Rig Veda 10.13.2: Mandala 10, Sukta 13, Mantra 2

Sukta 10.13

Devata: Dual devatā (vām) unspecified in excerpt; Soma (Indu) is the ritual/inner focus of reception; Yama referenced as boundary-law.

Chandas: Triṣṭubh (probable; requires verification).

Samhita Patha (Devanagari)

यमे इव यतमाने यदैतं प्र वां भरन्मानुषा देवयन्तः । आ सीदतं स्वमु लोकं विदाने स्वासस्थे भवतमिन्दवे नः ॥

Sanskrit recitationRig Veda 10.13.2

Transliteration

yamé iva yátamāne yád étaṃ prá vāṃ bháran mā́nuṣā devayántaḥ | ā́ sīdatáṃ svám u lokáṃ vidā́ne svāsásthe bhavatám índave naḥ ||

Translation

ଯମଙ୍କ ଲୋକରେ ଥିବା ପରି—ଯେତେବେଳେ ଦେବୟନ୍ତ ମାନବମାନେ ଏହି ଅର୍ପଣକୁ ତୁମ ଦୁଇଜଣଙ୍କ ପାଇଁ ଆଗକୁ ଆଣନ୍ତି—ସେତେବେଳେ ତୁମେ ନିଜେ ଜଣା ସ୍ୱଲୋକରେ ଆସନ ଗ୍ରହଣ କର। ଆମ ସୋମ ପାଇଁ ନିଜ ସ୍ୱାସ୍ଥ ଆସନରେ ଦୃଢ଼ ଭାବେ ସ୍ଥିତ ହୁଅ, ଯେପରି ଆନନ୍ଦ ନିଜ ସତ୍ୟ ନିବାସ—ଆମ ଭିତରେ—ପ୍ରାପ୍ତ ହେଉ।

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• यमे: (as) the two Yamas / like Yama (pair)
• यमे: Adhikaraṇa (उपमान-आधार) / Sambodhana (सन्दर्भानुसार)
• Type: Noun
• Root: यम (प्रातिपदिक) / यम (देवता-नाम)

• इव: like, as
• इव: —
• Type: Indeclinable
• Root: इव (अव्यय)

• यतमानौ: the two striving (ones)
• यतमानौ: Kartā (वर्ण्य-कर्तृ) / विशेषण
• Type: Participle (Adjective)
• Root: यत् (धातु) → यतमान (वर्तमान कृदन्त)

• यत्: when; that (which)
• यत्: —
• Type: Indeclinable (relative)
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• एतम्: this (one/thing)
• एतम्: Karma
• Type: Pronoun
• Root: एतद् (सर्वनाम)

• प्र: forth, forward
• प्र: —
• Type: Indeclinable
• Root: प्र (उपसर्ग/अव्यय)

• वाम्: to/for you two; of you two
• वाम्: Sampradāna (लाभार्थ) / सम्बन्ध
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम)

• भरन्: bringing, bearing
• भरन्: Kartā (सह-कर्तृ) / क्रियाविशेषण-भाव
• Type: Verb (participle)
• Root: भृ (धातु)

• मानुषाः: men, mortals
• मानुषाः: Kartā
• Type: Noun
• Root: मानुष (प्रातिपदिक)

• देवयन्तः: god-seeking, worshipping
• देवयन्तः: Kartā (मानुषाः का विशेषणम्)
• Type: Participle (Adjective/Noun)
• Root: देवय् (धातु/नामधातु) → देवयन्त् (वर्तमान कृदन्त)

• आ: hither, to
• आ: —
• Type: Indeclinable
• Root: आ (उपसर्ग/अव्यय)

• सीदतम्: sit down (you two)
• सीदतम्: (आह्वान) क्रिया
• Type: Verb
• Root: सद् (धातु) + आ (उपसर्ग)

• स्वम्: your own
• स्वम्: Karma (लोकम्-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: स्व (प्रातिपदिक)

• लोकम्: world, realm, place
• लोकम्: Karma
• Type: Noun
• Root: लोक (प्रातिपदिक)

• विदाने: knowing (it), having found (it)
• विदाने: Adhikaraṇa (स्थित्यधिकरण/सहभाव) / विशेषण (सीदतम् के)
• Type: Participle (Adjective)
• Root: विद् (धातु) → विदान (कृदन्त)

• स्वासस्थे: in your own seat/abode
• स्वासस्थे: Adhikaraṇa
• Type: Noun/Adjective
• Root: स्वासस्थ (प्रातिपदिक; स्व + आसस्थ/आसद्-स्थ)

• भवतम्: be (you two)
• भवतम्: (आशीः/आह्वान) क्रिया
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)

• इन्दवे: for Indu (Soma)
• इन्दवे: Sampradāna
• Type: Noun
• Root: इन्दु (प्रातिपदिक)

• नः: for us; our
• नः: Sampradāna/सम्बन्ध
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम)