Rig Veda Sukta 63
Mandala 10Sukta 6317 Mantras

Sukta 63

Sukta 10.63

Rishi

Likely a later mandala 10 family hymn; specific rishi attribution varies by Anukramaṇī for RV 10.63

Devata

Viśve Devāḥ (All-Gods) with ancestral-sacrificial framing (Vivasvat, Yayāti, Nahusha)

Chandas

Triṣṭubh (probable)

RV 10.63 ହେଉଛି ଏକ ପରବର୍ତ୍ତୀ, ବିସ୍ତୃତ ‘ବିଶ୍ୱେ ଦେବାଃ’ଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ, ଯେଉଁଥିରେ ବର୍ତ୍ତମାନର ଉପାସନାକୁ ପ୍ରାଚୀନ ଓ ରାଜସୂୟ-ଯଜ୍ଞୀୟ ଆଦର୍ଶ ପୁରୁଷମାନଙ୍କ—ବିବସ୍ୱତ, ମନୁ, ଯୟାତି ଓ ନହୁଷ—ର ବଂଶପରମ୍ପରା ସହ ଯୋଡ଼ାଯାଇଛି। ଏହି ସୂକ୍ତରେ ଇନ୍ଦ୍ର, ଅଗ୍ନି, ମିତ୍ର-ବରୁଣ, ଭଗ, ଦ୍ୟାବାପୃଥିବୀ, ମରୁତ ଓ ଆଦିତ୍ୟମାନଙ୍କ ସହ ଅନେକ ଦେବତାଙ୍କୁ ସମେତିତ କରି, ସଂଘର୍ଷରେ ସୁରକ୍ଷା, ଲାଭ-ଅର୍ଜନରେ ସଫଳତା, ଏବଂ ଯଜମାନଙ୍କୁ ଋତ ସହ ସମନ୍ୱିତ ରଖୁଥିବା ଯଥାର୍ଥ, ପ୍ରେରିତ ସ୍ତୁତି ପ୍ରାର୍ଥନା କରାଯାଇଛି।

Mantras

Mantra 1

परावतो ये दिधिषन्त आप्यं मनुप्रीतासो जनिमा विवस्वतः । ययातेर्ये नहुष्यस्य बर्हिषि देवा आसते ते अधि ब्रुवन्तु नः ॥

ପରାବତରୁ ଯେ ଆପ୍ୟ (ଅନ୍ତରଙ୍ଗ ଜଳ/ଅସ୍ତିତ୍ୱର ଜଳ)କୁ ସ୍ଥାପନ କରନ୍ତି, ମନୁପ୍ରୀତ—ବିବସ୍ୱତଙ୍କ ଜନିମା—ଯେ ଦେବମାନେ; ଯୟାତି, ନହୁଷ୍ୟଙ୍କ ଯଜ୍ଞରେ ବର୍ହିଷି ଉପରେ ଯେ ଆସୀନ—ସେ ଦେବମାନେ ଉପରୁ ଆମକୁ କହୁନ୍ତୁ, ଆମ ବୁଝାମଣାକୁ ନେତୃତ୍ୱ ଦିଅନ୍ତୁ।

Mantra 2

विश्वा हि वो नमस्यानि वन्द्या नामानि देवा उत यज्ञियानि वः । ये स्थ जाता अदितेरद्भ्यस्परि ये पृथिव्यास्ते म इह श्रुता हवम् ॥

ହେ ଦେବମାନେ, ତୁମମାନଙ୍କ ସମସ୍ତ କର୍ମ ନମସ୍ୟ; ତୁମ ନାମଗୁଡ଼ିକ ବନ୍ଦନୀୟ, ଏବଂ ତୁମ ଶକ୍ତିଗୁଡ଼ିକ ଯଜ୍ଞଯୋଗ୍ୟ। ତୁମେ ଅଦିତିରୁ ଜାତ, ଜଳମାନଙ୍କୁ ଠାରୁ ଉଦ୍ଭୂତ; ଏବଂ ତୁମେ ପୃଥିବୀର ସମ୍ବନ୍ଧୀ—ଏଠାରେ ମୋର ହବ (ଆହ୍ୱାନ) ଶୁଣ।

Mantra 3

येभ्यो माता मधुमत्पिन्वते पयः पीयूषं द्यौरदितिरद्रिबर्हाः । उक्थशुष्मान्वृषभरान्त्स्वप्नसस्ताँ आदित्याँ अनु मदा स्वस्तये ॥

ଯେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମାତା ମଧୁମୟ କ୍ଷୀର—ଅମୃତର ପୀୟୂଷ—ଢାଳିଦିଅନ୍ତି; ଦ୍ୟୌ (ଆକାଶ) ଓ ଅଦିତି, ବାଧାର ଶିଳାକୁ ଦବାଇ ନମାଇଦେବାଳେ—ସେହି ଆଦିତ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦରେ ଅନୁସରଣ କର। ଉକ୍ଥର ଶୁଷ୍ମରେ ପ୍ରବଳ, ବୃଷଭସଦୃଶ ବୀର୍ୟ ଧାରଣକାରୀ, ଦୀପ୍ତ ଦର୍ଶନର ପତି—ସେମାନଙ୍କ ସହ ଆମେ ସ୍ୱସ୍ତି ପାଇଁ ଆଗେ ବଢ଼ୁ।

Mantra 4

नृचक्षसो अनिमिषन्तो अर्हणा बृहद्देवासो अमृतत्वमानशुः । ज्योतीरथा अहिमाया अनागसो दिवो वर्ष्माणं वसते स्वस्तये ॥

ଆତ୍ମଦୃଷ୍ଟିସମ୍ପନ୍ନ, ଅନିମିଷ (ଅପଲକ), ଅର୍ହଣା (ପୂଜ୍ୟ) ଦେବମାନେ ବୃହତ୍ (ବିଶାଳତା)ରେ ଅମୃତତ୍ୱ ପ୍ରାପ୍ତ କରିଛନ୍ତି। ଜ୍ୟୋତିରଥରେ ଆରୂଢ଼, ଅହି-ମାୟାରୁ ମୁକ୍ତ, ନିର୍ଦୋଷ—ସେମାନେ ସ୍ୱସ୍ତି ପାଇଁ ଦ୍ୟୌର ଉଚ୍ଚ ବିସ୍ତାରକୁ ଧାରଣ କରନ୍ତି।

Mantra 5

सम्राजो ये सुवृधो यज्ञमाययुरपरिह्वृता दधिरे दिवि क्षयम् । ताँ आ विवास नमसा सुवृक्तिभिर्महो आदित्याँ अदितिं स्वस्तये ॥

ଯେ ସମ୍ରାଟ୍ ଶକ୍ତିମାନେ ସୁବୃଧ (ସୁବର୍ଧକ), ଯଜ୍ଞକୁ ଆସିଲେ ଏବଂ ଅପରିହ୍ୱୃତ (ଅବରୋଧହୀନ) ରହି ଦ୍ୟୌରେ ନିଜ ନିବାସ ସ୍ଥାପନ କଲେ—ସେହି ମହାନ ଆଦିତ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଓ ଅଦିତିଙ୍କୁ ମୁଁ ନମସ୍କାର ଓ ସୁବୃକ୍ତି (ସୁଶୋଭିତ ବାଣୀ)ଦ୍ୱାରା ସେବା କରେ, ସ୍ୱସ୍ତି ପାଇଁ।

Mantra 6

को वः स्तोमं राधति यं जुजोषथ विश्वे देवासो मनुषो यति ष्ठन । को वोऽध्वरं तुविजाता अरं करद्यो नः पर्षदत्यंहः स्वस्तये ॥

ହେ ବିଶ୍ୱେ ଦେବାସଃ, ମନୁଷ୍ୟ-ଯାଚକରେ ନିଷ୍ଠିତ ହୋଇ ତୁମେ ଯେ ସ୍ତୋମକୁ ପ୍ରସନ୍ନତାରେ ଗ୍ରହଣ କର, ସେ ସ୍ତୋମକୁ ତୁମ ପାଇଁ କିଏ ସିଦ୍ଧ କରିବ? ହେ ତୁବିଜାତା (ବହୁଜାତ) ଶକ୍ତିମାନେ, ତୁମର ଅଧ୍ୱର-ଯଜ୍ଞକୁ କିଏ ଯଥାର୍ଥ ଭାବେ ପ୍ରବର୍ତ୍ତିତ କରିବ—ଯେ ଆମକୁ ଅଂହସ୍ (ସଙ୍କଟ/ଦୁଃଖ) ପାର କରାଇ ସ୍ୱସ୍ତି ପାଇଁ ନେଇଯିବ?

Mantra 7

येभ्यो होत्रां प्रथमामायेजे मनुः समिद्धाग्निर्मनसा सप्त होतृभिः । त आदित्या अभयं शर्म यच्छत सुगा नः कर्त सुपथा स्वस्तये ॥

ଯେମାନଙ୍କୁ ମନୁ ପ୍ରଥମେ ହୋତ୍ରା (ହୋତୃତ୍ୱ) ଅର୍ପଣ କଲେ—ମନସା ଅଗ୍ନିକୁ ସମିଦ୍ଧ କରି, ସପ୍ତ ହୋତୃମାନଙ୍କ ସହ—ହେ ଆଦିତ୍ୟମାନେ, ସେମାନେ ଆମକୁ ଅଭୟ ଶର୍ମ (ନିର୍ଭୟ ଶାନ୍ତି-ଆଶ୍ରୟ) ଦିଅ; ସ୍ୱସ୍ତି ପାଇଁ ଆମ ପାଇଁ ସୁଗମ ଗତି ଓ ସୁପଥ (ଶୁଭ ପଥ) କର।

Mantra 8

य ईशिरे भुवनस्य प्रचेतसो विश्वस्य स्थातुर्जगतश्च मन्तवः । ते नः कृतादकृतादेनसस्पर्यद्या देवासः पिपृता स्वस्तये ॥

ହେ ପ୍ରଚେତସଃ (ଜାଗୃତ ଚେତନାଯୁକ୍ତ) ଦେବମାନେ, ଯେ ଭୁବନର ଈଶ୍ୱର ଓ ସମସ୍ତ ସ୍ଥାବର-ଜଙ୍ଗମର ମନ୍ତବ (ଚିନ୍ତକ) ତୁମେ—ଆଜି ଆମକୁ କୃତ-ଅକୃତ (କରା ଓ ନ କରା) ପାପ/ଏନସ୍‌ରୁ ସର୍ବତଃ ରକ୍ଷା କର, ସ୍ୱସ୍ତି ପାଇଁ।

Mantra 9

भरेष्विन्द्रं सुहवं हवामहेंऽहोमुचं सुकृतं दैव्यं जनम् । अग्निं मित्रं वरुणं सातये भगं द्यावापृथिवी मरुतः स्वस्तये ॥

ଭରେଷୁ (ଯୁଦ୍ଧରେ) ଆମେ ସୁହବ—ସହଜରେ ଆହ୍ୱାନ୍ୟ—ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଡାକୁଛୁ; ଅହୋମୁଚ—କଷ୍ଟରୁ ମୁକ୍ତ କରୁଥିବା—ସୁକୃତ ଦୈବୀ ଜନକୁ (ଦେବସମୂହକୁ) ମଧ୍ୟ ଡାକୁଛୁ। ବିଜୟ ପାଇଁ ଅଗ୍ନି, ମିତ୍ର, ବରୁଣଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କରୁଛୁ; ଭଗଙ୍କୁ, ଦ୍ୟାବା-ପୃଥିବୀକୁ ଏବଂ ମରୁତମାନଙ୍କୁ—ଆମ ସ୍ୱସ୍ତି ପାଇଁ।

Mantra 10

सुत्रामाणं पृथिवीं द्यामनेहसं सुशर्माणमदितिं सुप्रणीतिम् । दैवीं नावं स्वरित्रामनागसमस्रवन्तीमा रुहेमा स्वस्तये ॥

ସୁତ୍ରାମାଣ—ସୁରକ୍ଷାଦାତ୍ରୀ—ପୃଥିବୀ, ଏବଂ ଅନେହସ—ଅହିଂସକ/ଅନୁପୀଡକ—ଦ୍ୟୌ; ସୁଶର୍ମାଣ—ସୁଆଶ୍ରୟଦାତ୍ରୀ—ଅଦିତି, ସୁପ୍ରଣୀତି—ସୁମାର୍ଗନେତୃତ୍ୱ—ରୂପେ। ସେହି ଦୈବୀ ନାବରେ, ସ୍ୱରିତ୍ରା—ସୁଚପ୍ପୁଯୁକ୍ତ—ଅନାଗସ—ନିର୍ଦୋଷ—ଅସ୍ରବନ୍ତୀ—ନ ଚୁଇଁବା/ନ ଝରିବା—ତାହାରେ ଆମେ ଆରୋହଣ କରି, ସ୍ୱସ୍ତି ପାଇଁ ଉଦ୍ଧ୍ୱରୋହଣ କରୁ।

Mantra 11

विश्वे यजत्रा अधि वोचतोतये त्रायध्वं नो दुरेवाया अभिह्रुतः । सत्यया वो देवहूत्या हुवेम शृण्वतो देवा अवसे स्वस्तये ॥

ହେ ବିଶ୍ୱେ ଯଜତ୍ର—ପୂଜ୍ୟ—ଦେବମାନେ, ଆମ ଓତୟେ (ସହାୟତା) ପାଇଁ ଉଚ୍ଚାର କର; ଦୁରେବା (କୁମାର୍ଗ/ଅଶୁଭ ଗତି)ରୁ ଏବଂ ଅଭିହ୍ରୁତ (ଆଘାତ/ବିନାଶ)ରୁ ଆମକୁ ରକ୍ଷା କର। ସତ୍ୟୟା ଦେବହୂତ୍ୟା—ସତ୍ୟ ଦେବ-ଆହ୍ୱାନରେ—ଆମେ ତୁମମାନଙ୍କୁ ହବୁଛୁ; ଶୁଣ, ହେ ଦେବମାନେ, ଅବସେ (ରକ୍ଷା/ସହାୟତା) ପାଇଁ, ସ୍ୱସ୍ତି ପାଇଁ।

Mantra 12

अपामीवामप विश्वामनाहुतिमपारातिं दुर्विदत्रामघायतः । आरे देवा द्वेषो अस्मद्युयोतनोरु णः शर्म यच्छता स्वस्तये ॥

ଅପାମୀବାକୁ ଦୂରେ ହଂକାଅ; ଆହ୍ୱାନ ବିନା ଆସୁଥିବା ସମସ୍ତ ହାନିକୁ ଦୂରେ ହଂକାଅ; ଦୁଷ୍ଟ-ଇଚ୍ଛୁକ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରେରିତ, ଦୂର କରିବାକୁ କଠିନ ଦୁର୍ଭାଗ୍ୟ–ଆପତ୍ତିକୁ ମଧ୍ୟ ହଂକାଅ। ହେ ଦେବମାନେ, ଦ୍ୱେଷକୁ ଆମଠାରୁ ଦୂରେ ଛାଡ଼ିଦିଅ; ଆମ ସ୍ୱସ୍ତି ପାଇଁ ବିଶାଳ ଶର୍ମ—ଶାନ୍ତି ଓ ଆଶ୍ରୟ—ଦିଅ।

Mantra 13

अरिष्टः स मर्तो विश्व एधते प्र प्रजाभिर्जायते धर्मणस्परि । यमादित्यासो नयथा सुनीतिभिरति विश्वानि दुरिता स्वस्तये ॥

ଅରିଷ୍ଟ ଥିବା ସେ ମର୍ତ୍ୟ ସମଗ୍ର ଭାବେ ବୃଦ୍ଧି ପାଏ; ଧର୍ମର ପରିଧିରେ ରହି, ପ୍ରଜା-ଶକ୍ତି ଓ ଅନ୍ତର୍ଗତ ଗଠନ ସହ ଆଗକୁ ଆଗକୁ ଜନ୍ମ ନେଉଛି। ହେ ଆଦିତ୍ୟମାନେ, ତୁମ ସୁନୀତିଦ୍ୱାରା ତାକୁ ସମସ୍ତ ଦୁରିତ—ବାଙ୍କାପଣ ଓ ଦୁଃଖ—ପାର କରାଇ, ସ୍ୱସ୍ତିରେ ନେଇଯାଅ।

Mantra 14

यं देवासोऽवथ वाजसातौ यं शूरसाता मरुतो हिते धने । प्रातर्यावाणं रथमिन्द्र सानसिमरिष्यन्तमा रुहेमा स्वस्तये ॥

ଯାହାକୁ ଦେବମାନେ ବାଜସାତୌ—ସମୃଦ୍ଧି-ବିଜୟରେ—ପୋଷଣ କରନ୍ତି, ଯାହାକୁ ମରୁତମାନେ ହିତ ଧନ ପାଇଁ ଶୂର-ଶକ୍ତି ଲାଭରେ ସହାୟ କରନ୍ତି—ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ପ୍ରାତର୍ୟାବାନ, ସାନସି ନାମକ ସିଦ୍ଧିର ରଥ, ଅହିଂସ୍ୟ; ସେଥିରେ ଆମେ ସ୍ୱସ୍ତି ପାଇଁ ଆରୋହଣ କରିବା।

Mantra 15

स्वस्ति नः पथ्यासु धन्वसु स्वस्त्यप्सु वृजने स्वर्वति । स्वस्ति नः पुत्रकृथेषु योनिषु स्वस्ति राये मरुतो दधातन ॥

ଆମ ପାଇଁ ପଥମାନଙ୍କରେ ଏବଂ କଠିନ ବିଶାଳ ପ୍ରାନ୍ତରରେ ସ୍ୱସ୍ତି ହେଉ; ଜଳମାନଙ୍କରେ ସ୍ୱସ୍ତି ହେଉ; ଏବଂ ଯେଉଁ ଚାପଭରା ସଂଘର୍ଷରେ ଆଲୋକ ଜିତିବାକୁ ହୁଏ, ସେଠି ମଧ୍ୟ ସ୍ୱସ୍ତି ହେଉ। ସନ୍ତାନକୁ ଗଢ଼ୁଥିବା ଯୋନିମାନଙ୍କରେ—ନୂତନ ଭବମାନଙ୍କରେ—ଆମ ପାଇଁ ସ୍ୱସ୍ତି ହେଉ; ହେ ମରୁତମାନେ, ଆମ ରାୟି (ସମୃଦ୍ଧି) ପାଇଁ ସ୍ୱସ୍ତି ଆମ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ଥାପନ କର।

Mantra 16

स्वस्तिरिद्धि प्रपथे श्रेष्ठा रेक्णस्वत्यभि या वाममेति । सा नो अमा सो अरणे नि पातु स्वावेशा भवतु देवगोपा ॥

ସ୍ୱସ୍ତି ନିଶ୍ଚୟ ଅଗ୍ରଗାମୀ ପଥରେ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ—ପୂର୍ଣ୍ଣତାରେ ସମୃଦ୍ଧ—ଏବଂ ଇଚ୍ଛିତ ମଙ୍ଗଳ ଦିଗକୁ ଗତି କରେ। ସେ ଆମକୁ ଏଠି ଓ ଦୂରସ୍ଥ ସ୍ଥାନମାନଙ୍କରେ ରକ୍ଷା କରୁ; ଅରଣ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ ଆମକୁ ପାଳନ କରୁ; ଦେବମାନଙ୍କ ରକ୍ଷାରେ, ଆମ ପାଇଁ ସହଜ ନିବାସ ହୋଇ ରୁହୁ।

Mantra 17

एवा प्लतेः सूनुरवीवृधद्वो विश्व आदित्या अदिते मनीषी । ईशानासो नरो अमर्त्येनास्तावि जनो दिव्यो गयेन ॥

ଏଭଳି ପ୍ଲତିଙ୍କ ପୁତ୍ର—ମନୀଷୀ—ନିଜ ମନନଦ୍ୱାରା, ହେ ସର୍ବ ଆଦିତ୍ୟମାନେ, ହେ ଅଦିତି, ତୁମମାନଙ୍କୁ ବୃଦ୍ଧି କରିଛି। ହେ ଈଶାନମାନେ, ହେ ଦିବ୍ୟ ନରମାନେ, ଅମର୍ତ୍ୟ (ପ୍ରେରଣା-ଶ୍ୱାସ) ସହିତ ତେଜସ୍ବୀ ଜନ ଗାନଦ୍ୱାରା ତୁମମାନଙ୍କୁ ସ୍ତବନ କରିଛି।

Frequently Asked Questions

They are the ‘All-Gods’ invoked as a single divine assembly. The hymn treats many deities as coordinated powers who attend the sacrifice and protect the worshippers.

These names connect the present ritual to revered ancestral and primordial models of right worship and kingship. By recalling them, the poet asks the gods to support today’s community with the same sanctioned order and success.

It asks for help in struggles (including battle or competition), release from distress, and overall well-being (svasti). It also seeks right guidance and inspired speech so the community stays aligned with ṛta.

Read Rig Veda in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App