing (gifts)
• अव्ययानि: कर्म
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: अव्यय (प्रातिपदिक)

• पव्यया: with the strainer/filter (pavitrī)
• पव्यया: करण
• Type: Noun
• Root: पव्या (प्रातिपदिक; ‘purifying/straining’)

• गभस्तिपूतः: purified by the hands/rays
• गभस्तिपूतः: कर्तृ (पवमानस्य विशेषणम्)
• Type: Adjective (compound)
• Root: गभस्ति-पूत (समास; गभस्ति ‘hand/ray’ + पूत ‘purified’ < √पू)

• नृभिः: by men, by priests
• नृभिः: करण
• Type: Noun
• Root: नृ (प्रातिपदिक)

• अद्रिभिः: with stones (pressing-stones)
• अद्रिभिः: करण
• Type: Noun
• Root: अद्रि (प्रातिपदिक)

• सुतः: pressed (Soma)
• सुतः: कर्तृ (पवमानस्य विशेषणम्)
• Type: Adjective/Participle
• Root: सु-त (कृदन्त; √सु ‘to press’ → सुत)

• महे: for the great (one/goal)
• महे: सम्प्रदान
• Type: Adjective
• Root: महि/मह (प्रातिपदिक)

• वाजाय: for strength/prize (victory)
• वाजाय: सम्प्रदान
• Type: Noun
• Root: वाज (प्रातिपदिक)

• धन्याय: for prosperity/wealth; for the fortunate gain
• धन्याय: सम्प्रदान
• Type: Adjective
• Root: धन्य (प्रातिपदिक)

• धन्वसि: you speed/stream, you course
• धन्वसि: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √धन्व्/धनु (Vedic; ‘to run/stream, to speed’)