Sukta 97
Sukta 8.97
Indra
ଏହି ସୂକ୍ତଟି ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ନିମନ୍ତ୍ରଣ କରେ—ଚାପାଯାଇଥିବା ସୋମ ପାଖକୁ ଆସି, ମଧୁର ପାନୀୟ ଗ୍ରହଣ କରି, ଗାୟକଙ୍କୁ ଏବଂ ସୁପ୍ରସ୍ତୁତ ଯଜ୍ଞକାରୀମାନଙ୍କୁ ବୃଦ୍ଧି/ବିସ୍ତାର କରନ୍ତୁ। ଏଥିରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଶକ୍ତି ସ୍ମରଣ କରାଯାଇଛି—ଶତ୍ରୁତାପୂର୍ଣ୍ଣ ଆସୁରୀୟ ଶକ୍ତିମାନଙ୍କୁ ଜୟ କରି ଦୀପ୍ତିମାନ ‘ସୂର୍ଯ୍ୟ-ଲୋକ’ର ଧନ-ସମ୍ପଦ ଲାଭ କରିବା। ଋତ (ସତ୍ୟ-ନିୟମ/ବ୍ୟବସ୍ଥା) ମାଧ୍ୟମରେ ସୁରକ୍ଷା ମାଗାଯାଇଛି, ଏବଂ ଦୁରିତା (କଠିନତା/ଅନ୍ୟାୟ) ପାର କରାଇ ସମୃଦ୍ଧ, ସର୍ବଜନ-ହିତକର ପ୍ରଚୁରତାକୁ ପହଞ୍ଚାଇବା ପାଇଁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରାଯାଇଛି।
Mantras
Mantra 1
या इन्द्र भुज आभरः स्वर्वाँ असुरेभ्यः । स्तोतारमिन्मघवन्नस्य वर्धय ये च त्वे वृक्तबर्हिषः ॥
ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ସ୍ୱର୍ୱାନ୍ (ସୂର୍ୟଲୋକ-ସମୃଦ୍ଧ) ତୁମେ ଅସୁରୀୟ ଶକ୍ତିମାନଙ୍କଠାରୁ ଯେ ଭୋଗ ଓ ଅଧିକାର-ଶକ୍ତି ଆଣିଛ, ସେଗୁଡ଼ିକ ଦ୍ୱାରା—ହେ ମଘବନ୍—ସ୍ତୋତାକୁ ବୃଦ୍ଧି କର; ଏବଂ ଯେମାନେ ତୁମ ପାଇଁ ବର୍ହିଷ୍ (ପବିତ୍ର ଆସନ) ପସାରି ଯଥାଯୋଗ୍ୟ ପ୍ରସ୍ତୁତି କରିଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି କର।
Mantra 2
यमिन्द्र दधिषे त्वमश्वं गां भागमव्ययम् । यजमाने सुन्वति दक्षिणावति तस्मिन्तं धेहि मा पणौ ॥
ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ତୁମେ ଯେ ଅବ୍ୟୟ (ଅକ୍ଷୟ) ଭାଗ—ଅଶ୍ୱଶକ୍ତି, ଗୋପ୍ରକାଶ, ଅବିନାଶୀ ଅଂଶ—ନିୟୋଜନ କର, ସେହିଟି ସୋମ ପିଷୁଥିବା ଏବଂ ଦକ୍ଷିଣା ଦେଉଥିବା ଯଜମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ରଖ; ତାହାକୁ ପଣି (ବ୍ୟାପାରୀ/ସୋଦାବାଜ ଭାବ) ମଧ୍ୟରେ ରଖନି।
Mantra 3
य इन्द्र सस्त्यव्रतोऽनुष्वापमदेवयुः । स्वैः ष एवैर्मुमुरत्पोष्यं रयिं सनुतर्धेहि तं ततः ॥
ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ଯେ ସସ୍ତ୍ୟବ୍ରତ—ସତ୍ୟବ୍ରତର ନିୟମରହିତ—ଅବଧାନହୀନ, ନିଦ୍ରାରେ ଡୁବିଥିବା, ଦେବମାନଙ୍କୁ ନ ଚାହୁଁଥିବା, ସେ ନିଜ ଗତିଦ୍ୱାରା ଅବନତ ହୁଏ। କିନ୍ତୁ ଯେ ସତ୍ୟ ପ୍ରୟାସରେ ଜିତେ, ତାହା ପାଇଁ ପୋଷକ ରୟି (ସମୃଦ୍ଧି) ସ୍ଥାପନ କର; ତାହାକୁ ସେଠି ରଖ—ସେ ଅନ୍ୟଜନଠାରୁ ଦୂରେ।
Mantra 4
यच्छक्रासि परावति यदर्वावति वृत्रहन् । अतस्त्वा गीर्भिर्द्युगदिन्द्र केशिभिः सुतावाँ आ विवासति ॥
ହେ ବୃତ୍ରହନ୍ ଶକ୍ର, ତୁମେ ଦୂର ପ୍ରଦେଶରେ ଥାଅ କି ନିକଟରେ—ଏହି କାରଣରୁ ସୋମପୀଡକ, ବାଣୀର ଦୀପ୍ତ କେଶ ସଦୃଶ କିରଣମୟ ଗୀର୍ଭିରେ, ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ତୁମକୁ ଏଠାକୁ ଡାକେ ଏବଂ ସ୍ତୁତିଦ୍ୱାରା ତୁମକୁ ସନ୍ନିଧ କରେ।
Mantra 5
यद्वासि रोचने दिवः समुद्रस्याधि विष्टपि । यत्पार्थिवे सदने वृत्रहन्तम यदन्तरिक्ष आ गहि ॥
ତୁମେ ଦିବର ରୋଚନେ—ଆକାଶର ଦୀପ୍ତ ଲୋକରେ—ବସୁଥାଅ କି, କିମ୍ବା ସତ୍ତାର ସମୁଦ୍ର ଉପରେ ଶିଖର-ବିଷ୍ଟପରେ, କିମ୍ବା ପାର୍ଥିବ ସଦନରେ, ହେ ଅତି ବୃତ୍ରହନ୍ତମ; କିମ୍ବା ଅନ୍ତରିକ୍ଷରେ—ଏଠାକୁ ଆସ।
Mantra 6
स नः सोमेषु सोमपाः सुतेषु शवसस्पते । मादयस्व राधसा सूनृतावतेन्द्र राया परीणसा ॥
ହେ ସୋମପା, ଶକ୍ତିର ପତି! ଆମ ପାଇଁ ସୋମ-ଅର୍ପଣମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ—ଏହି ସୁତ ସୋମମାନଙ୍କରେ—ତୁମ ଦାନ ‘ରାଧସ’ ଦ୍ୱାରା ମଦିତ ହୋଇ ଆନନ୍ଦିତ ହୁଅ; ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ସତ୍ୟବାଣୀର ସମୃଦ୍ଧି ଓ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣତାର ପୂର୍ଣ୍ଣ ବୈଭବ ଦ୍ୱାରା ଆମକୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରି ଶକ୍ତିଶାଳୀ କର।
Mantra 7
मा न इन्द्र परा वृणग्भवा नः सधमाद्यः । त्वं न ऊती त्वमिन्न आप्यं मा न इन्द्र परा वृणक् ॥
ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ଆମକୁ ଦୂରେ ଫେଙ୍କି ଦିଅନି; ଆମ ପାଇଁ ସଧମାଦ୍ୟ—ସାମୂହିକ ମଦାନନ୍ଦର ସହଚର—ହୁଅ। ତୁମେ ହିଁ ଆମର ଊତି (ରକ୍ଷା-ସହାୟ); ତୁମେ ହିଁ ନିଶ୍ଚୟ ଆମର ଆପ୍ୟ—ଅନ୍ତରଙ୍ଗ ଆତ୍ମୀୟତା—। ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ଆମକୁ ଦୂରେ ଫେଙ୍କି ଦିଅନି।
Mantra 8
अस्मे इन्द्र सचा सुते नि षदा पीतये मधु । कृधी जरित्रे मघवन्नवो महदस्मे इन्द्र सचा सुते ॥
ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ଆମ ସହ—ଏହି ସୁତ ସୋମରେ—ମଧୁ ପାନ କରିବାକୁ ବସ। ହେ ମଘବନ (ଉଦାର), ଜରିତ୍ରେ—ସ୍ତୁତିଗାୟକ ପାଇଁ—ମହା ସହାୟତା ଗଢ଼; ଏଠାରେ ଆମ ସହ, ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ଏହି ସୁତ ସୋମରେ।
Mantra 9
न त्वा देवास आशत न मर्त्यासो अद्रिवः । विश्वा जातानि शवसाभिभूरसि न त्वा देवास आशत ॥
ହେ ଅଦ୍ରିବଃ (ବଜ୍ରଧାରୀ) ଇନ୍ଦ୍ର! ନ ଦେବମାନେ ତୁମକୁ ପହଞ୍ଚିପାରନ୍ତି, ନ ମର୍ତ୍ୟମାନେ; ତୁମ ଶବସ୍ (ବଳ) ଦ୍ୱାରା ଜନ୍ମିତ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ତୁମେ ଅଭିଭୂତ କର। ନ ଦେବମାନେ ତୁମକୁ ପହଞ୍ଚିପାରନ୍ତି।
Mantra 10
विश्वाः पृतना अभिभूतरं नरं सजूस्ततक्षुरिन्द्रं जजनुश्च राजसे । क्रत्वा वरिष्ठं वर आमुरिमुतोग्रमोजिष्ठं तवसं तरस्विनम् ॥
ସମସ୍ତ ପୃତନା ଏକାତ୍ମ ହୋଇ, ଜୟଶୀଳ ନର ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଗଢ଼ି ଜନ୍ମାଇଲେ—ରାଜସେ (ସାର୍ବଭୌମାଧିପତ୍ୟ) ପାଇଁ: କ୍ରତୁରେ ସର୍ବୋତ୍ତମ, ବର (ବରଣ)ରେ ବରିଷ୍ଠ, ଆକ୍ରମଣରେ ଅପ୍ରତିହତ, ଏବଂ ଉଗ୍ର—ଓଜରେ ଅତିଶୟ, ତବସରେ ମହାବଳୀ, ତରସ୍ୱିନ (ବିଜୟବେଗବାହକ)।
Mantra 11
समीं रेभासो अस्वरन्निन्द्रं सोमस्य पीतये । स्वर्पतिं यदीं वृधे धृतव्रतो ह्योजसा समूतिभिः ॥
ରେଭାମାନେ (ପ୍ରକାଶିତ ଗାୟକ) ସମେତ ଏକସ୍ୱରେ ଉଠିଲେ—ସୋମପାନ ପାଇଁ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ; ସ୍ୱର୍ପତି (ପ୍ରକାଶଲୋକର ଅଧିପତି)ଙ୍କୁ—ଯେତେବେଳେ ଧୃତବ୍ରତ (ଦୃଢ଼ ବ୍ରତଧାରୀ) ସେ ଓଜସା ଦ୍ୱାରା ବୃଦ୍ଧି ପାଉଛନ୍ତି ଏବଂ ସମୂତିଭିଃ (ସହାୟତାର ସମୃଦ୍ଧି) ନିଜ ପାଖକୁ ସଂଗ୍ରହ କରନ୍ତି।
Mantra 12
नेमिं नमन्ति चक्षसा मेषं विप्रा अभिस्वरा । सुदीतयो वो अद्रुहोऽपि कर्णे तरस्विनः समृक्वभिः ॥
ଦୃଷ୍ଟିସମ୍ପନ୍ନ ବିପ୍ରମାନେ ଚକ୍ଷୁସା ନେମିଂ (ଚକ୍ରର କିନାରା)କୁ ମେଷଂ (ରାମ) ଦିଗକୁ ନମାନ୍ତି, ସ୍ୱରେ ସ୍ତୁତି ଧ୍ୱନିତ କରନ୍ତି। ହେ ସୁଦୀତୟଃ, ଅଦ୍ରୁହଃ (ଅବୈରୀ) ତୁମ ତରସ୍ୱିନଃ (ଶୀଘ୍ର-ଜୟୀ) ସମୃକ୍ୱଭିଃ (ଋଚି-ସ୍ତୁତି ସହ) କାନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମଧ୍ୟ ପ୍ରବେଶ କରୁନ୍ତୁ—ଶ୍ରବଣ ହିଁ ବଳ ପାଇଁ ଦ୍ୱାର ହେଉ।
Mantra 13
तमिन्द्रं जोहवीमि मघवानमुग्रं सत्रा दधानमप्रतिष्कुतं शवांसि । मंहिष्ठो गीर्भिरा च यज्ञियो ववर्तद्राये नो विश्वा सुपथा कृणोतु वज्री ॥
ସେଇ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ମୁଁ ପୁନଃପୁନଃ ଆହ୍ୱାନ କରେ—ମଘବାନ, ଉଗ୍ର—ଯିଏ ସଦା ନିଜ ଶବାଂସି (ଶକ୍ତି) ଧାରଣ କରନ୍ତି ଏବଂ ଅପ୍ରତିଷ୍କୁତ (ଅପରାଜେୟ/ଅନାବର୍ତ୍ୟ) ଅଟନ୍ତି। ଗୀର୍ଭିଃ (ବାଣୀ-ସ୍ତୁତି) ଦ୍ୱାରା ମଂହିଷ୍ଠ, ଯଜ୍ଞିୟ ସେ ଆମ ପାଖକୁ ଆସୁନ୍ତୁ; ବଜ୍ରୀ (ବଜ୍ରଧାରୀ) ଆମ ରାୟେ (ବୃଦ୍ଧି/ସମୃଦ୍ଧି) ପାଇଁ ସମସ୍ତ ପଥକୁ ସୁପଥା (ସରଳ, ଶୁଭ, ଦୀପ୍ତ) କରୁନ୍ତୁ।
Mantra 14
त्वं पुर इन्द्र चिकिदेना व्योजसा शविष्ठ शक्र नाशयध्यै । त्वद्विश्वानि भुवनानि वज्रिन्द्यावा रेजेते पृथिवी च भीषा ॥
ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ତୁମେ ପୁରଃ (ପ୍ରାଚୀନ ଅଗ୍ରମୋର୍ଚ୍ଚା/ଆଗୁଆ ସ୍ଥାନ)କୁ ଚିକିଦେ (ଜାଣ/ଚିହ୍ନ) କର; ଏବଂ ବ୍ୟୋଜସା (ବିସ୍ତୃତ ବଳରେ) ହେ ଶବିଷ୍ଠ, ହେ ଶକ୍ର, ଶତ୍ରୁକୁ ନାଶ କରିବା ପାଇଁ ଛିଟାଇ ଦେଉ। ହେ ବଜ୍ରିନ, ତୁମଠାରୁ ସମସ୍ତ ଭୁବନାନି ନିୟମ ପାଉଛି; ଦ୍ୟାବା ଓ ପୃଥିବୀ ମଧ୍ୟ ଭୀଷା (ଭୟ-ଭକ୍ତି)ରେ କମ୍ପିତ ହୁଏ।
Mantra 15
तन्म ऋतमिन्द्र शूर चित्र पात्वपो न वज्रिन्दुरिताति पर्षि भूरि । कदा न इन्द्र राय आ दशस्येर्विश्वप्स्न्यस्य स्पृहयाय्यस्य राजन् ॥
ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ଶୂର, ଚିତ୍ର (ଅଦ୍ଭୁତ) ବୀର! ସେଇ ଋତ—ସତ୍ୟ-କ୍ରମ—ମୋତେ ରକ୍ଷା କରୁ। ହେ ବଜ୍ରିନ, ଜଳ ପରି ବହି, କଠିନ ଅନୃତ-ଦୋଷକୁ ଅତିକ୍ରମ କରାଇ ମୋତେ ଦୂର ପାରକୁ ନେଇଯା। ହେ ରାଜନ ଇନ୍ଦ୍ର, କେବେ ତୁମେ ଆମକୁ ରାୟ—ଧନ ଓ ପୂର୍ଣ୍ଣତା—ଦେବ? ଯାହା ସର୍ବବ୍ୟାପୀ ପ୍ରବାହଯୁକ୍ତ, ଇଚ୍ଛନୀୟ ଓ ଆକାଂକ୍ଷଣୀୟ।
Inside Sukta 97
How it unfolds
- Where it opens
Indra is praised for bringing enjoyments and solar-rich gains from Asuric/hostile forces, and the poet asks that these powers increase the singer and the well-prepared sacrificers.
- Development
The hymn turns into a direct ritual invitation: Indra is asked to sit with the worshippers in the pressed Soma and to fashion “great help” for the jaritṛ (singer).
- Climax
A protective vision emerges: ṛta itself is invoked to guard the speaker, while Indra is asked to carry one beyond duritā like waters bearing a traveler across.
- Where it settles
The hymn ends with an earnest question-prayer for the gift of full, overflowing prosperity—universal, desirable, and longed-for—under Indra’s kingship.
The deity: Indra
- In the VedaIndra is the mighty Vajrin (wielder of the thunderbolt), Maghavan (the bounteous giver), heroic protector of the singer and sacrificer, and the victorious power who brings radiant gains from adversarial forces.
- Cosmic functionHe upholds cosmic and social order by defeating obstructive powers, releasing and distributing vitality (often figured as waters/light/wealth), and strengthening the community through victory and abundance.
- Inner significanceIndra signifies the awakened force of will and courageous clarity that breaks inner obstruction, protects the seeker through ṛta, and turns struggle into strength, joy, and expansive prosperity.
Famous verses
या इन्द्र भुज आभरः स्वर्वाँ असुरेभ्यः । स्तोतारमिन्मघवन्नस्य वर्धय ये च त्वे वृक्तबर्हिषः ॥asme indra sacā sute ni ṣadā pītaye madhu
tan ma ṛtam indra … pātu
Attributes of the deity
- Vajrin (thunderbolt-bearing)
- Śūra (heroic)
- Maghavan (bounteous giver)
- Protector across duritā (difficulties)
- Soma-drinker and ally of the prepared rite
- Winner of radiant/solar goods (svarvān)
Also by this seer
- Additional attributions require Anukramaṇī or padapāṭha tradition cross-check.
The rite, step by step
- Prepare the ritual ground and barhis (sacred seat/grass), establishing orderly rite (ṛta-aligned intention).
- Press Soma (sute) and set the offering with accompanying praises addressed to Indra.
- Invite Indra to “sit with us” at the Soma and drink the sweetness (madhu).
- Recite petitions for the singer’s increase, communal support, and safe passage beyond hardships (duritā).
- Conclude with a prayer that ṛta guard the worshipper and that Indra grant abundant, universally beneficial prosperity.
Offerings
- Pressed Soma (madhu/sweet draught)
- Libations (āhuti-style offerings)
- Praise/recitation (stotra)
- Barhis preparation (vṛktabarhis) as ritual hospitality
Frequently Asked Questions
It asks Indra to come to the pressed Soma, strengthen the singer and the prepared sacrificers, protect them from hardships, and grant abundant prosperity.
Ṛta is invoked as a guarding principle of right order and truth, implying that Indra’s protection and gifts are most secure when the worshipper aligns with this cosmic order.
It is a ritual way of inviting Indra to be present at the ceremony and to accept the Soma offering, so his help, strength, and blessings flow to the community.
Ask anything about Sukta 97 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
