Sukta 70
Sukta 6.70
Bharadvāja (Bārhaspatya)
Dyāvāpṛthivī (Heaven and Earth), with Varuṇa’s dhárman as governing principle
Jagatī
ଏହି ସୂକ୍ତରେ ଦ୍ୟାବା–ପୃଥିବୀ—ଆକାଶ ଓ ପୃଥିବୀ—କୁ ଦୀପ୍ତିମାନ, ପୋଷକ ପିତାମାତା ଭାବେ ସ୍ତୁତି କରାଯାଇଛି; ସେମାନେ ସମସ୍ତ ଲୋକକୁ ଧାରଣ କରି ଜୀବନକୁ ପୋଷଣ କରନ୍ତି। ସେମାନଙ୍କର ସ୍ଥିରତା ଓ ଫଳବତ୍ତା ‘ବରୁଣଙ୍କ ଧର୍ମ’—ସେଇ ବିଶ୍ୱନିୟମ—ଦ୍ୱାରା ଅଟୁଟ, ଯାହା ଦୁଇ ଲୋକକୁ ଠିକ୍ ଭାବେ ପୃଥକ ରଖି ସମନ୍ୱୟ କରେ। ଋଷି ପ୍ରାର୍ଥନା କରନ୍ତି ଯେ ସେମାନେ ଉପାସକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଊର୍ଜ (ūrj), ବଳ/ଶକ୍ତି (vāja) ଓ ସମୃଦ୍ଧିର ପୂର୍ଣ୍ଣତା (rayi) ବଢ଼ାନ୍ତୁ, ଯାହାଦ୍ୱାରା ଯଜ୍ଞ ସଫଳ ହେଉ।
Mantras
Mantra 1
घृतवती भुवनानामभिश्रियोर्वी पृथ्वी मधुदुघे सुपेशसा । द्यावापृथिवी वरुणस्य धर्मणा विष्कभिते अजरे भूरिरेतसा ॥
ଘୃତବତୀ, ଭୁବନମାନଙ୍କର ଅଭିଶ୍ରି (ଶୋଭା) ଧାରଣକାରିଣୀ—ବିସ୍ତୃତ ପୃଥିବୀ ଓ ମଧୁ-ଦୁଘେ, ସୁପେଶସା (ସୁରୂପ) ଦ୍ୟାବା-ପୃଥିବୀ—ବରୁଣଙ୍କ ଧର୍ମଦ୍ୱାରା ଧାରିତ ହୋଇ ଦଢ଼ ରହିଛନ୍ତି। ଅଜର, ଭୂରି-ରେତସ (ସୃଜନ-ବୀଜଶକ୍ତି) ସମୃଦ୍ଧ, ସେମାନେ ପୃଥକ୍ ପୃଥକ୍ ଭାବେ ଟେକ ଦେଇ ସ୍ଥାପିତ।
Mantra 2
असश्चन्ती भूरिधारे पयस्वती घृतं दुहाते सुकृते शुचिव्रते । राजन्ती अस्य भुवनस्य रोदसी अस्मे रेतः सिञ्चतं यन्मनुर्हितम् ॥
ଅସଶ୍ଚନ୍ତୀ (ଅବିରତ), ଭୂରିଧାରେ (ପ୍ରଚୁର ଧାରା ବହନକାରିଣୀ), ପୟସ୍ୱତୀ (ପୋଷକ କ୍ଷୀରରେ ସମୃଦ୍ଧ) ସେଇ ଦୁଇ (ଦ୍ୟାବା-ପୃଥିବୀ) ଶୁଚିବ୍ରତ, ସୁକୃତ (ସତ୍କର୍ମୀ) ପାଇଁ ଘୃତ ଦୋହନ କରନ୍ତି। ଏହି ଭୁବନ ଉପରେ ରାଜନ୍ତୀ, ହେ ରୋଦସୀ, ମନୁ ମାନବପଥ ପାଇଁ ଯେ ଯତ୍ ରେତଃ (ବୀଜ-ଶକ୍ତି) ନିହିତ କରିଛନ୍ତି, ତାହା ଆମ ମଧ୍ୟରେ ସିଞ୍ଚନ କର।
Mantra 4
घृतेन द्यावापृथिवी अभीवृते घृतश्रिया घृतपृचा घृतावृधा । उर्वी पृथ्वी होतृवूर्ये पुरोहिते ते इद्विप्रा ईळते सुम्नमिष्टये ॥
ଘୃତଦ୍ୱାରା ଦ୍ୟାବା-ପୃଥିବୀ ଅଭୀବୃତ (ଆବୃତ) ହୋଇଛନ୍ତି—ଘୃତଶ୍ରିୟା (ଘୃତ-ଶୋଭାଯୁକ୍ତ), ଘୃତପୃଚା (ଘୃତରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ), ଘୃତାବୃଧା (ଘୃତଦ୍ୱାରା ବୃଦ୍ଧିପ୍ରାପ୍ତ)। ହୋତୃବୂର୍ୟେ (ହୋତୃ-ଶକ୍ତିରୂପ) ପୁରୋହିତ ଭାବେ ଅଗ୍ରେ ସ୍ଥାପିତ ସେଇ ବିସ୍ତୃତ ପୃଥିବୀକୁ ବିପ୍ରମାନେ ଇଳନ୍ତି; ଇଷ୍ଟି (ଯଜ୍ଞ) ସିଦ୍ଧି ପାଇଁ ସେମାନେ ସୁମ୍ନ (କୃପା) ଯାଚନ୍ତି।
Mantra 5
मधु नो द्यावापृथिवी मिमिक्षतां मधुश्चुता मधुदुघे मधुव्रते । दधाने यज्ञं द्रविणं च देवता महि श्रवो वाजमस्मे सुवीर्यम् ॥
ଆମ ପାଇଁ ଦ୍ୟାବା-ପୃଥିବୀ ମଧୁରତା ମିଶାଉନ୍ତୁ—ମଧୁ ଝରାଉଥିବା, ମଧୁ ଦୋହୁଥିବା, ମଧୁବ୍ରତରେ ନିଷ୍ଠାବାନ। ଯଜ୍ଞ ଓ ଦେବତାଙ୍କ ଦ୍ରବିଣ ଧାରଣ କରି, ଆମକୁ ମହାନ ଶ୍ରବ, ବାଜ ଏବଂ ଅନ୍ତରେ ବଢୁଥିବା ସୁବୀର୍ୟ ଦିଅନ୍ତୁ।
Mantra 6
ऊर्जं नो द्यौश्च पृथिवी च पिन्वतां पिता माता विश्वविदा सुदंससा । संरराणे रोदसी विश्वशम्भुवा सनिं वाजं रयिमस्मे समिन्वताम् ॥
ଆମ ଭିତରେ ଦ୍ୟୌଶ୍ଚ ପୃଥିବୀଚ ଊର୍ଜଂ ପିନ୍ୱତାମ୍; ପିତା-ମାତା, ବିଶ୍ୱବିଦା, ସୁଦଂସ। ସଂରରାଣେ—ସମରସରେ ଏକତ୍ର—ରୋଦସୀ, ବିଶ୍ୱଶମ୍ଭୁବା, ଆମକୁ ସନି, ବାଜ ଓ ରୟି ସମିନ୍ୱତାମ୍।
Frequently Asked Questions
Dyāvāpṛthivī are Heaven and Earth addressed together as a divine pair—Father and Mother—who support all life and provide the stable space in which the sacrifice and the world can function.
It highlights that cosmic stability and harmony depend on an ordering law—dhárman—associated with Varuṇa. This law keeps Heaven and Earth rightly arranged and makes the ritual truthful and effective.
It asks for ūrj (sustaining energy), vāja (strength and successful attainment), and rayi (prosperity/abundance), so the worshipper and the sacrifice may flourish.
Ask anything about Sukta 70 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
