Rig Veda 5.86.3: Mandala 5, Sukta 86, Mantra 3

Sukta 5.86

Rishi: Atri (Ātreya)

Devata: Indra-Agni

Chandas: Gāyatrī

Samhita Patha (Devanagari)

तयोरिदमवच्छवस्तिग्मा दिद्युन्मघोनोः । प्रति द्रुणा गभस्त्योर्गवां वृत्रघ्न एषते ॥

Sanskrit recitationRig Veda 5.86.3

Transliteration

táyor íd ámavac chávas tigmā́ didyún maghónoḥ | práti druṇā́ gabhástyor gávāṃ vṛtrághn éṣate ||

Translation

ସେଇ ଉଭୟଙ୍କର ଏହି ବଳ ମହାଶକ୍ତିରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ; ଦାନଶୀଳମାନଙ୍କର ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବିଦ୍ୟୁତ୍-ଦ୍ୟୁତି ଝଲମଲ କରେ। ସେମାନଙ୍କ ହସ୍ତରେ ଏହା କାଠର ଘେରା ଦିଗକୁ ଚାପ ଦେଇ ଆଗେ ବଢ଼େ; ବୃତ୍ରଘ୍ନ ଶକ୍ତି ଗୋମାନଙ୍କ ପାଇଁ ତାଣି ହୁଏ—ଅନ୍ଧକାର ଦୁର୍ଗରେ ଅଟକିଥିବା ଜ୍ଞାନ-କିରଣମାନଙ୍କ ଦିଗକୁ—ଯେପରି ପ୍ରକାଶ ଜିତାଯାଉ।

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• तयोः: of those two / in those two
• तयोः: सम्बन्ध (genitive relation)
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → तयोः

• इदम्: this
• इदम्: कर्म (object) / विषय
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• अवच्छवः: the (downward/covering) radiance; the dimming/overshadowing glow
• अवच्छवः: कर्म (object) / विषय
• Type: Noun (abstract/collective)
• Root: अवच्छवस् (प्रातिपदिक; अव- + छवस् ‘प्रकाश/तेजस्’)

• तिग्मा: sharp, keen
• तिग्मा: विशेषण (of दिद्युत्)
• Type: Adjective
• Root: तिग्म (प्रातिपदिक)

• दिद्युत्: lightning, flash
• दिद्युत्: कर्ता (subject)
• Type: Noun
• Root: दिद्युत् (प्रातिपदिक; from √द्युत् ‘to shine’)

• मघोनोः: of the two bountiful ones
• मघोनोः: सम्बन्ध (genitive relation)
• Type: Noun/Adjective (epithet)
• Root: मघवन् (प्रातिपदिक; ‘bountiful, generous’) → मघोनोः

• प्रति: towards, against
• प्रति: दिशा/सम्बन्ध (preverb/adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: प्रति (उपसर्ग/अव्यय)

• द्रुणा: with/through a wooden (thing); with wood
• द्रुणा: करण (instrument/means)
• Type: Noun
• Root: द्रु (प्रातिपदिक; ‘wood, tree’) → द्रुण (instrumental form)

• गभस्त्योः: in/with the two hands (or: in the two rays)
• गभस्त्योः: अधिकारण/सम्बन्ध (locative/genitive relation)
• Type: Noun
• Root: गभस्ति (प्रातिपदिक; ‘hand/forearm; ray’) → गभस्त्योः

• गवाम्: of the cows
• गवाम्: सम्बन्ध (genitive relation)
• Type: Noun
• Root: गो (प्रातिपदिक) → गवाम्

• वृत्रघ्नः: the Vṛtra-slayer
• वृत्रघ्नः: कर्ता (subject)
• Type: Noun/Adjective (epithet)
• Root: वृत्रघ्न (प्रातिपदिक; वृत्र + घ्न ‘slayer’)

• एषते: moves/strives/presses forward
• एषते: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √इष् (वेदिक: ‘to set in motion, to strive/seek’) → एषते