Sukta 94

Mantra 1

प्रैते वदन्तु प्र वयं वदाम ग्रावभ्यो वाचं वदता वदद्भ्यः । यदद्रयः पर्वताः साकमाशवः श्लोकं घोषं भरथेन्द्राय सोमिनः ॥

ଏମାନେ ଉଚ୍ଚାରଣ କରୁନ୍ତୁ; ଆମେ ମଧ୍ୟ ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବୁ। ଗ୍ରାବଭ୍ୟଃ—ପୀଡନ-ଶିଳାମାନଙ୍କୁ, କଥାକହୁଥିବାମାନଙ୍କୁ—ବାଣୀ କହ। ଯେତେବେଳେ ଅଦ୍ରୟଃ, ପର୍ବତସଦୃଶ ଶିଳାମାନେ, ଏକାସାଥି ଦ୍ରୁତ ହୋଇ, ସୋମବାହକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଶ୍ଲୋକ ଓ ଗୁଞ୍ଜିତ ଘୋଷ ଆଣିଦିଅନ୍ତି।

Mantra 2

एते वदन्ति शतवत्सहस्रवदभि क्रन्दन्ति हरितेभिरासभिः । विष्ट्वी ग्रावाणः सुकृतः सुकृत्यया होतुश्चित्पूर्वे हविरद्यमाशत ॥

ଏମାନେ (ଗ୍ରାବାଣ—ସୋମ ପିଷଣ ପଥର) ଶତେ ଶତେ, ସହସ୍ରେ ସହସ୍ରେ କଥା କହନ୍ତି; ହରିତ (ପୀତାଭ) ମୁଖରେ ଚାରିଦିଗରେ ଗର୍ଜନ କରନ୍ତି। ସୁକୃତ ଭାବେ ଗଢ଼ା ଗ୍ରାବାଣମାନେ ନିଜ ସୁକୃତ କାର୍ଯ୍ୟ—ସୁକୃତ୍ୟା—ଦ୍ୱାରା, ଭକ୍ଷ୍ୟ ହବିଷକୁ, ପୂର୍ବତନ ହୋତୃଙ୍କ ହବିଷକୁ ମଧ୍ୟ, ପ୍ରାପ୍ତ କରିଛନ୍ତି।

Mantra 3

एते वदन्त्यविदन्नना मधु न्यूङ्खयन्ते अधि पक्व आमिषि । वृक्षस्य शाखामरुणस्य बप्सतस्ते सूभर्वा वृषभाः प्रेमराविषुः ॥

ଏମାନେ କଥା କହନ୍ତି; ଯାନ ବିନା ମଧ୍ୟ ସେମାନେ ମଧୁକୁ ଖୋଜି ପାଇଛନ୍ତି; ପକ୍ୱ ଦ୍ରବ୍ୟ ଉପରେ ଉପରୁ ଦୋଳାଇ ଚାପ ଦେଉଛନ୍ତି। ଅରୁଣ (ଲାଲିମା) ବୃକ୍ଷର ଶାଖା ପରି ସେମାନେ ପ୍ରହାର କରନ୍ତି; ଭାରବାହୀ ସେହି ବୃଷଭମାନେ ସାମ୍ନାରୁ ଗର୍ଜନ କରି ପ୍ରକଟ ହେଲେ।

Mantra 4

बृहद्वदन्ति मदिरेण मन्दिनेन्द्रं क्रोशन्तोऽविदन्नना मधु । संरभ्या धीराः स्वसृभिरनर्तिषुराघोषयन्तः पृथिवीमुपब्दिभिः ॥

ସେମାନେ ବୃହତ୍ ବାଣୀ କହନ୍ତି; ମଦିରା-ମନ୍ଦି (ମତ୍ତ) ରସରେ ଉଲ୍ଲସିତ ହୋଇ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଡାକନ୍ତି, ଏବଂ ସିଧାସଳଖ ମଧୁକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରିଛନ୍ତି। ଏକାସାଥି ଧରି, ଧୀରମାନେ ନିଜ ଭଗିନୀମାନଙ୍କ ସହ ନୃତ୍ୟ କଲେ; ନିଜ ପ୍ରତିଧ୍ୱନିରେ ପୃଥିବୀକୁ ଗୁଞ୍ଜାଇ ଦେଲେ।

Mantra 5

सुपर्णा वाचमक्रतोप द्यव्याखरे कृष्णा इषिरा अनर्तिषुः । न्यङ्नि यन्त्युपरस्य निष्कृतं पुरू रेतो दधिरे सूर्यश्वितः ॥

ସୁପର୍ଣ୍ଣ (ସୁନ୍ଦର ପକ୍ଷୀୟ)ମାନେ ବାଚ୍ (ବାଣୀ)କୁ ଗଢ଼ିଲେ; ଦ୍ୟୌର ଖୋଲା ଗର୍ଭରେ କୃଷ୍ଣ, ଇଷିର (ବେଗବାନ)ମାନେ ନୃତ୍ୟ କଲେ। ସେମାନେ ଉପର ଅଞ୍ଚଳର ନିଷ୍କୃତି (କୋତରଣ/କାଟକୁଟ) ପାଇଁ ତଳକୁ ଯାଆନ୍ତି; ସୂର୍ଯ୍ୟଶକ୍ତିରେ ଦୀପ୍ତ ସେମାନେ ପ୍ରଚୁର ରେତସ୍ (ବୀଜ/ବୀର୍ୟ) ସ୍ଥାପନ କଲେ।

Mantra 6

उग्रा इव प्रवहन्तः समायमुः साकं युक्ता वृषणो बिभ्रतो धुरः । यच्छ्वसन्तो जग्रसाना अराविषुः शृण्व एषां प्रोथथो अर्वतामिव ॥

ଉଗ୍ରମାନଙ୍କ ପରି ଆଗକୁ ଧାଇ ସେମାନେ ଏକତ୍ର ଟାଣି ଆଣିଲେ; ଏକସାଥି ଯୁକ୍ତ ହୋଇ ବୃଷଣ (ବଳବାନ)ମାନେ ଧୁରା (ଜୁଆ-ଦଣ୍ଡ) ବହନ କରନ୍ତି। ଯେତେବେଳେ ହାଫିହାଫି, ଗ୍ରସି, ସେମାନେ ଗର୍ଜନ କରନ୍ତି, ସେତେବେଳେ ସେମାନଙ୍କ ପ୍ରୋଥଥ (ଗୁଡୁଗୁଡୁ) ଘୋଡ଼ାମାନଙ୍କ ପରି ଶୁଣାଯାଏ।

Mantra 7

दशावनिभ्यो दशकक्ष्येभ्यो दशयोक्त्रेभ्यो दशयोजनेभ्यः । दशाभीशुभ्यो अर्चताजरेभ्यो दश धुरो दश युक्ता वहद्भ्यः ॥

ଦଶ ଅବନି (ପଟ୍ଟା)କୁ ଗାଅ, ଦଶ କକ୍ଷ୍ୟ (ଗିର୍ଥ/କଟିବନ୍ଧ)କୁ ଗାଅ, ଦଶ ଯୋକ୍ତ୍ର (ଜୁଆ)କୁ ଗାଅ, ଦଶ ଯୋଜନ (ବନ୍ଧନ)କୁ ଗାଅ। ଦଶ ଅଭୀଶୁ (ରଶି/ରେଇନ)କୁ—ଅଜର (ଅଜରାମର)କୁ—ଅର୍ଚ୍ଚନା କର; ଦଶ ଧୁରା (ଜୁଆ-ଦଣ୍ଡ) ଅଛି, ଦଶ ଯୁକ୍ତ ବହନକାରୀ ଅଛନ୍ତି।

Mantra 8

ते अद्रयो दशयन्त्रास आशवस्तेषामाधानं पर्येति हर्यतम् । त ऊ सुतस्य सोम्यस्यान्धसोंऽशोः पीयूषं प्रथमस्य भेजिरे ॥

ସେ ଅଦ୍ରି-ପାଷାଣମାନେ—ଦଶୟନ୍ତ୍ର (ଦଶଗୁଣ ବ୍ୟବସ୍ଥା)ରେ ସଜ୍ଜିତ ଓ ଶୀଘ୍ରଗତିଶୀଳ—ନିଜ ହରି-ସୁବର୍ଣ୍ଣ, ଇଷ୍ଟକର ଆଧାନକୁ ଚାରିଦିଗରେ ପରିଭ୍ରମଣ କରନ୍ତି। ସେମାନେ ପିଷ୍ଟ ସୋମର ସୋମ୍ୟ ଅନ୍ଧସର ଅଂଶୁରୁ ପ୍ରଥମ ମଧୁର ସାର—ଆନନ୍ଦର ପୀୟୂଷ—ନିଜ ପାଇଁ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି।

Mantra 9

ते सोमादो हरी इन्द्रस्य निंसतेंऽशुं दुहन्तो अध्यासते गवि । तेभिर्दुग्धं पपिवान्त्सोम्यं मध्विन्द्रो वर्धते प्रथते वृषायते ॥

ସେ ସୋମଭୋଜୀ ହରିମାନେ—ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କର—ନିକଟକୁ ଆସନ୍ତି; ସୋମ-ଅଂଶୁକୁ ଦୋହି ସେମାନେ ଗବି (ପ୍ରକାଶମୟ କ୍ଷେତ୍ର)ରେ ଆସୀନ ହୁଅନ୍ତି। ସେମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦୋହିତ ସୋମ୍ୟ ମଧୁ ପାନ କରି ଇନ୍ଦ୍ର ବୃଦ୍ଧି ପାଆନ୍ତି—ବିସ୍ତାରିତ ହୁଅନ୍ତି, ଏବଂ ବୃଷା-ଶକ୍ତିରୂପେ ପ୍ରବଳ ହୁଅନ୍ତି।

Mantra 10

वृषा वो अंशुर्न किला रिषाथनेळावन्तः सदमित्स्थनाशिताः । रैवत्येव महसा चारवः स्थन यस्य ग्रावाणो अजुषध्वमध्वरम् ॥

ତୁମମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସୋମ-ଅଂଶୁ ବୃଷା-ବଳ; ପ୍ରହାରରେ ତୁମେ କେବେ ବି ଅସଫଳ ହୁଅନାହଁ। ଇଳା-ପ୍ରେରଣାରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ, ସଦା ତୁମେ ସ୍ତନରୁ ପୋଷିତ। ରୈବତୀ ପରି ମହିମାରେ ଦୀପ୍ତ—ସୁନ୍ଦର ଓ କିରଣମୟ ହୁଅ, ହେ ଗ୍ରାବାଣଃ (ପାଷାଣମାନେ), ଯେମାନେ ମଧ୍ୱର (ଯଜ୍ଞ)କୁ ଆନନ୍ଦରେ ଗ୍ରହଣ କରିଛ।

Mantra 11

तृदिला अतृदिलासो अद्रयोऽश्रमणा अशृथिता अमृत्यवः । अनातुरा अजराः स्थामविष्णवः सुपीवसो अतृषिता अतृष्णजः ॥

ହେ ସୋମପୀଡନ-ପଥରମାନେ (ଅଦ୍ରୟଃ), ତୁମେ ଦୃଢ଼ ଓ ଅଖଣ୍ଡ; ଅଶ୍ରମଣ—ଅକ୍ଳାନ୍ତ, ଅଶୃଥିତ—ଅନଢିଲା; କର୍ମରେ ଅମୃତ୍ୟବଃ—ମୃତ୍ୟୁରହିତ। ତୁମେ ଅନାତୁର—ରୋଗହୀନ, ଅଜର—ଜରାହୀନ; ଅବିନାଶୀ ବଳ (ସ୍ଥାମ) ମଧ୍ୟରେ ଅଚଳ ଭାବେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ। ସୁପୀବସଃ—ରସ-ସମୃଦ୍ଧ, ତୁମେ ଅତୃଷିତ—ତୃଷ୍ଣାହୀନ, ଏବଂ ଅତୃଷ୍ଣଜଃ—ତୃଷ୍ଣାହୀନ ଆନନ୍ଦରୁ ଜନ୍ମିତ।

Mantra 12

ध्रुवा एव वः पितरो युगेयुगे क्षेमकामासः सदसो न युञ्जते । अजुर्यासो हरिषाचो हरिद्रव आ द्यां रवेण पृथिवीमशुश्रवुः ॥

ଯୁଗେ ଯୁଗେ ତୁମ ପିତୃମାନେ ଧ୍ରୁବ—ଅଚଳ; କ୍ଷେମକାମାସଃ—ନିରାପଦ ଶାନ୍ତି ଆକାଂକ୍ଷୀ, ସଦସର ଅଧିପତିମାନଙ୍କ ପରି, ତୁମକୁ କର୍ମରେ ଯୋଗାନ୍ତି। ଅଜୁର୍ୟାସଃ—ଅଜର, ହରିଷାଚଃ—ହରିତ-ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଗତିଧାରୀ, ହରିଦ୍ରବ—ତାମ୍ର-ପ୍ରଭାରେ ପ୍ରବାହମାନ, ତୁମ ରବରେ ଦ୍ୟୌ ଓ ପୃଥିବୀକୁ ଗୁଞ୍ଜାଇ ଦିଅ।

Mantra 13

तदिद्वदन्त्यद्रयो विमोचने यामन्नञ्जस्पा इव घेदुपब्दिभिः । वपन्तो बीजमिव धान्याकृतः पृञ्चन्ति सोमं न मिनन्ति बप्सतः ॥

ବିମୋଚନେ—ମୁକ୍ତିର କ୍ଷଣରେ—ଅଦ୍ରୟଃ ଏହି କଥା ଘୋଷଣା କରନ୍ତି; ଅଞ୍ଜସ୍ପାଃ—ଦ୍ରୁତ ପୀଡକମାନଙ୍କ ପରି—ପ୍ରତିଉତ୍ତର ଘାତର ଉପବ୍ଦିଭିଃ ସହ। ବୀଜ ବପନକାରୀମାନଙ୍କ ପରି, ଧାନ୍ୟାକୃତଃ—ପକ୍କ ଧାନ୍ୟର ନିର୍ମାତାମାନଙ୍କ ପରି, ସେମାନେ ସୋମକୁ ଛିଟାନ୍ତି; ବପ୍ସତଃ—ଶ୍ରମ କରୁଥିବାବେଳେ—ତାହାକୁ କ୍ଷୟ କରନ୍ତି ନାହିଁ।

Mantra 14

सुते अध्वरे अधि वाचमक्रता क्रीळयो न मातरं तुदन्तः । वि षू मुञ्चा सुषुवुषो मनीषां वि वर्तन्तामद्रयश्चायमानाः ॥

ସୁତ ଅର୍ପଣରେ, ଅଖଣ୍ଡ ଅଧ୍ୱରରେ, ତୁମେ ତାହାର ଉପରେ ବାଚ୍ (ବାଣୀ) ସ୍ଥାପନ କରିଛ—ଯେପରି ଖେଳରେ ଶିଶୁମାନେ ମାତାକୁ ଠେଲି/ତୁଦନ୍ତି। ସୁସୁବୁଷଃ, ସୁଭଳି ପୀଡିତ କରୁଥିବା, ନିଜ ମନୀଷା (ଚିନ୍ତା-ଶକ୍ତି)କୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ମୁକ୍ତ କର; ଚାୟମାନ, ଏକତ୍ର ହେଉଥିବା ଓ ଖୋଜୁଥିବା ଅଦ୍ରି (ପୀଡନ-ପଥର)ମାନେ ନିଜ ନିୟତ ପରିଭ୍ରମଣରେ ଘୁରି ଚଳିତ ହେଉନ୍ତୁ।