Rig Veda 9.113.5: Mandala 9, Sukta 113, Mantra 5

Sukta 9.113

Rishi: Pavamāna Soma hymn tradition; specific rishi attribution requires Anukramaṇī confirmation for 9.113.

Devata: Soma Pavamāna (Hari/Indu); Indra as recipient.

Chandas: Unverified without metrical scan.

Samhita Patha (Devanagari)

सत्यमुग्रस्य बृहतः सं स्रवन्ति संस्रवाः । सं यन्ति रसिनो रसाः पुनानो ब्रह्मणा हर इन्द्रायेन्दो परि स्रव ॥

Transliteration

satyám ugrasya bṛhatáḥ sáṃ sravanti saṃsravā́ḥ | sáṃ yanti rasíno rásāḥ punā́nō bráhmaṇā hare indrāyéndo pári srava ||

Translation

ଉଗ୍ର ଓ ବିଶାଳଙ୍କ ସତ୍ୟ ଏକତ୍ର ଧାରାବାହି ହୁଏ—ସଙ୍ଗମ ହେଉଥିବା ପ୍ରବାହମାନେ ଏକାଠି ହୋଇ ବହେ। ରସରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ରସମାନେ ଏକତ୍ର ହୁଅନ୍ତି। ହେ ହରି (ତାମ୍ରବର୍ଣ୍ଣ) ଇନ୍ଦୁ, ବ୍ରହ୍ମଣା (ମନ୍ତ୍ରଶକ୍ତି) ଦ୍ୱାରା ପବିତ୍ର ହୋଇ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପାଇଁ ଚାରିପାଖରୁ ବହି ଆଗକୁ ପ୍ରବାହିତ ହୁଅ।

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• सत्यम्: truth; the true (thing/stream)
• सत्यम्: Karma (of सं स्रवन्ति)
• Type: Noun (used adjectivally)
• Root: सत्य (प्रातिपदिक; < सत् ‘being’ + -य)

• उग्रस्य: of the mighty
• उग्रस्य: Sambandha (genitive qualifier)
• Type: Adjective
• Root: उग्र (प्रातिपदिक)

• बृहतः: of the great
• बृहतः: Sambandha (genitive qualifier)
• Type: Adjective
• Root: बृहन्त् (प्रातिपदिक)

• सम्: together; completely
• सम्: —
• Type: Preverb/Indeclinable
• Root: सम्

• स्रवन्ति: they flow
• स्रवन्ति: —
• Type: Verb
• Root: √स्रु (स्रवति) ‘to flow’

• संस्रवाः: confluences; flowing streams (gatherings)
• संस्रवाः: Kartā (of स्रवन्ति)
• Type: Noun
• Root: संस्रव (प्रातिपदिक; सम्- + √स्रु + -अ)

• सम्: together
• सम्: —
• Type: Preverb/Indeclinable
• Root: सम्

• यन्ति: they go; they come together
• यन्ति: —
• Type: Verb
• Root: √या (याति) ‘to go’

• रसिनः: the juicy ones; sap-bearing (streams/drops)
• रसिनः: Kartā (of यन्ति)
• Type: Adjective (substantivized)
• Root: रसिन् (प्रातिपदिक; ‘having रस/juice’)

• रसाः: juices; saps; essences
• रसाः: Apposition/Predicate to रसिनः (and subject of यन्ति)
• Type: Noun
• Root: रस (प्रातिपदिक)

• पुनानः: purifying himself; being purified
• पुनानः: Kartā (of परि स्रव)
• Type: Participle (present, middle)
• Root: √पू (पुनाति) ‘to purify’ → पुनान (वर्तमान कृदन्त)

• ब्रह्मणा: by/with the sacred formulation; by prayer
• ब्रह्मणा: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: ब्रह्मन् (प्रातिपदिक)

• हरिः: the tawny one (Soma); golden
• हरिः: Kartā (appositional to पुनानः; subject of परि स्रव)
• Type: Noun/Adjective
• Root: हरि (प्रातिपदिक)

• इन्द्राय: for Indra
• इन्द्राय: Sampradāna
• Type: Noun
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• इन्दो: O Indu (Soma-drop)
• इन्दो: Address (vocative)
• Type: Noun
• Root: इन्दु (प्रातिपदिक)

• परि: around; forth; abundantly
• परि: —
• Type: Preverb/Indeclinable
• Root: परि

• स्रव: flow!; stream forth!
• स्रव: —
• Type: Verb
• Root: √स्रु (स्रवति) ‘to flow’