Sukta 86
Sukta 5.86
Atri (Ātreya) (Indrāgnī hymns in Maṇḍala 5 are within Atri collection)
Indra-Agni (dual deity)
Gāyatrī (3 pādas of 8 syllables; typical for compact dual-invocations)
ଏହି ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଇନ୍ଦ୍ରାଗ୍ନୀ ସୂକ୍ତରେ ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଏକାସାଥିରେ ଆହ୍ୱାନ କରାଯାଇଛି—ଶକ୍ତି ଓ ଧର୍ମ୍ୟ କର୍ମର ପ୍ରତିଯୋଗିତାରେ ମର୍ତ୍ୟକୁ ଧାରଣ କରୁଥିବା ଯୁଗଳ ଶକ୍ତି ଭାବେ। ସେମାନଙ୍କୁ ଅନ୍ତର୍ଗତ ଓ ବାହ୍ୟ ବାଧା ଭାଙ୍ଗିଦେବାକୁ, ଗତିର “ରଥ”ମାନଙ୍କୁ ପଥଦର୍ଶନ କରିବାକୁ, ଏବଂ ଯଥାବିଧି ଅର୍ପିତ ଆହୁତି ଦ୍ୱାରା ଗାୟକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ବିସ୍ତୃତ ଯଶ, ଧନ, ଓ ପୋଷକ ଆହାର-ପୁଷ୍ଟି ସ୍ଥାପନ କରିବାକୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରାଯାଇଛି।
Mantras
Mantra 1
इन्द्राग्नी यमवथ उभा वाजेषु मर्त्यम् । दृळ्हा चित्स प्र भेदति द्युम्ना वाणीरिव त्रितः ॥
ଇନ୍ଦ୍ରା-ଅଗ୍ନି, ବଳର ସମୃଦ୍ଧିମାନ ଭାଗ୍ୟରେ ତୁମେ ଉଭୟ ଯେ ମର୍ତ୍ୟକୁ ଧାରଣ କର, ସେ ଦୃଢ଼ ଭାବେ ସ୍ଥିର ଥିବାକୁ ମଧ୍ୟ ଭେଦି ଦିଏ; ଯେପରି ତ୍ରିତ ଦ୍ୟୁତିମାନ ବାଣୀମାନଙ୍କୁ ଫୋଡ଼ି ବାହାର କରେ। ଇଚ୍ଛା ଓ ଶକ୍ତି ଏକତ୍ର ହେଲେ ଅନ୍ତର୍ଗତ ବାଧାମାନେ ଭାଙ୍ଗିଯାନ୍ତି ଏବଂ ପ୍ରକାଶବାହୀ ବାକ୍ ଉଦ୍ଭାସିତ ହୁଏ।
Mantra 2
या पृतनासु दुष्टरा या वाजेषु श्रवाय्या । या पञ्च चर्षणीरभीन्द्राग्नी ता हवामहे ॥
ଯାହା ଯୁଦ୍ଧମାନେ ଦୁଷ୍ଟର (ଦୁର୍ଲଂଘ୍ୟ), ଯାହା ବଳର ସମୃଦ୍ଧିରେ ଶ୍ରବଣଯୋଗ୍ୟ ଯଶ ଆଣେ, ଏବଂ ଯାହା ପଞ୍ଚ ଚର୍ଷଣୀ (ପଞ୍ଚ ଜନ) ସମ୍ମୁଖେ ଦଢ଼ ହୋଇ ସେମାନଙ୍କୁ ଉନ୍ନତ କରେ—ସେଇ ଇନ୍ଦ୍ରା-ଅଗ୍ନି ଶକ୍ତିକୁ ଆମେ ହବାନ କରୁ। ଆମ ଭିତରେ ବିଜୟୀ ବଳ ଓ ଋତର ଯଶ ହୋଇ, ଅନ୍ତର୍ଗତ ଯୁଦ୍ଧକୁ ଜୟ କର।
Mantra 3
तयोरिदमवच्छवस्तिग्मा दिद्युन्मघोनोः । प्रति द्रुणा गभस्त्योर्गवां वृत्रघ्न एषते ॥
ସେଇ ଉଭୟଙ୍କର ଏହି ବଳ ମହାଶକ୍ତିରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ; ଦାନଶୀଳମାନଙ୍କର ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବିଦ୍ୟୁତ୍-ଦ୍ୟୁତି ଝଲମଲ କରେ। ସେମାନଙ୍କ ହସ୍ତରେ ଏହା କାଠର ଘେରା ଦିଗକୁ ଚାପ ଦେଇ ଆଗେ ବଢ଼େ; ବୃତ୍ରଘ୍ନ ଶକ୍ତି ଗୋମାନଙ୍କ ପାଇଁ ତାଣି ହୁଏ—ଅନ୍ଧକାର ଦୁର୍ଗରେ ଅଟକିଥିବା ଜ୍ଞାନ-କିରଣମାନଙ୍କ ଦିଗକୁ—ଯେପରି ପ୍ରକାଶ ଜିତାଯାଉ।
Mantra 4
ता वामेषे रथानामिन्द्राग्नी हवामहे । पती तुरस्य राधसो विद्वांसा गिर्वणस्तमा ॥
ହେ ଇନ୍ଦ୍ର–ଅଗ୍ନି! ରଥମାନଙ୍କ ଗତିର ନେତା ତୁମ ଉଭୟଙ୍କୁ ଆମେ ଏଠାରେ ହବାମହେ—ଆହ୍ୱାନ କରୁଛୁ। ତୁର ରାଧସ୍ (ଶୀଘ୍ର ସମୃଦ୍ଧି)ର ପତିମାନେ, ବିଦ୍ୱାଂସ, ଗିର୍ବଣସ୍ତମ (ସ୍ତୁତିବାଣୀକୁ ଅତିପ୍ରିୟ) — ଆସ; ଆମ ଯାତ୍ରାକୁ ଅଧିପତ୍ୟରେ ନେତୃତ୍ୱ କର, ଯେପରି ଆମ କର୍ମ ଋତର ବଳରେ ସଠିକ୍ ଗତି ପାଇ ତୁମେ ଦେଉଥିବା ପୂର୍ଣ୍ଣତାକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରୁ।
Mantra 5
ता वृधन्तावनु द्यून्मर्ताय देवावदभा । अर्हन्ता चित्पुरो दधेंऽशेव देवावर्वते ॥
ସେଇ ଦୁଇ ଦେବ ଶକ୍ତିରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଇ, ମର୍ତ୍ୟ ପାଇଁ ଦିନକୁ ଦିନ ଅନୁ ଆଗେଇ ଯାଆନ୍ତି; ଅଦଭା (ଅଭେଦ୍ୟ) ହୋଇ, ସେ ତାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ପ୍ରାପ୍ତିର ଅଗ୍ର ପଙ୍କ୍ତିମାନେ ସ୍ଥାପନ କରନ୍ତି—ମନେ ନିଜ ଯଥାଂଶରେ—ଯାତ୍ରାର ଅଶ୍ୱ ଅର୍ବତ (ପ୍ରାଣବଳ) ଆଗେଇବା ପାଇଁ।
Mantra 6
एवेन्द्राग्निभ्यामहावि हव्यं शूष्यं घृतं न पूतमद्रिभिः । ता सूरिषु श्रवो बृहद्रयिं गृणत्सु दिधृतमिषं गृणत्सु दिधृतम् ॥
ଏଭଳି ଇନ୍ଦ୍ର–ଅଗ୍ନିଙ୍କ ପାଇଁ ହବ୍ୟ ଢାଳାଯାଇଛି—ଶୂଷ୍ୟଂ (ପକ୍ୱ ହେଉଥିବା ବଳ) ପରି, ଅଦ୍ରିଭିଃ (ପିଷଣ-ଶିଳା)ଦ୍ୱାରା ପରିଶୁଦ୍ଧ ଘୃତ ପରି। ସେଇ ଦୁଇ ଦେବ ସୂରିଷୁ (ପ୍ରକାଶିତ ନେତାମାନେ) ମଧ୍ୟରେ ବୃହତ୍ ଶ୍ରବଃ (ଯଶ) ଓ ରୟି (ସମୃଦ୍ଧି) ସ୍ଥାପନ କରନ୍ତୁ; ଗୃଣତ୍ସୁ (ସ୍ତୁତିକାରୀମାନେ) ମଧ୍ୟରେ ଇଷ୍ (ପୋଷକ ପ୍ରେରଣା)କୁ ଧାରଣ କରନ୍ତୁ—ଗୃଣତ୍ସୁ ମଧ୍ୟରେ ତାହାକୁ ଧାରଣ କରନ୍ତୁ।
Frequently Asked Questions
They are a paired deity: Indra represents victorious force that overcomes obstacles, and Agni is the sacrificial fire who carries the offering. Together they unite victory and sacrificial effectiveness for the worshipper.
It refers to overcoming strong resistances—outer difficulties and inner blocks. With Indra-Agni’s support, the doer gains the power to break through and bring forth a bright, effective word and action.
It asks for guidance in movement and action, protection and victory, and also lasting results: wide fame (śravas), wealth/plenitude (rayi), and sustaining nourishment/impulsion (iṣ) for the singers and patrons.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.