Rig Veda 7.4.2: Mandala 7, Sukta 4, Mantra 2

Sukta 7.4

Rishi: Vasiṣṭha (Vasiṣṭha-gotra; traditional attribution for much of Maṇḍala 7)

Devata: Agni

Chandas: Triṣṭubh (probable for RV 7.4; requires full pada syllable count verification)

Samhita Patha (Devanagari)

स गृत्सो अग्निस्तरुणश्चिदस्तु यतो यविष्ठो अजनिष्ट मातुः । सं यो वना युवते शुचिदन्भूरि चिदन्ना समिदत्ति सद्यः ॥

Transliteration

sa gṛtsó agnístarúṇaś cid astu yáto yáviṣṭho ájaniṣṭa mātúḥ | sáṃ yó vánā yuváte śúci-dam bhū́ri cid ánnā sám íd átti sadyáḥ ||

Translation

ସେ ଗୃତ୍ସ (ତୀକ୍ଷ୍ଣ) ଅଗ୍ନି ଆମ ପାଇଁ ତରୁଣ—ଯୁବଶକ୍ତି—ହେଉ; ଯେ ମାତୃଠାରୁ ଯବିଷ୍ଠ—ସବୁଠାରୁ କନିଷ୍ଠ—ରୂପେ ଜନ୍ମିଛି। ସେ ଶୁଚି—ପବିତ୍ରତା ସହ—ବନମାନଙ୍କ ସହ ଯୁକ୍ତ ହୁଏ, ଏବଂ ସଦ୍ୟଃ—ତତ୍କ୍ଷଣାତ୍—ପ୍ରଚୁର ଅନ୍ନକୁ ମଧ୍ୟ ଦହନ କରେ; ସେ ଆମ ଭିତରେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରକାଶରେ ପରିଣତ ହେବାଯୋଗ୍ୟ ସମସ୍ତକୁ ଗ୍ରହଣ କରୁ।

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• सः: he; that one
• सः: कर्तृ (अग्निः इत्यस्य विशेषण-सम्बन्धः) / विषय-निर्देशः
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• गृत्सः: wise, shrewd
• गृत्सः: कर्तृ-विशेषणम् (अग्निः) / गुणवाचकः
• Type: Adjective
• Root: गृत्स (प्रातिपदिक)

• अग्निः: Agni; fire
• अग्निः: कर्तृ (अस्तु) / विषयः
• Type: Noun
• Root: अग्नि (प्रातिपदिक)

• तरुणः: young
• तरुणः: कर्तृ-विशेषणम् (अग्निः) / गुणवाचकः
• Type: Adjective
• Root: तरुण (प्रातिपदिक)

• चित्: even; indeed
• चित्: सम्बन्ध-निपातः (अपि/एव-भावः)
• Type: Indeclinable
• Root: चित् (निपात)

• अस्तु: let (him) be
• अस्तु: क्रिया
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)

• यतः: from where; since
• यतः: अपादान/हेतु-सूचकः
• Type: Indeclinable
• Root: यतस् (अव्यय-प्रातिपदिक)

• यविष्ठः: the youngest; most youthful
• यविष्ठः: कर्तृ-विशेषणम् (अग्निः)
• Type: Adjective
• Root: यविष्ठ (प्रातिपदिक; यव-तुल्य/युवा-भावे, अतिशय) अथवा

• अजनिष्ट: was born; came to be
• अजनिष्ट: क्रिया
• Type: Verb
• Root: जन् (धातु)

• मातुः: of (his) mother
• मातुः: सम्बन्धः (जनन-सम्बन्धे)
• Type: Noun
• Root: मातृ (प्रातिपदिक)

• सम्: together; completely
• सम्: क्रियाविशेषणम् (युते/सम्यक्-भावे)
• Type: Indeclinable
• Root: सम् (उपसर्ग/अव्यय)

• यः: who
• यः: कर्तृ (युते) / सम्बन्ध-प्रत्यवस्थापनम्
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• वनाः: woods; forests
• वनाः: कर्म (युते)
• Type: Noun
• Root: वन (प्रातिपदिक)

• युवते: joins; yokes; unites
• युवते: क्रिया
• Type: Verb
• Root: यु (धातु; युनक्ति/युते)

• शुचि: bright; pure
• शुचि: कर्म-विशेषणम्
• Type: Adjective
• Root: शुचि (प्रातिपदिक)

• अन्भूः: moisture; water; sap
• अन्भूः: कर्म (युवते)
• Type: Noun
• Root: अन्भू (प्रातिपदिक; वैदिकः—‘अम्भस्/अम्बु’ सम्बन्धः, ‘जल/आर्द्रता/रस’ अर्थे)

• उरि: much; abundantly
• उरि: विशेषण-निपातः
• Type: Indeclinable
• Root: उरि (अव्यय/निपात)

• चित्: even
• चित्: सम्बन्ध-निपातः (अपि/एव-भावः)
• Type: Indeclinable
• Root: चित् (निपात)

• अन्ना: foods; provisions
• अन्ना: कर्म (समिदत्ति)
• Type: Noun
• Root: अन्न (प्रातिपदिक)

• सम्: completely
• सम्: क्रियाविशेषणम् (सम्यक्/समन्तात्)
• Type: Indeclinable
• Root: सम् (उपसर्ग/अव्यय)

• इदत्ति: eats; consumes
• इदत्ति: क्रिया
• Type: Verb
• Root: अद् (धातु)

• सद्यः: immediately; at once
• सद्यः: अधिकरण (काल)
• Type: Indeclinable
• Root: सद्यस् (अव्यय-प्रातिपदिक)