Rig Veda 9.86.35: Mandala 9, Sukta 86, Mantra 35

Sukta 9.86

Rishi: Unknown/unspecified in provided input

Devata: Soma Pavamāna (for Indra)

Chandas: Jagatī (probable; verify)

Samhita Patha (Devanagari)

इषमूर्जं पवमानाभ्यर्षसि श्येनो न वंसु कलशेषु सीदसि । इन्द्राय मद्वा मद्यो मदः सुतो दिवो विष्टम्भ उपमो विचक्षणः ॥

Transliteration

íṣam ū́rjaṃ pavamānā́bhy arṣasi śyénō ná vaṃsú kalaśéṣu sīdasi | índrāya mádvā mádyo mádaḥ sutó divó viṣṭámbha upamó vi-cakṣáṇaḥ ||

Translation

ଆତ୍ମାର ଇଷ (ଆହାର) ଓ ଊର୍ଜ ନେଇ, ହେ ପବମାନ, ତୁମେ ପ୍ରବାହିତ ହୋଇ ଅଗ୍ରସର ହୁଅ; ଶ୍ୟେନ (ବାଜ) ଯେପରି ନିଜ ବସୁ (ନିବାସ)କୁ, ସେପରି ତୁମେ କଳଶମାନେ ଆସି ବସ। ନିଷ୍ପୀଡ଼ିତ ହୋଇ, ତୁମେ ଇନ୍ଦ୍ର ପାଇଁ ମଦ—ମତ୍ତ ଆନନ୍ଦ—ହୁଅ; ତୁମେ ଦ୍ୟୌର ଭିଷ୍ଟମ୍ଭ (ଆଧାର), ପରମ ଓ ବିଶାଳଦର୍ଶୀ।

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• इषम्: refreshment, nourishment
• इषम्: Karma
• Type: Noun
• Root: इष् (इषा) / इषा- (प्रातिपदिक)

• ऊर्जम्: strength, vital sap
• ऊर्जम्: Karma
• Type: Noun
• Root: ऊर्ज् / ऊर्ज्- (प्रातिपदिक)

• पवमान: O purifying one (Soma)
• पवमान: Kartā
• Type: Adjective (participle)
• Root: पू (पुनाति) → पवमान- (कृदन्त, शतृ/शानच्)

• अभि: towards, unto
• अभि: —
• Type: Indeclinable (preverb/preposition)
• Root: अभि

• अर्षसि: you flow, you rush
• अर्षसि: Kriyā
• Type: Verb
• Root: ऋष्/अर्ष् (गत्यर्थ) धातु

• श्येनः: a falcon, hawk
• श्येनः: Kartā (उपमान-कर्तृ)
• Type: Noun
• Root: श्येन- (प्रातिपदिक)

• न: like, as
• न: —
• Type: Indeclinable
• Root: न

• वंसु: good, treasure; desirable good
• वंसु: Karma (उपमेय-गमनस्य)
• Type: Noun/Adjective
• Root: वंसु- (प्रातिपदिक)

• कलशेषु: in the jars, in the vessels
• कलशेषु: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: कलश- (प्रातिपदिक)

• सीदसि: you sit down, settle
• सीदसि: Kriyā
• Type: Verb
• Root: सद् (सीदति) धातु

• इन्द्राय: for Indra
• इन्द्राय: Sampradāna
• Type: Noun
• Root: इन्द्र- (प्रातिपदिक)

• मद्वा: intoxicating, gladdening
• मद्वा: Kartā (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: मद्वन्त्- (प्रातिपदिक; मद + वन्त्)

• मद्यः: the intoxicant; exhilarating drink
• मद्यः: Kartā (विशेषण/संज्ञा)
• Type: Noun/Adjective
• Root: मद्य- (प्रातिपदिक)

• मदः: rapture, exhilaration
• मदः: Kartā (विशेषण/भाव)
• Type: Noun
• Root: मद- (प्रातिपदिक)

• सुतः: pressed, expressed (Soma)
• सुतः: Kartā (विशेषण)
• Type: Adjective (past participle)
• Root: सु (सुनोति) → सुत- (कृदन्त, क्त)

• दिवः: of heaven, of the sky
• दिवः: Sambandha (genitive)
• Type: Noun
• Root: दिव्/द्यौ- (प्रातिपदिक)

• विष्टम्भः: support, prop, stay
• विष्टम्भः: Kartā (नामरूपेण)
• Type: Noun
• Root: स्तम्भ् (वि-स्तम्भ्) → विष्टम्भ- (प्रातिपदिक/कृदन्तभाव)

• उपमः: highest, supreme
• उपमः: Kartā (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: उपम- (प्रातिपदिक; उप + म)

• विचक्षणः: clear-sighted, discerning
• विचक्षणः: Kartā (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: विचक्षण- (प्रातिपदिक; वि + चक्ष् ‘to see’)