Sukta 40
Sukta 3.40
Viśvāmitra Gāthina (traditional attribution for RV 3)
Indra
Gāyatrī
ଏହି ସୂକ୍ତରେ ଶକ୍ତିର ବୃଷଭ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ନବନିଷ୍ପିଡିତ ସୋମ ପାନ ପାଇଁ ଆହ୍ୱାନ କରାଯାଏ ଏବଂ ତାଙ୍କୁ ପିଇବାକୁ, ରକ୍ଷା କରିବାକୁ, ଓ ଯଜମାନଙ୍କୁ ସଶକ୍ତ କରୁଥିବା ମଧୁ/ଅନ୍ଧସ ନାମକ ମିଠା ସାରକୁ ବଢ଼ାଇବାକୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରାଯାଏ। ପୁନଃପୁନଃ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଦୂର ଓ ନିକଟ ଠାରୁ ଆସିବାକୁ, ‘ମଧ୍ୟ ଅନ୍ତରିକ୍ଷ’ରେ ପ୍ରବେଶ କରି ତାହାକୁ ବିଜୟ, ଆଲୋକ ଓ ପୋଷକ ଶକ୍ତିର ଏକ ପଥ/ଚ୍ୟାନେଲ କରିଦେବାକୁ ଅନୁରୋଧ କରାଯାଏ।
Mantras
Mantra 1
इन्द्र त्वा वृषभं वयं सुते सोमे हवामहे । स पाहि मध्वो अन्धसः ॥
ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ବୃଷଭ-ଶକ୍ତିସମ୍ପନ୍ନ ତୁମକୁ ଆମେ ସୁତ ସୋମରେ ଆହ୍ୱାନ କରୁଛୁ; ତୁମେ ମଧୁମୟ ଅନ୍ଧସ (ରସ)କୁ ରକ୍ଷା କରି ପୋଷଣ କର।
Mantra 2
इन्द्र क्रतुविदं सुतं सोमं हर्य पुरुष्टुत । पिबा वृषस्व तातृपिम् ॥
ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, କ୍ରତୁବିଦ, ଏହି ସୁତ ସୋମକୁ ଗ୍ରହଣ କର; ହେ ହରି, ପୁରୁଷ୍ଟୁତ, ପାନ କର। ବୀର୍ୟରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଅ ଏବଂ ତାତୃପି—ପୂର୍ଣ୍ଣ ତୃପ୍ତି ପାଅ।
Mantra 3
इन्द्र प्र णो धितावानं यज्ञं विश्वेभिर्देवेभिः । तिर स्तवान विश्पते ॥
ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ସମସ୍ତ ଦେବମାନଙ୍କ ସହିତ ଆମ ସୁସ୍ଥାପିତ ଯଜ୍ଞକୁ ଆଗକୁ ନେଇଯାଅ; ବାଧାଦାୟକ ଶକ୍ତିମାନଙ୍କୁ ଅତିକ୍ରମ କରି, ଆମ ସ୍ତୁତିଦ୍ୱାରା ପ୍ରଶଂସିତ, ହେ ବିଶ୍ପତି (ଜନଙ୍କ ଅଧିପତି), ଏହି ଯଜ୍ଞବିଧିକୁ ବିଜୟମୟ ଗତିରେ ସ୍ଥାପିତ କର।
Mantra 4
इन्द्र सोमाः सुता इमे तव प्र यन्ति सत्पते । क्षयं चन्द्रास इन्दवः ॥
ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ଏହି ସୁତ ସୋମବିନ୍ଦୁମାନେ ତୁମ ପାଖକୁ ଆଗେଇ ଯାଉଛନ୍ତି, ହେ ସତ୍ପତି (ସତ୍ୟର ଅଧିପତି); ଦୀପ୍ତିମାନ ଆନନ୍ଦଧାରାମାନେ ତୁମ କ୍ଷୟ—ଶାନ୍ତି ଓ ସ୍ଥାପନର ଧାମ—ଦିଗକୁ ଯାଉଛନ୍ତି, ଆଲୋକରେ ଅନ୍ତର୍ନିବାସକୁ ସ୍ଥାପିତ କରିବା ପାଇଁ।
Mantra 5
दधिष्वा जठरे सुतं सोममिन्द्र वरेण्यम् । तव द्युक्षास इन्दवः ॥
ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ତୁମ ଜଠରରେ ଏହି ସୁତ ସୋମକୁ—ବରେଣ୍ୟ, ବାଛନୀୟ ଆନନ୍ଦକୁ—ଧାରଣ କର; କାରଣ ତୁମ ଦ୍ୟୁକ୍ଷାସ ଇନ୍ଦବଃ, ଆଲୋକ ଦେଇଥିବା ବିନ୍ଦୁମାନେ, ଦୀପ୍ତିଦାୟକ ଶକ୍ତିମାନେ—ବିଜୟୀ ପ୍ରଜ୍ଞାର ଅନ୍ତର୍ଅଗ୍ନିକୁ ପୋଷଣ କରନ୍ତି।
Mantra 6
गिर्वणः पाहि नः सुतं मधोर्धाराभिरज्यसे । इन्द्र त्वादातमिद्यशः ॥
ହେ ଗିର୍ବଣ (ସ୍ତୁତିରେ ଆନନ୍ଦିତ) ଇନ୍ଦ୍ର! ଆମର ଏହି ସୁତ ସୋମକୁ ପାନ କରି ରକ୍ଷା କର; ମଧୁର ଧାରାଦ୍ୱାରା ତୁମେ ଅଭିଷିକ୍ତ ହେଉଛ। ଯଶ ନିଶ୍ଚୟ ତୁମ ଦାନରୁ ହିଁ—ବିଜୟ-କୀର୍ତ୍ତିର ସେଇ ଦାନ ତୁମେ ହିଁ ଦେଉଛ।
Mantra 7
अभि द्युम्नानि वनिन इन्द्रं सचन्ते अक्षिता । पीत्वी सोमस्य वावृधे ॥
ଅକ୍ଷୟ ଦ୍ୟୁମ୍ନଗୁଡ଼ିକ—ପ୍ରକାଶମୟ ପୂର୍ଣ୍ଣତାକୁ ଜିତୁଥିବା ବିଜୟ-ଶକ୍ତିମାନେ—ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଚାରିପାଖରୁ ସଂଗତ ହୁଅନ୍ତି। ସୋମ ପାନ କରି ସେ ବୃଦ୍ଧି ପାଆନ୍ତି—ବିଜୟ-ପ୍ରକାଶର ମହାନ ବ୍ୟାପ୍ତିକୁ ବିସ୍ତାର କରନ୍ତି।
Mantra 8
अर्वावतो न आ गहि परावतश्च वृत्रहन् । इमा जुषस्व नो गिरः ॥
ହେ ବୃତ୍ରହନ! ନିକଟରୁ ମଧ୍ୟ ଓ ଦୂର ଅଞ୍ଚଳରୁ ମଧ୍ୟ ଆମ ପାଖକୁ ଆସ; ଆମର ଏହି ଗିରଃ (ପ୍ରେରିତ ସ୍ତୁତିବାଣୀ) ଗ୍ରହଣ କର। ଯେପରି ଅନ୍ଧକାର-ଭେଦୀ ବଳ ଆମ ସମଗ୍ର ଅସ୍ତିତ୍ୱ-କ୍ଷେତ୍ରରେ ସନ୍ନିହିତ ରହୁ।
Mantra 9
यदन्तरा परावतमर्वावतं च हूयसे । इन्द्रेह तत आ गहि ॥
ଯେତେବେଳେ ତୁମକୁ ଦୂର ଓ ନିକଟ—ଉଭୟର ମଧ୍ୟବର୍ତ୍ତୀ ଦେଶରୁ ଡାକାଯାଏ, ସେତେବେଳେ ସେଇ ମଧ୍ୟସ୍ଥାନରୁ ଏଠାକୁ ଆସ, ହେ ଇନ୍ଦ୍ର। ଏଠାରେ, ସେଇ ମଧ୍ୟ କ୍ଷେତ୍ରରୁ ତୁମେ ଆସ; ଆମ ସ୍ୱଭାବର ମଧ୍ୟ ମୈଦାନରେ ପ୍ରବେଶ କରି ତାହାକୁ ଆଲୋକ ପାଇଁ ପଥ କରିଦିଅ।
Frequently Asked Questions
It invites Indra to the freshly pressed Soma and asks him to drink it, protect the hymn’s “sweet essence,” and grant strength, victory, and thriving power to the worshippers.
“Bull” is a Vedic image for overflowing strength, virility, and victorious force—Indra is praised as the one whose power can break obstacles and increase abundance.
It is a poetic way of summoning Indra from every direction and distance, urging him to cross the in-between space and arrive effectively “here”—at the rite and within the worshipper’s inner field.
Ask anything about Sukta 40 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.