Rig Veda 9.74.7: Mandala 9, Sukta 74, Mantra 7

Sukta 9.74

Rishi: Soma-pavamāna seer tradition (Mandala 9); specific attribution varies

Devata: Soma Pavamāna

Chandas: Jagatī (probable)

Samhita Patha (Devanagari)

श्वेतं रूपं कृणुते यत्सिषासति सोमो मीढ्वाँ असुरो वेद भूमनः । धिया शमी सचते सेमभि प्रवद्दिवस्कवन्धमव दर्षदुद्रिणम् ॥

Transliteration

śvetáṃ rūpáṃ kṛṇute yát sisā́sati sómo mīḍhvā́ṃ ásuro véda bhū́manaḥ | dhiyā́ śámī sacate sém abhí prá-vad divás kavándham áva darṣad udríṇam ||

Translation

ଯେତେବେଳେ ସେ ଚଳନରେ ସ୍ଥାପିତ ହେବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରେ, ସେ ଶ୍ୱେତ ରୂପ ଧାରଣ କରେ—ସୋମ, ଦୃଢ ଦାତା, ଭୂମନ (ବିଶାଳତା) ଜାଣୁଥିବା ଅସୁର। ଧିୟା ଦ୍ୱାରା ସେ ଶମୀ (ଶାନ୍ତିକାରକ ଶକ୍ତି) ସହ ଯୁକ୍ତ ହୁଏ; ଏବଂ ସେ ଆଗକୁ ପ୍ରବଦ୍ଧ କରେ—ଦିବସ୍କବନ୍ଧ (ଦିବ୍ୟ କାସ୍କ/ପାତ୍ର)କୁ ପ୍ରକାଶ କରି—ଉନ୍ନତ ଉଦ୍ରିଣ (ଉଠିଥିବା ପ୍ରବାହ)କୁ ତଳକୁ ଝରାଇ ଦେଉଛି।

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• श्वेतम्: white, bright
• श्वेतम्: Karma (रूपम् इति विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: श्वेत- (प्रातिपदिक)

• रूपम्: form, appearance
• रूपम्: Karma
• Type: Noun
• Root: रूप- (प्रातिपदिक)

• कृणुते: he makes, he fashions
• कृणुते: (क्रिया) —
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)

• यत्: which, that (when/that which)
• यत्: Karma (यद्-सम्बन्धः) / Sambandha
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• सिषासति: he desires to win/obtain, he seeks
• सिषासति: (क्रिया) —
• Type: Verb
• Root: सन्/षन् (इच्छार्थक-धातु; desiderative of √सा/√सि ‘to win/obtain’ in Vedic usage)

• सोमः: Soma (the pressed/ritual drink; deity)
• सोमः: Kartā
• Type: Noun
• Root: सोम- (प्रातिपदिक)

• मीढ्वान्: bountiful, beneficent (giver)
• मीढ्वान्: Kartā (सोमस्य विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: मीढ्वांस् (कृदन्त-प्रातिपदिक; from √मिह्/√मिह ‘to pour, rain’ > ‘bountiful/beneficent’)

• असुरः: Asura (lord, mighty one)
• असुरः: Kartā (सोमस्य विशेषणम्)
• Type: Noun
• Root: असुर- (प्रातिपदिक)

• वेद: knows
• वेद: (क्रिया) —
• Type: Verb
• Root: विद् (धातु)

• भूमनः: of greatness, of abundance
• भूमनः: Sambandha (सम्बन्ध-षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: भूमान्/भूमन् (प्रातिपदिक)

• धिया: with thought, by insight
• धिया: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: धी- (प्रातिपदिक)

• शमी: peace, appeasement, auspicious calm
• शमी: Karma
• Type: Noun
• Root: शमी- (प्रातिपदिक; Vedic: ‘peace/quieting’ or ‘auspiciousness’)

• सचते: he accompanies, he attains, he follows
• सचते: (क्रिया) —
• Type: Verb
• Root: सच् (धातु) / √सच ‘to accompany, join’

• स: he
• स: Kartā (पुनरन्वयः: ‘he’ = सोमः)
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• इम: this
• इम: Karma (अभि-प्रवद् इत्यस्य)
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक; enclitic)

• अभि: towards, upon
• अभि: (क्रियाविशेषणम्)
• Type: Indeclinable
• Root: अभि (उपसर्ग/अव्यय)

• प्र: forth, forward
• प्र: (क्रियाविशेषणम्)
• Type: Indeclinable
• Root: प्र (उपसर्ग/अव्यय)

• वद्: speak, utter
• वद्: (क्रिया) —
• Type: Verb
• Root: वद् (धातु)

• दिवः: of heaven, of the sky
• दिवः: Sambandha
• Type: Noun
• Root: दिव्/द्यौस् (प्रातिपदिक)

• कवन्धम्: barrel/cask; (also) trunk/stock; here: vessel/cask (of Soma)
• कवन्धम्: Karma
• Type: Noun
• Root: कवन्ध- (प्रातिपदिक)

• अव: down, away
• अव: (क्रियाविशेषणम्)
• Type: Indeclinable
• Root: अव (उपसर्ग/अव्यय)

• दर्षत्: let it appear, let it be seen
• दर्षत्: (क्रिया) —
• Type: Verb
• Root: दृश् (धातु)

• उद्रिणम्: watery, swelling with water; wave-like
• उद्रिणम्: Karma (विशेषणरूपेण)
• Type: Adjective/Noun
• Root: उद्रि- / उद्रिन् (प्रातिपदिक; ‘watery, wave-like; swelling’)