HomeRig VedaMandala 10Sukta 13Mantra 2
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 2

Sukta 10.13

Devata: Dual devatā (vām) unspecified in excerpt; Soma (Indu) is the ritual/inner focus of reception; Yama referenced as boundary-law.
Chandas: Triṣṭubh (probable; requires verification).

यमे इव यतमाने यदैतं प्र वां भरन्मानुषा देवयन्तः । आ सीदतं स्वमु लोकं विदाने स्वासस्थे भवतमिन्दवे नः ॥

य॒मे इ॑व॒ यत॑माने॒ यदैतं॒ प्र वां॑ भर॒न्मानु॑षा देव॒यन्त॑: । आ सी॑दतं॒ स्वमु॑ लो॒कं विदा॑ने स्वास॒स्थे भ॑वत॒मिन्द॑वे नः ॥

yamé iva yátamāne yád étaṃ prá vāṃ bháran mā́nuṣā devayántaḥ | ā́ sīdatáṃ svám u lokáṃ vidā́ne svāsásthe bhavatám índave naḥ ||

As if in Yama’s domain, when the aspiring human beings bring this forward for you two, sit down in your own known world. Become firmly seated in your right seat for our Soma—so the delight may be received in its true home within us.

य॒मे इ॒वेति॑ य॒मेऽइ॑व । यत॑माने॒ इति॑ । यत् । ऐत॑म् । प्र । वा॒म् । भ॒र॒न् । मानु॑षाः । दे॒व॒ऽयन्तः॑ । आ । सी॒द॒त॒म् । स्वम् । ऊँ॒ इति॑ । लो॒कम् । विदा॑ने॒ इति॑ । स्वा॒स॒स्थे इति॑ सु॒ऽआ॒स॒स्थे । भ॒व॒त॒म् । इन्द॑वे । नः॒ ॥यमे इवेति यमेइव । यतमाने इति । यत् । ऐतम् । प्र । वाम् । भरन् । मानुषाः । देवयन्तः । आ । सीदतम् । स्वम् । ऊँ इति । लोकम् । विदाने इति । स्वासस्थे इति सुआसस्थे । भवतम् । इन्दवे । नः ॥yame ivetiyame--iva | yatamāneiti | yat | aitam | pra | vām | bharan | mānuṣāḥ | deva-yantaḥ | ā | sīdatam | svam | oṃ iti | lokam | vidāneiti | svāsasthe itisu-āsasthe | bhavatam | indave | naḥ

यमे(as) the two Yamas / like Yama (pair)
यमे:
Adhikaraṇa (उपमान-आधार) / Sambodhana (सन्दर्भानुसार)
TypeNoun
Rootयम (प्रातिपदिक) / यम (देवता-नाम)
इवlike, as
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
यतमानौthe two striving (ones)
यतमानौ:
Kartā (वर्ण्य-कर्तृ) / विशेषण
TypeParticiple (Adjective)
Rootयत् (धातु) → यतमान (वर्तमान कृदन्त)
यत्when; that (which)
यत्:
TypeIndeclinable (relative)
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
एतम्this (one/thing)
एतम्:
Karma
TypePronoun
Rootएतद् (सर्वनाम)
प्रforth, forward
प्र:
TypeIndeclinable
Rootप्र (उपसर्ग/अव्यय)
वाम्to/for you two; of you two
वाम्:
Sampradāna (लाभार्थ) / सम्बन्ध
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
भरन्bringing, bearing
भरन्:
Kartā (सह-कर्तृ) / क्रियाविशेषण-भाव
TypeVerb (participle)
Rootभृ (धातु)
मानुषाःmen, mortals
मानुषाः:
Kartā
TypeNoun
Rootमानुष (प्रातिपदिक)
देवयन्तःgod-seeking, worshipping
देवयन्तः:
Kartā (मानुषाः का विशेषणम्)
TypeParticiple (Adjective/Noun)
Rootदेवय् (धातु/नामधातु) → देवयन्त् (वर्तमान कृदन्त)
hither, to
:
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/अव्यय)
सीदतम्sit down (you two)
सीदतम्:
(आह्वान) क्रिया
TypeVerb
Rootसद् (धातु) + आ (उपसर्ग)
स्वम्your own
स्वम्:
Karma (लोकम्-विशेषण)
TypeAdjective
Rootस्व (प्रातिपदिक)
लोकम्world, realm, place
लोकम्:
Karma
TypeNoun
Rootलोक (प्रातिपदिक)
विदानेknowing (it), having found (it)
विदाने:
Adhikaraṇa (स्थित्यधिकरण/सहभाव) / विशेषण (सीदतम् के)
TypeParticiple (Adjective)
Rootविद् (धातु) → विदान (कृदन्त)
स्वासस्थेin your own seat/abode
स्वासस्थे:
Adhikaraṇa
TypeNoun/Adjective
Rootस्वासस्थ (प्रातिपदिक; स्व + आसस्थ/आसद्-स्थ)
भवतम्be (you two)
भवतम्:
(आशीः/आह्वान) क्रिया
TypeVerb
Rootभू (धातु)
इन्दवेfor Indu (Soma)
इन्दवे:
Sampradāna
TypeNoun
Rootइन्दु (प्रातिपदिक)
नःfor us; our
नः:
Sampradāna/सम्बन्ध
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)