
Sukta 10.47
Indra
Trishtubh (probable for RV 10.47; confirmation needed)
ଏହି ସୂକ୍ତଟି ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ନିରନ୍ତର ପ୍ରାର୍ଥନା—‘ଚିତ୍ର’ (ବହୁରୂପୀ, ଦୀପ୍ତିମାନ) ଏବଂ ‘ବୃଷଣ’ (ବଳବାନ, ପ୍ରଭାବଶାଳୀ) ‘ରୟି’ ଦାନ କରିବାକୁ; ଯେଉଁ ଧନ ସାମଗ୍ରୀକ ସମୃଦ୍ଧି, ବିଜୟୀ ଶକ୍ତି (ବାଜ) ଓ ଦୀପ୍ତିମୟ ବୃଦ୍ଧି—ତିନିଏ ଏକାସାଥି। ବକ୍ତାମାନେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସହ ନିକଟତା ଘୋଷଣା କରନ୍ତି (“ଆମେ ତୁମ ଦକ୍ଷିଣ ହାତ ଧରୁଛୁ”) ଏବଂ ଗୋ/କିରଣମାନଙ୍କ ରକ୍ଷକ ଭାବେ ତାଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରି, ସ୍ୱର୍ଗ ଓ ପୃଥିବୀଙ୍କ ଆଶୀର୍ବାଦରେ ଅତୁଳ, ଅଦ୍ୱିତୀୟ ନିବାସ ଓ ସୁରକ୍ଷିତ ଭିତ୍ତି ମାଗନ୍ତି।
Mantra 1
जगृभ्मा ते दक्षिणमिन्द्र हस्तं वसूयवो वसुपते वसूनाम् । विद्मा हि त्वा गोपतिं शूर गोनामस्मभ्यं चित्रं वृषणं रयिं दाः ॥
ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ବସୁମାନଙ୍କ ପତି, ଧନଭଣ୍ଡାରର ଅଧିପତି, ଆମେ—ବସୁ ଆକାଙ୍କ୍ଷୀ—ତୁମ ଦକ୍ଷିଣ ହସ୍ତକୁ ଧରିଛୁ। କାରଣ, ହେ ଶୂର, ଆମେ ତୁମକୁ ଗୋନାମ୍ (କିରଣ-ଗାଈମାନଙ୍କ) ଗୋପତି, ବଳବାନ ରକ୍ଷକ ଭାବେ ଜାଣୁ। ଆମକୁ ଚିତ୍ର—ବିବିଧ—ବୃଷଣ—ବୀର୍ୟବାନ—ରୟି ଦିଅ: ବଳ ଓ ପ୍ରକାଶର ଧନ।
Mantra 2
स्वायुधं स्ववसं सुनीथं चतुःसमुद्रं धरुणं रयीणाम् । चर्कृत्यं शंस्यं भूरिवारमस्मभ्यं चित्रं वृषणं रयिं दाः ॥
ଆମକୁ ସେହି ରୟି ଦିଅ, ଯାହା ସୁଆୟୁଧ—ସୁସଜ୍ଜିତ ଅସ୍ତ୍ରବାନ—ସ୍ୱବସ—ନିଜ ବଳରେ ସ୍ୱୟଂସମର୍ଥ—ଏବଂ ସୁନୀଥ—ସୁମାର୍ଗଦର୍ଶିତ—ଅଟେ; ଯାହା ଚତୁଃସମୁଦ୍ର ପରି ଦୃଢ଼ ଧାରଣ, ରୟିମାନଙ୍କର ଆଧାର ହୁଏ। ଯାହା ଚର୍କୃତ୍ୟ—ଗଢ଼ିବା-ନିର୍ମାଣ କରିବା ଯୋଗ୍ୟ—ଏବଂ ଶଂସ୍ୟ—ପ୍ରଶଂସା/ଘୋଷଣା ଯୋଗ୍ୟ—ଭୂରିବାର—ବିଶାଳତାରେ ପ୍ରଚୁର—ଅଟେ; ଆମକୁ ଚିତ୍ର, ବୃଷଣ ରୟି ଦିଅ: ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ସତ୍ତାର ସମୃଦ୍ଧି।
Mantra 3
सुब्रह्माणं देववन्तं बृहन्तमुरुं गभीरं पृथुबुध्नमिन्द्र । श्रुतऋषिमुग्रमभिमातिषाहमस्मभ्यं चित्रं वृषणं रयिं दाः ॥
ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ଆମକୁ ରୟି ଦିଅ—ସୁବ୍ରହ୍ମାଣ (ମନ୍ତ୍ର-ସମୃଦ୍ଧ) ଓ ଦେବବନ୍ତ, ବୃହତ୍ ଓ ଉରୁ (ବିଶାଳ), ଗଭୀର ଓ ପୃଥୁବୁଧ୍ନ (ବିସ୍ତୃତ ଆଧାରବାନ); ଯେ ଋଷିର ବାଣୀ ଶୁଣେ, ଆକ୍ରମଣକାରୀ ଚିନ୍ତାଙ୍କ ବିରୋଧେ ଉଗ୍ର, ଶତ୍ରୁ-ରଚନାକୁ ଜୟ କରେ—ଆମକୁ ଚିତ୍ର (ବିବିଧ) ଓ ବୃଷଣ (ପ୍ରବଳ) ରୟି ଦା।
Mantra 4
सनद्वाजं विप्रवीरं तरुत्रं धनस्पृतं शूशुवांसं सुदक्षम् । दस्युहनं पूर्भिदमिन्द्र सत्यमस्मभ्यं चित्रं वृषणं रयिं दाः ॥
ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ଆମକୁ ସନଦ୍ୱାଜ (ପ୍ରାଚୀନ ବାଜ-ସମୃଦ୍ଧି) ଦିଅ—ବିପ୍ରବୀର (ପ୍ରେରିତ ବୀରସମ୍ପନ୍ନ), ତରୁତ୍ର (ରକ୍ଷାଶକ୍ତି), ଧନସ୍ପୃତ (ଧନ ଜିତୁଥିବା), ଶୂଶୁବାଂସ (ଉତ୍ସୁକ/ପ୍ରବୃତ୍ତ) ଓ ସୁଦକ୍ଷ (ନିପୁଣ); ଦସ୍ୟୁହନ (ଦସ୍ୟୁ-ନାଶକ), ପୂର୍ଭିଦ (ଦୁର୍ଗ-ଭେଦକ), ସତ୍ୟ (କର୍ମରେ ସତ୍ୟ) —ଆମକୁ ଚିତ୍ର ଓ ବୃଷଣ ରୟି ଦା।
Mantra 5
अश्वावन्तं रथिनं वीरवन्तं सहस्रिणं शतिनं वाजमिन्द्र । भद्रव्रातं विप्रवीरं स्वर्षामस्मभ्यं चित्रं वृषणं रयिं दाः ॥
ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ଆମକୁ ବାଜ ଦିଅ—ଅଶ୍ୱାବନ୍ତ (ଘୋଡ଼ାସମ୍ପନ୍ନ), ରଥିନ (ରଥସମ୍ପନ୍ନ), ବୀରବନ୍ତ (ବୀରସମ୍ପନ୍ନ), ସହସ୍ରିଣ (ହଜାରଗୁଣ) ଓ ଶତିନ (ଶତଗୁଣ)। ଭଦ୍ରବ୍ରାତ (ଶୁଭ ବ୍ରତ/ବିଧି ସହ ଚଳୁଥିବା), ବିପ୍ରବୀର (ପ୍ରେରିତ ଋଷି-ବୀରମାନଙ୍କୁ ବଳରୂପେ ଧାରଣ କରୁଥିବା), ସ୍ୱର୍ଷା (ଦୀପ୍ତ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଜୟ କରୁଥିବା) ଏମିତି ଚିତ୍ର, ବୃଷଣ ରୟି ଆମକୁ ଦା।
Mantra 6
प्र सप्तगुमृतधीतिं सुमेधां बृहस्पतिं मतिरच्छा जिगाति । य आङ्गिरसो नमसोपसद्योऽस्मभ्यं चित्रं वृषणं रयिं दाः ॥
ଆମ ମତି ଆଗେଇଯାଏ ବୃହସ୍ପତିଙ୍କ ପାଖକୁ—ସପ୍ତଗୌ (ସାତ ଗୋ-ସମ୍ପନ୍ନ), ଋତଧୀତି (ଋତକୁ ଧ୍ୟାନ କରୁଥିବା), ସୁମେଧା (ପ୍ରଭାମୟ ବୁଦ୍ଧି) ଯୁକ୍ତଙ୍କ ପାଖକୁ। ଯେ ଆଙ୍ଗିରସ, ଯାହାଙ୍କ ସନ୍ନିଧିରେ ଆମେ ନମସ୍କାର ସହ ଉପସଦ୍ୟ (ଉପାସନା-ଆସନ) କରୁ—ସେ ଆମକୁ ଚିତ୍ର (ପ୍ରଭାସ୍ୱର/ବିଚିତ୍ର), ବୃଷଣ (ବଳବାନ) ରୟି (ସମୃଦ୍ଧି, ଅନ୍ତର୍ଧନର ବହୁରୂପ ସମ୍ପଦ) ଦିଅନ୍ତୁ।
Mantra 7
वनीवानो मम दूतास इन्द्रं स्तोमाश्चरन्ति सुमतीरियानाः । हृदिस्पृशो मनसा वच्यमाना अस्मभ्यं चित्रं वृषणं रयिं दाः ॥
ମୋର ସ୍ତୋମଗୁଡ଼ିକ ବନୀବାନ (ଉତ୍ସୁକ) ଦୂତମାନଙ୍କ ପରି ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପାଖକୁ ଗତି କରେ, ସୁମତି (ସଦ୍ଭାବ/ସୁଚିନ୍ତା) ର ପଥରେ ଯାତ୍ରା କରି। ହୃଦିସ୍ପୃଶ (ହୃଦୟକୁ ସ୍ପର୍ଶ କରୁଥିବା), ମନରୁ ବାଣୀରେ ଗଢ଼ା—ସେମାନେ ଆମ ପାଇଁ ଚିତ୍ର, ବୃଷଣ ରୟି (ପ୍ରଭାସ୍ୱର ଓ ବଳବାନ ସମୃଦ୍ଧି—ଅନ୍ତର୍ଧନର ବହୁରୂପ ସମ୍ପଦ) ଲାଭ କରାନ୍ତୁ।
Mantra 8
यत्त्वा यामि दद्धि तन्न इन्द्र बृहन्तं क्षयमसमं जनानाम् । अभि तद्द्यावापृथिवी गृणीतामस्मभ्यं चित्रं वृषणं रयिं दाः ॥
ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ମୁଁ ତୁମଠାରୁ ଯାହା ଯାଚେ—ସେହିଟି ଆମକୁ ଦିଅ: ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅସମ ଏକ ବିଶାଳ କ୍ଷୟ (ନିବାସ/ଆଧାର) ଓ ଦୃଢ଼ ପ୍ରତିଷ୍ଠା। ତାହାକୁ ଦ୍ୟାବା-ପୃଥିବୀ (ଆକାଶ ଓ ପୃଥିବୀ) ମଧ୍ୟ ଗାଇ ସ୍ୱୀକାର କରୁନ୍ତୁ; ଏବଂ ଆମକୁ ଚିତ୍ର, ବୃଷଣ ରୟି—ପ୍ରଭାସ୍ୱର, ବଳବାନ, ବହୁରୂପ ଅନ୍ତର୍ସମୃଦ୍ଧି—ଦିଅନ୍ତୁ।
It repeatedly asks Indra to give "citra vṛṣaṇa rayi"—a radiant, many-formed, powerful wealth—along with vāja (victorious strength), prosperity, and a secure dwelling (kṣaya).
It is a poetic sign of alliance and trust: the worshippers claim Indra as their close protector and patron, confident that he will lead and support them in gaining wealth and victory.
They can be literal wealth (cattle) and also symbolic “rays” of light and insight; calling Indra "gopati" presents him as the protector and winner of both prosperity and luminous powers.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.