Sukta 106
Sukta 9.106
Indra (with Soma as the vehicle-offering)
ଏହି ପବମାନ ସୋମ ସୂକ୍ତରେ ନବନିଷ୍ପିଡିତ, ସ୍ୱୟଂ-ଶୁଦ୍ଧିକରଣଶୀଳ ସୋମଧାରାମାନେ ଛାଣି ମାଧ୍ୟମରୁ ବେଗରେ ପ୍ରବାହିତ ହୋଇ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବୃଷଭ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଉଥିବାର ଗାଥା ଗାଯାଯାଇଛି। ସୋମର ସ୍ପଷ୍ଟ, ‘ମଧୁମୟ’ ପ୍ରବାହ ଦେବୀୟ ଉଲ୍ଲାସ (ମଦ) ଜାଗ୍ରତ କରେ, ବିଜୟ ପାଇଁ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ସବଳ କରେ, ଏବଂ ଦେବତା ଓ ଯଜମାନମାନଙ୍କୁ ସୂର୍ଯ୍ୟଲୋକ (ସ୍ୱର) ଓ ଅମରତ୍ୱ ଦାନ କରେ।
Mantras
Mantra 1
इन्द्रमच्छ सुता इमे वृषणं यन्तु हरयः । श्रुष्टी जातास इन्दवः स्वर्विदः ॥
ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପାଖକୁ ଏହି ପିଷିତ ସୋମବିନ୍ଦୁମାନେ ଯାଆନ୍ତୁ; ବଳର ବୃଷଭଙ୍କ ଦିଗକୁ, ହରିତ-ତାମ୍ର ଶକ୍ତିମାନେ ବହନ କରି। ଶ୍ରୁଷ୍ଟୀରେ ଜନ୍ମିତ ଏହି ଇନ୍ଦବଃ ସ୍ୱର୍ବିଦଃ—ସ୍ୱରଲୋକର ଖୋଜି; ସେମାନେ ଶ୍ରବଣ-ଇଚ୍ଛା ଧାରି ଦିବ୍ୟ ସଙ୍କଳ୍ପକୁ ସାର୍ଥକ କରନ୍ତି।
Mantra 2
अयं भराय सानसिरिन्द्राय पवते सुतः । सोमो जैत्रस्य चेतति यथा विदे ॥
ଏହି ପିଷିତ ସୋମ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପାଇଁ ବହେ—ଧାରଣ ଓ ବିଜୟ ପାଇଁ। ସୋମ ବିଜୟୀ ଚେତନାକୁ ଜାଗ୍ରତ କରେ, ଯେପରି ଆମେ ଜାଣିପାରିବୁ—ଯେପରି ଜ୍ଞାନ ସଠିକ୍ ରୀତିରେ ମିଳିବ।
Mantra 3
अस्येदिन्द्रो मदेष्वा ग्राभं गृभ्णीत सानसिम् । वज्रं च वृषणं भरत्समप्सुजित् ॥
ଏହି ସୋମର ମଦମୟ ଆନନ୍ଦମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଇନ୍ଦ୍ର ବିଜୟଦାୟକ ପକଡ଼ (ଗ୍ରାଭଂ) ଧରେ। ଅପ୍ସୁଜିତ୍—ଜଳମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବିଜୟୀ—ବଜ୍ର ଓ ବୃଷଣ-ବଳକୁ ଏକତ୍ର କରେ; ପ୍ରକାଶର ବିଜୟ ପାଇଁ ଶକ୍ତି ଓ ଋତ-ଗତିକୁ ଯୋଡ଼େ।
Mantra 4
प्र धन्वा सोम जागृविरिन्द्रायेन्दो परि स्रव । द्युमन्तं शुष्ममा भरा स्वर्विदम् ॥
ପ୍ର ଧନ୍ୱା, ହେ ସୋମ, ଜାଗୃତ ହୋଇ; ହେ ଇନ୍ଦୁ, ଇନ୍ଦ୍ର ପାଇଁ ଚାରିଦିଗରେ ପରି ସ୍ରବ। ଦ୍ୟୁମନ୍ତ ଶୁଷ୍ମ—ପ୍ରକାଶମୟ ତେଜସ୍ବୀ ବଳ—ଆଣ; ସ୍ୱର୍ବିଦ୍, ସୂର୍ଯ୍ୟଲୋକକୁ ଖୋଜିପାରୁଥିବା।
Mantra 5
इन्द्राय वृषणं मदं पवस्व विश्वदर्शतः । सहस्रयामा पथिकृद्विचक्षणः ॥
ଇନ୍ଦ୍ର ପାଇଁ ବୃଷଣ ମଦରୂପେ ତୁମେ ପବିତ୍ର ହେଉ, ହେ ବିଶ୍ୱଦର୍ଶତ। ସହସ୍ର ପଥରେ ଗମନକାରୀ, ପଥିକୃତ୍—ପଥ ଗଢ଼ୁଥିବା—ବିଚକ୍ଷଣ; ତୁମେ ଶୁଦ୍ଧ ଆନନ୍ଦ ହୋଇ ଅନ୍ତର୍ଯାତ୍ରାର ପଥମାନଙ୍କୁ ଖୋଲିଦିଅ।
Mantra 6
अस्मभ्यं गातुवित्तमो देवेभ्यो मधुमत्तमः । सहस्रं याहि पथिभिः कनिक्रदत् ॥
ଆମ ପାଇଁ ତୁମେ ପଥର ସର୍ବୋତ୍ତମ ଖୋଜିଆ ହେଅ; ଦେବମାନଙ୍କ ପାଇଁ ତୁମେ ସର୍ବାଧିକ ମଧୁମୟ ହେଅ। ଜାଗ୍ରତ ଶକ୍ତିର ନାଦରେ ଗର୍ଜନ କରି, ହଜାର ପଥରେ ତୁମେ ଯାତ୍ରା କର।
Mantra 7
पवस्व देववीतय इन्दो धाराभिरोजसा । आ कलशं मधुमान्त्सोम नः सदः ॥
ହେ ଇନ୍ଦୁ, ଶକ୍ତିର ଧାରାମାନଙ୍କ ସହ ଦେବମାନଙ୍କ ଆନନ୍ଦମୟ ଗ୍ରହଣ ପାଇଁ ତୁମେ ପବିତ୍ର ହେଅ। ହେ ମଧୁମୟ ସୋମ, କଳଶ ପାଖକୁ ଆସ; ଆମ ଭିତରେ ଆସନ ଗ୍ରହଣ କର।
Mantra 8
तव द्रप्सा उदप्रुत इन्द्रं मदाय वावृधुः । त्वां देवासो अमृताय कं पपुः ॥
ତୁମ ତିପ୍ପା, ଉପରକୁ ଉଛଳି, ଶକ୍ତିର ମଦ ପାଇଁ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ବଢ଼ାଇଛି। ଦେବମାନେ ତୁମକୁ ଅମୃତତ୍ୱ ପାଇଁ ପାନ କରିଛନ୍ତି—ଶୁଦ୍ଧ ଆନନ୍ଦ ହିଁ ଅଜର-ଅମର ଦ୍ରବ୍ୟ ହୋଇ।
Mantra 9
आ नः सुतास इन्दवः पुनाना धावता रयिम् । वृष्टिद्यावो रीत्यापः स्वर्विदः ॥
ହେ ନଃ, ସୁତ ଇନ୍ଦୁମାନେ (ସୋମରସ), ପୁନାନ ହୋଇ ଧାଉଥାଉ; ରୟି (ସମୃଦ୍ଧି) ଧରି ଆଣ। ଯାହାଙ୍କର ଦ୍ୟାଵ (ଆକାଶ) ବୃଷ୍ଟିରୂପ, ଯାହାଙ୍କର ଆପଃ (ଜଳ) ପ୍ରବାହିତ—ସ୍ୱର୍ (ସୂର୍ଯ୍ୟଲୋକ)ର ଖୋଜି ହେଉ।
Mantra 10
सोमः पुनान ऊर्मिणाव्यो वारं वि धावति । अग्रे वाचः पवमानः कनिक्रदत् ॥
ସୋମଃ ନିଜେ ପୁନାନ ହୋଇ, ଊର୍ମି (ତରଙ୍ଗ) ସହିତ ଅବି (ମେଷର ଉଲ୍)ର ୱାର (ଛାଣଣୀ) ମଧ୍ୟରୁ ଧାଉଥାଏ। ବାଚ୍ (ବାଣୀ)ର ଅଗ୍ରେ ପବମାନ ଗର୍ଜେ—ଅନ୍ତରରୁ ଉଚ୍ଚାରକୁ ଜାଗ୍ରତ କରି।
Mantra 11
धीभिर्हिन्वन्ति वाजिनं वने क्रीळन्तमत्यविम् । अभि त्रिपृष्ठं मतयः समस्वरन् ॥
ଧୀ (ପ୍ରଜ୍ଞା)ଦ୍ୱାରା ସେମାନେ ବାଜିନ (ବଳ-ସମୃଦ୍ଧିବାହୀ)କୁ ପ୍ରେରଣା ଦିଅନ୍ତି—ଅବି (ମେଷର ଉଲ୍)ର ପାରେ ବନେ କ୍ରୀଡ଼ା କରୁଥିବା ତାହାକୁ। ତ୍ରିପୃଷ୍ଠ (ତିନି-ପୃଷ୍ଠବାନ) ପ୍ରତି ମତୟଃ (ପ୍ରେରଣାମାନେ) ଏକସ୍ୱରେ ସମେତ ନାଦ କରନ୍ତି।
Mantra 12
असर्जि कलशाँ अभि मीळ्हे सप्तिर्न वाजयुः । पुनानो वाचं जनयन्नसिष्यदत् ॥
ସେ କଳଶମାନଙ୍କ ଦିଗକୁ, ଉଦାର ଦାନ ଦିଗକୁ, ସମୃଦ୍ଧିକୁ ଆକାଂକ୍ଷା କରୁଥିବା ଅଶ୍ୱ ପରି ମୁକ୍ତ କରାଗଲା। ପବମାନ (ସୋମ) ବାଣୀକୁ ଜନ୍ମ ଦେଇ, ଅବିରତ ବେଗରେ ଆଗେଇ ଯାଏ।
Mantra 13
पवते हर्यतो हरिरति ह्वरांसि रंह्या । अभ्यर्षन्त्स्तोतृभ्यो वीरवद्यशः ॥
ହରିତ-ସୁବର୍ଣ୍ଣବର୍ଣ୍ଣ ପବମାନ ପବିତ୍ର ହୁଏ—ଆଗେଇ ଧାଉଥିବା ଆକାଂକ୍ଷାରେ; ବାଙ୍କାପଣମାନଙ୍କୁ ଶୀଘ୍ର ଅତିକ୍ରମ କରେ। ସେ ସ୍ତୋତୃମାନଙ୍କ ପାଖକୁ ଧାରା ହୋଇ ବହେ, ବୀର୍ୟସମୃଦ୍ଧ ଯଶ-ଗୌରବ ନେଇ।
Mantra 14
अया पवस्व देवयुर्मधोर्धारा असृक्षत । रेभन्पवित्रं पर्येषि विश्वतः ॥
ଏପରି ପବିତ୍ର ହେଅ, ଦେବମାନଙ୍କୁ ଆକାଂକ୍ଷା କରୁଥିବା ହେ; ମଧୁର ଧାରାମାନେ ମୁକ୍ତ ହୋଇଛି। ହେ ରେଭନ୍ (ସ୍ତୁତିଗାୟକ), ତୁମେ ପବିତ୍ର (ଛାଣଣୀ/ଶୋଧକ)କୁ ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ପରିଭ୍ରମଣ କରି, ସମଗ୍ରକୁ ନିର୍ମଳ କର।
Frequently Asked Questions
It praises Soma as it is pressed and purified through the filter, then offered to Indra to increase his victorious power and to bring light (svar) and immortality (amṛta).
Indra is portrayed as becoming stronger and more ecstatic (mada) by drinking Soma; Soma is the sacrificial essence that fuels Indra’s cosmic victories and blessings for the worshippers.
Ritually, it is Soma being strained to become fit for offering; symbolically, it represents consciousness being clarified—so the divine force (Indra) can act with clean, luminous power.
Ask anything about Sukta 106 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.