
Sukta 5.39
Atri (Ātreya)
Indra
Trishtubh (probable)
ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ କରି ଅତ୍ରିଙ୍କ ଏହି ଛୋଟ ସୂକ୍ତରେ ବିଜୟୀ ଶକ୍ତିର ଦେବତାଙ୍କୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରାଯାଇଛି—ସେ ତାଙ୍କର “ଦୀପ୍ତ, ଉପଚୁଆ” ଧନ ଓ ବଳକୁ କୌଣସି କଞ୍ଜୁସି ଛାଡ଼ି ଢାଳିଦିଅନ୍ତୁ, “ଦୁଇ ହାତରେ” ସମୃଦ୍ଧି ଆଣନ୍ତୁ। ଏଠାରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଦାନ-ଇଚ୍ଛା (ପ୍ରରାଧ୍ୟମ) ଉପରେ ଜୋର ଦିଆଯାଇଛି—ଯାହା ଦୃଢ଼କୁ ମଧ୍ୟ ନମାଇପାରେ; ଏବଂ ଶେଷରେ ଅତ୍ରିମାନଙ୍କର ସଚେତନ, ଦୀକ୍ଷିତ ସ୍ତୁତିକ୍ରିୟାରେ ଏହା ସମାପ୍ତ ହୁଏ—ବ୍ରହ୍ମ-ବାହକ ଶକ୍ତି ଭାବେ ଭାଷା ଦୀପ୍ତିମାନ ହୋଇଉଠେ।
Mantra 1
यदिन्द्र चित्र मेहनास्ति त्वादातमद्रिवः । राधस्तन्नो विदद्वस उभयाहस्त्या भर ॥
ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ଅଦ୍ରିବଃ (ପାଷାଣ-ଧାରକ), ତୋର ଦେବାକୁ ଯଦି କିଛି ଚିତ୍ର, ମେହନା (ଉଛଳି-ଓଢ଼ିଆସୁଥିବା) ଦାନ-ସମ୍ପଦ ଅଛି, ସେଇ ରାଧସ୍ ଆମକୁ ଦେଅ; ହେ ବସୁବିଦ୍ (ଧନ-ଖୋଜୁଥିବା), ଦୁଇ ହାତ ଭରି ସେ ନିଧି ଆମ ପାଖକୁ ଆଣ।
Mantra 2
यन्मन्यसे वरेण्यमिन्द्र द्युक्षं तदा भर । विद्याम तस्य ते वयमकूपारस्य दावने ॥
ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ତୁ ଯାହାକୁ ବରେଣ୍ୟମ୍ (ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଚୟନୀୟ) ଏବଂ ଦ୍ୟୁକ୍ଷଂ (ପ୍ରଭାମୟ) ଭାବୁଛୁ, ସେଇ ଦୀପ୍ତି ଆମ ପାଖକୁ ଆଣ; ଅକୂପାର (ଅପାର) ତୋର ଦାବନେ—ଅକ୍ଷୟ ଦାନକୁ—ଆମେ ଜାଣି ତାହାର ଭାଗୀ ହେବୁ।
Mantra 3
यत्ते दित्सु प्रराध्यं मनो अस्ति श्रुतं बृहत् । तेन दृळ्हा चिदद्रिव आ वाजं दर्षि सातये ॥
ତୋର ଦିତ୍ସୁ (ଦେବାକୁ ଇଚ୍ଛାରେ) ଯେ ପ୍ରରାଧ୍ୟଂ—ଦାନ-ଶକ୍ତି—ମନରେ ଅଛି, ସେ ଶ୍ରୁତଂ, ବୃହତ୍ (ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ମହାନ) ଅଟେ; ସେଇ ବଳରେ, ହେ ଅଦ୍ରିବଃ, ତୁ ଦୃଢ଼କୁ ମଧ୍ୟ ନମାଇ ଦେଉଛୁ, ଏବଂ ସାତୟେ (ବିଜୟ ପାଇଁ) ଆମକୁ ବାଜଂ—ଶକ୍ତିର ପୂର୍ଣ୍ଣତା—ଆଣି ଦେଉଛୁ।
Mantra 4
मंहिष्ठं वो मघोनां राजानं चर्षणीनाम् । इन्द्रमुप प्रशस्तये पूर्वीभिर्जुजुषे गिरः ॥
ଦାନବୀରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମନୁଷ୍ୟଜନଙ୍କ ରାଜା ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଆମେ ସ୍ତୁତି ପାଇଁ ନିକଟ ହେଉଛୁ; ପୁରାତନ ଗୀରରେ ସେ ଆନନ୍ଦ ନେନ୍ତି, ଋଷିଙ୍କ ବଚନକୁ ସ୍ୱୀକାର କରନ୍ତି।
Mantra 5
अस्मा इत्काव्यं वच उक्थमिन्द्राय शंस्यम् । तस्मा उ ब्रह्मवाहसे गिरो वर्धन्त्यत्रयो गिरः शुम्भन्त्यत्रयः ॥
ତାଙ୍କ ପାଇଁ ନିଶ୍ଚୟ ଏହି କାବ୍ୟବଚନ—ଏହି ଉକ୍ଥ—ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବାଯୋଗ୍ୟ। ବ୍ରହ୍ମବାହସ ତାଙ୍କ ପାଖକୁ ଅତ୍ରିମାନଙ୍କ ଗୀର ବଢ଼େ ଓ ଦୀପ୍ତିମାନ ହୁଏ; ଆମ ବଚନ ଶକ୍ତିର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ସାଧନ ହୋଇଯାଏ।
It asks Indra to give abundant bounty (rādhas) and effective strength/prize (vāja) for winning (sāti), without holding back—symbolized as giving “with both hands.”
It highlights Indra’s vajra/stone power—the force that breaks obstacles and makes even “firm” things yield, so prosperity and victory can be released.
It says the hymn is not just praise; the properly uttered speech becomes brahman-bearing power that strengthens the ritual and makes the prayer effective.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.