Rig Veda Sukta 52
Mandala 5Sukta 5215 Mantras

Sukta 52

Sukta 5.52

Rishi

Śyāvāśva (as addressed; hymn in Śyāvāśva Ātreya cycle is traditional for Maruts in Mandala 5)

Devata

Maruts

Chandas

Triṣṭubh (probable; Marut hymns commonly Triṣṭubh and the verse length fits)

ଏହି ସୂକ୍ତଟି ଯୁବ ଝଡ଼-ଦେବତା ମରୁତମାନଙ୍କୁ ଉଦ୍ଦୀପ୍ତ ଆହ୍ୱାନ କରେ—ତାଙ୍କର ସରଳ, ଛଳହୀନ ଯଶ, ଗର୍ଜନମୟ ଶକ୍ତି, ଏବଂ ବାଧା ଭାଙ୍ଗି ଐଶ୍ୱର୍ୟ ମୁକ୍ତ କରୁଥିବା ଦ୍ରୁତ ରଥମାନଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରି। ସେମାନଙ୍କୁ ଯଜ୍ଞକୁ ଆସିବାକୁ, ଗାୟକଙ୍କ ଯଶ ଓ ରକ୍ଷାକୁ ବଳ ଦେବାକୁ, ଏବଂ ଗୋ, ଅଶ୍ୱ ଓ ବିଜୟୀ ତେଜ ପରି ରାଧସ୍ (ବର) ଦେବାକୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରାଯାଏ। ଚିତ୍ରକଳ୍ପନା କେବେ ବିଶ୍ୱଜନୀନ ଝଡ଼-କ୍ରିୟା (ମେଘ, ପାଷାଣ, ନଦୀ) ମଧ୍ୟରେ, କେବେ ଉପାସକଙ୍କ ଭିତରେ ଉତ୍ସାହ ଓ ସାହସର ଜାଗରଣରେ ଗତି କରେ।

Mantras

Mantra 1

प्र श्यावाश्व धृष्णुयार्चा मरुद्भिॠक्वभिः । ये अद्रोघमनुष्वधं श्रवो मदन्ति यज्ञियाः ॥

ହେ ଶ୍ୟାବାଶ୍ୱ, ଧୃଷ୍ଣୁ ବଳରେ ମରୁତମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଋଚା ଗାଅ—ବାଣୀର ଗାୟକ ଋକ୍ୱମାନଙ୍କ ସହ। ଯଜ୍ଞିୟ ସେମାନେ, ଅଦ୍ରୋହ (ଦ୍ରୋହରହିତ) ଶ୍ରବ (କୀର୍ତ୍ତି)ରେ ଓ ନିଜ ସ୍ୱଭାବସିଦ୍ଧ ମଧୁର ଶକ୍ତିରେ ଆନନ୍ଦ କରନ୍ତି।

Mantra 2

ते हि स्थिरस्य शवसः सखायः सन्ति धृष्णुया । ते यामन्ना धृषद्विनस्त्मना पान्ति शश्वतः ॥

କାରଣ ସେମାନେ ସ୍ଥିର ଶକ୍ତିର ସଖା, ଧୃଷ୍ଣୁ ବଳର ସହଚର। ଯାତ୍ରାରେ ସେମାନେ—ଅବେଗୀ—ନିଜ ସ୍ୱଭାବଦ୍ୱାରା ସଦା ସୁରକ୍ଷା କରନ୍ତି।

Mantra 3

ते स्यन्द्रासो नोक्षणोऽति ष्कन्दन्ति शर्वरीः । मरुतामधा महो दिवि क्षमा च मन्महे ॥

ସେମାନେ—ଉତ୍ସାହୀ, ପ୍ରେରକ ଇନ୍ଦ୍ରାସଃ—ବଳବାନ ବୃଷଭମାନଙ୍କ ପରି ରାତ୍ରୀମାନଙ୍କୁ ଅତିକ୍ରମ କରି ଛାଲି ଯାଆନ୍ତି। ତେବେ ଆମେ ମରୁତମାନଙ୍କର ମହାନ, ବିଶାଳ ମହିମାକୁ ମନରେ ଧାରଣ କରୁ—ଉପର ଦିବିରେ ଓ ତଳ ଖ୍ଷମା (ପୃଥିବୀ)ରେ ମଧ୍ୟ।

Mantra 4

मरुत्सु वो दधीमहि स्तोमं यज्ञं च धृष्णुया । विश्वे ये मानुषा युगा पान्ति मर्त्यं रिषः ॥

ମରୁତମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଆମେ ତୁମ ପାଇଁ ସ୍ତୋମ ଓ ଯଜ୍ଞକୁ ଧୃଷ୍ଣୁ (ନିର୍ଭୀକ) ବଳରେ ସ୍ଥାପନ କରୁ—ମାନୁଷ ଯୁଗମାନଙ୍କ ସମସ୍ତ ଅବଧିରେ ମର୍ତ୍ୟକୁ ରିଷଃ (ହାନି)ରୁ ରକ୍ଷା କରୁଥିବା ସେମାନେ ସମସ୍ତେ।

Mantra 5

अर्हन्तो ये सुदानवो नरो असामिशवसः । प्र यज्ञं यज्ञियेभ्यो दिवो अर्चा मरुद्भ्यः ॥

ଅର୍ହନ୍ତ ହେଉଛନ୍ତି ସେ ସୁଦାନବଃ, ଉଦାର ନର-ବୀରମାନେ—ଅସାମିଶ (ଅମିଶ୍ର) ଶବସ ଥିବା। ଯଜ୍ଞିୟମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଯଜ୍ଞକୁ ଆଗକୁ ଆଣ; ଦିବୋର ଦୀପ୍ତିମୟ ଉଚ୍ଚତାରୁ ମରୁଦ୍ଭ୍ୟଃ ପାଇଁ ଅର୍ଚା (ସ୍ତୁତି) ଗାଅ।

Mantra 6

आ रुक्मैरा युधा नर ऋष्वा ऋष्टीरसृक्षत । अन्वेनाँ अह विद्युतो मरुतो जज्झतीरिव भानुरर्त त्मना दिवः ॥

ସୁବର୍ଣ୍ଣ-ଦୀପ୍ତ ତେଜ ସହ, ଆୟୁଧ ସହ, ବୀରମାନେ ନିଜ ଉଚ୍ଚ ଭାଲଗୁଡ଼ିକୁ ମୁକ୍ତ କଲେ; ସେମାନଙ୍କ ପଛେ ନିଶ୍ଚୟ ଵିଦ୍ୟୁତ୍‌ମାନେ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତି—ଚଟଚଟାଉଥିବା ଜ୍ୱାଳା ପରି—ଏବଂ ଦ୍ୟୌର ଭାନୁ ନିଜ ଶକ୍ତିରେ ଗତି କରେ।

Mantra 7

ये वावृधन्त पार्थिवा य उरावन्तरिक्ष आ । वृजने वा नदीनां सधस्थे वा महो दिवः ॥

ଯେମାନେ ପାର୍ଥିବ ଲୋକରେ ବଳବାନ ହୋଇଛନ୍ତି, ଯେମାନେ ବିଶାଳ ଅନ୍ତରିକ୍ଷରେ; ନଦୀମାନଙ୍କ ଭିଡ଼ରେ ହେଉ କି ମହାନ ଦ୍ୟୌର ସଧସ୍ଥାନରେ—ସେଠାରେ ସେମାନେ ନିଜ ପରାକ୍ରମରେ ଦଢ଼ ହୋଇ ରହନ୍ତି।

Mantra 9

उत स्म ते परुष्ण्यामूर्णा वसत शुन्ध्यवः । उत पव्या रथानामद्रिं भिन्दन्त्योजसा ॥

ଏବଂ ନିଶ୍ଚୟ, ହେ ଶୁଦ୍ଧଜନମାନେ, ତୁମେ ପରୁଷ୍ଣୀରେ ଉନ୍ନ ପରି (ମେଘସଦୃଶ) ଆବରଣ ଭାବେ ବସ କର; ଏବଂ ତୁମ ରଥମାନଙ୍କର ପବ୍ୟା (ଚକ୍ରର ଫେଲି) ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ବଳରେ ପାଥରକୁ ଭେଦ କର।

Mantra 10

आपथयो विपथयोऽन्तस्पथा अनुपथाः । एतेभिर्मह्यं नामभिर्यज्ञं विष्टार ओहते ॥

ଆପଥୟଃ, ବିପଥୟଃ, ଅନ୍ତଃପଥାଃ ଓ ଅନୁପଥାଃ—ଏହି ନାମମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ‘ବିଷ୍ଟାର’ (ବିସ୍ତାରକ) ମୋ ପାଇଁ ଯଜ୍ଞକୁ ବିସ୍ତାର କରେ।

Mantra 11

अधा नरो न्योहतेऽधा नियुत ओहते । अधा पारावता इति चित्रा रूपाणि दर्श्या ॥

ତାପରେ ନରଃ (ବୀରମାନେ) ନିକଟକୁ ଆସନ୍ତି; ତାପରେ ନିୟୁତ (ଯୁକ୍ତ ଶକ୍ତିମାନ) ସହିତ ନିକଟକୁ ଆସନ୍ତି; ତାପରେ ‘ପାରାବତ’—ମନେ ଦୂରରୁ—ତାଙ୍କର ଚିତ୍ର (ବିବିଧ) ରୂପମାନ ଦର୍ଶନୀୟ ହୁଏ।

Mantra 13

य ऋष्वा ऋष्टिविद्युतः कवयः सन्ति वेधसः । तमृषे मारुतं गणं नमस्या रमया गिरा ॥

ଯେ ଉଚ୍ଚ, ଋଷ୍ଟି-ବିଦ୍ୟୁତ (ଭାଳା ପରି ଝଲମଲ), କବୟଃ (ଦର୍ଶୀ) ଓ ବେଧସଃ (ଜ୍ଞାନୀ ବିଧାତା) ଅଟନ୍ତି—ହେ ଋଷେ, ସେଇ ମାରୁତ ଗଣକୁ ନମସ୍କାର କର; ଏବଂ ହର୍ଷଭରା ଗିରା (ବାଣୀ)ଦ୍ୱାରା ସେମାନଙ୍କୁ ରମାଇଦେ।

Mantra 14

अच्छ ऋषे मारुतं गणं दाना मित्रं न योषणा । दिवो वा धृष्णव ओजसा स्तुता धीभिरिषण्यत ॥

ହେ ଋଷେ, ମରୁତ-ଗଣଙ୍କ ପାଖକୁ ଆସ—ଦାନଦାତା, ମିତ୍ର ସହାୟ ପରି, ପ୍ରିୟା ପରି ସ୍ନେହନୀୟ। ସେମାନେ ଦିବରୁ ହେଉନ୍ତୁ କି ନିଜ ଓଜସାରେ ଧୃଷ୍ଟ; ପ୍ରେରିତ ଧୀମାନ ଚିନ୍ତାରେ ସ୍ତୁତ ହେଲେ ସେମାନେ ଆମକୁ ଆଗକୁ ଚାଳନ୍ତି।

Mantra 15

नू मन्वान एषां देवाँ अच्छा न वक्षणा । दाना सचेत सूरिभिर्यामश्रुतेभिरञ्जिभिः ॥

ଏବେ, ଜାଗ୍ରତ ଅନ୍ୱେଷଣ-ମନସ୍କତାରେ, ଏହି ଦେବମାନଙ୍କ ପାଖକୁ ନିକଟ ହୁଅ; ଅଟକିବ ନାହିଁ। ସୂରିମାନଙ୍କ ସହ—ଯାତ୍ରାର ସତ୍ୟ ଆହ୍ୱାନକୁ ଶୁଣୁଥିବା ଦ୍ରୁତ ଶକ୍ତି ‘ଅଞ୍ଜି’ ଦ୍ୱାରା—ଦାନର ଚେତନାକୁ ଲାଭ କର।

Mantra 16

प्र ये मे बन्ध्वेषे गां वोचन्त सूरयः पृश्निं वोचन्त मातरम् । अधा पितरमिष्मिणं रुद्रं वोचन्त शिक्वसः ॥

ସତ୍ୟରେ ବନ୍ଧୁତ୍ୱ ଖୋଜୁଥିବା ସୂରିମାନେ ମୋ ପାଖରେ ଆଗକୁ ଘୋଷଣା କରନ୍ତି: ‘ଗୋ’ ବୋଲି; ପୃଶ୍ନିକୁ ‘ମାତା’ ବୋଲି ଘୋଷଣା କରନ୍ତି। ତାପରେ ସେମାନେ ‘ପିତା’—ପ୍ରେରକ ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ—ଘୋଷଣା କରନ୍ତି, ପ୍ରେରିତ ବାଣୀର ବଳବାନ ଶିକ୍ୱାସମାନେ।

Mantra 17

सप्त मे सप्त शाकिन एकमेका शता ददुः । यमुनायामधि श्रुतमुद्राधो गव्यं मृजे नि राधो अश्व्यं मृजे ॥

ସାତ ଓ ସାତ ଶକ୍ତିଶାଳୀମାନେ ମୋତେ ଦାନ କଲେ—ପ୍ରତ୍ୟେକେ ଶତଗୁଣ। ଯମୁନା ଉପରେ, ଯାହା ଶ୍ରୁତିରୂପେ ସତ୍ୟଭାବେ ଶୁଣାଯାଇଛି, ତାହାର ଆଧାରରେ ମୁଁ ଦୀପ୍ତ ଗବ୍ୟ (ଗୋ-ସମ୍ପଦ)ର ବର ଉଦ୍ଧାର କରେ; ଏବଂ ଅଶ୍ୱୀୟ ଶକ୍ତିର ବରକୁ ମୋ ଭିତରେ ସ୍ଥାପନ କରେ।

Frequently Asked Questions

The Maruts are a troop of youthful storm-deities who roar, ride in swift chariots, bring rain, and protect the sacrificer by breaking obstacles and driving away harm.

It asks for protection, victorious strength, and rādhas—practical boons like cattle and horses, along with enduring fame and energetic uplift for the worshipper and community.

In Vedic imagery it can be the hard obstruction that holds back waters and fertility; inwardly it also suggests breaking inner blockage—fear, inertia, or darkness—so force and clarity can flow.

Read Rig Veda in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App