Rig Veda 2.35.7: Mandala 2, Sukta 35, Mantra 7

Sukta 2.35

Rishi: Gṛtsamada (Bhārgava)

Devata: Apāṃ Napāt

Chandas: Triṣṭubh

Samhita Patha (Devanagari)

स्व आ दमे सुदुघा यस्य धेनुः स्वधां पीपाय सुभ्वन्नमत्ति । सो अपां नपादूर्जयन्नप्स्वन्तर्वसुदेयाय विधते वि भाति ॥

Transliteration

svá ā́ dáme sudúghā́ yásya dhenúḥ svadhā́ṃ pīpāya subhv ànnam atti | só apā́ṃ napād ūrjáyann apsv àntar vasudéyāya vidhaté ví bhāti ||

Translation

ସ୍ୱ ଆ ଦମେ—ନିଜ ଗୃହରେ—ଯସ୍ୟ ସୁଦୁଘା ଧେନୁଃ, ସମୃଦ୍ଧିର ଦୋହଣୀ ଗାଈ, ପ୍ରଚୁର ଦୁଧ ଦେଉଛି। ସଃ ସ୍ୱଧାଂ ପୀପାୟ—ସ୍ୱଧା (ଅନ୍ତର୍ନିୟମ/ସ୍ୱଭାବ-ବିଧି) କୁ ପୋଷେ—ଏବଂ ଶୁଭ୍ୱନ୍ନମ୍, ଶୁଭ ପୋଷଣ, ଭୋଗ କରେ। ସୋ ଅପାଂ ନପାତ୍—ଜଳମାନଙ୍କ ପୁତ୍ର—ଅପ୍ସ୍ୱନ୍ତର୍ ଊର୍ଜୟନ୍, ଜଳମାନଙ୍କ ଭିତରେ ଅନ୍ତରରୁ ବଳ ଗଢ଼ି, ବିଧତେ ବସୁଦେୟାୟ ବି ଭାତି—ଯଜ୍ଞକର୍ତ୍ତା ଦାତା ପାଇଁ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୁଏ, ସତ୍ୟ ଧନ ଦେବାକୁ।

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• स्वः: indeed; verily (emphatic particle)
• स्वः: —
• Type: Indeclinable
• Root: स्वर् (प्रातिपदिक) / स्वः (निपात)

• आ: towards; unto; (intensifier)
• आ: —
• Type: Indeclinable
• Root: आ (उपसर्ग/अव्यय)

• दमे: in the house; in the home
• दमे: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: दम (प्रातिपदिक)

• सुदुघा: good-milking; yielding well
• सुदुघा: Viśeṣaṇa (of धेनुः)
• Type: Adjective
• Root: सु-दुघा (प्रातिपदिक; दुह् ‘to milk’ से)

• यस्य: whose
• यस्य: Sambandha (genitive relation)
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• धेनुः: the cow
• धेनुः: Kartā
• Type: Noun
• Root: धेनु (प्रातिपदिक)

• स्वधाम्: svadhā; own sustaining power/food-offering
• स्वधाम्: Karma
• Type: Noun
• Root: स्वधा (प्रातिपदिक)

• पीपाय: has made (it) drink; has caused to swell/nourish
• पीपाय: Kriyā
• Type: Verb
• Root: पा (धातु; ‘to drink’), caus./intens. stem पीपाय-

• सुभ्वन्नम्: good nourishment; good food
• सुभ्वन्नम्: Karma
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: सु-भ्वन्न (प्रातिपदिक; भ्वन्/भू-सम्बद्ध ‘thriving/abundant’)

• अत्ति: eats
• अत्ति: Kriyā
• Type: Verb
• Root: अद् (धातु)

• सः: he
• सः: Kartā
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• अपाम्: of the waters
• अपाम्: Sambandha (genitive)
• Type: Noun
• Root: अप् (प्रातिपदिक)

• नपात्: offspring; son (epithet: ‘Son of the Waters’)
• नपात्: Kartā (apposition to सः)
• Type: Noun
• Root: नपात् (प्रातिपदिक)

• ऊर्जयन्: strengthening; invigorating
• ऊर्जयन्: Kartā (participial, agreeing with सः/नपात्)
• Type: Verb (Participle)
• Root: ऊर्ज् (धातु ‘to invigorate/strengthen’), present participle ऊर्जयन्त्

• अप्सु: in the waters
• अप्सु: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: अप् (प्रातिपदिक)

• अन्तः: within
• अन्तः: — (adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: अन्तः (अव्यय)

• वसुदेयाय: for the wealth-giver; for (him who is) giver of riches
• वसुदेयाय: Sampradāna
• Type: Adjective/Noun (dative epithet)
• Root: वसु-देय (प्रातिपदिक; ‘wealth-giving/whose gift is wealth’)

• विधते: for the worshipper; for the instituter (of rite)
• विधते: Sampradāna
• Type: Noun
• Root: विधत् (प्रातिपदिक; ‘worshipper/ordainer’)

• वि: forth; apart; widely
• वि: —
• Type: Indeclinable
• Root: वि (उपसर्ग/अव्यय)

• भाति: shines; appears
• भाति: Kriyā
• Type: Verb
• Root: भा (धातु)