Sukta 140

Mantra 1

वेदिषदे प्रियधामाय सुद्युते धासिमिव प्र भरा योनिमग्नये । वस्त्रेणेव वासया मन्मना शुचिं ज्योतीरथं शुक्रवर्णं तमोहनम् ॥

ହେ ବେଦିଷଦ ଅଗ୍ନି! ପ୍ରିୟ ଧାମ ପାଇଁ, ସୁଦ୍ୟୁତି (ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ତେଜ) ପାଇଁ—ଧନବାନ ହବିଷ ପରି ଆଗକୁ ଆଣ; ଅଗ୍ନି ପାଇଁ ଯୋନି (ଆଧାର-ସ୍ଥାନ)କୁ ପ୍ରକାଶ କର। ମନର ପ୍ରେରିତ ଚିନ୍ତାକୁ ବସ୍ତ୍ର ପରି କରି ଶୁଚିକୁ ଆବୃତ କର—ଜ୍ୟୋତିରଥ, ଶୁକ୍ରବର୍ଣ୍ଣ, ତମୋହନକୁ।

Mantra 2

अभि द्विजन्मा त्रिवृदन्नमृज्यते संवत्सरे वावृधे जग्धमी पुनः । अन्यस्यासा जिह्वया जेन्यो वृषा न्यन्येन वनिनो मृष्ट वारणः ॥

ଦ୍ୱିଜନ୍ମା (ଅଗ୍ନି) ତ୍ରିବୃତ ଅନ୍ନ ପାଇଁ ଚାପି ଶୃଙ୍ଖଳିତ କରାଯାଏ; ସଂବତ୍ସରରେ ଯାହା ଭକ୍ଷିତ ହୋଇଥିଲା, ତାହା ପରେ ସେ ପୁଣି ବୃଦ୍ଧି ପାଏ। ଗୋଟିଏ ଜିହ୍ୱାରେ ଜୟଶୀଳ ବୃଷଭ ଆସ୍ୱାଦ କରେ, ଅନ୍ୟଟିରେ ବନିନ (ଯାଚକ/ଅନ୍ୱେଷକ)ମାନଙ୍କୁ ଶୁଦ୍ଧ କରେ—ବଳବାନ ବାରଣ (ହାତୀ) ପରି, ମୃଷ୍ଟ (ପରିଶୁଦ୍ଧ) ହୋଇଥିବା।

Mantra 3

कृष्णप्रुतौ वेविजे अस्य सक्षिता उभा तरेते अभि मातरा शिशुम् । प्राचाजिह्वं ध्वसयन्तं तृषुच्युतमा साच्यं कुपयं वर्धनं पितुः ॥

କୃଷ୍ଣ ପ୍ରବାହମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ତାହାର ଦୁଇ ନିବାସୀ-ମାତା କମ୍ପିତ ହୁଅନ୍ତି; ଉଭୟେ ଶିଶୁକୁ ଧାରଣ କରି ବହନ କରନ୍ତି। ଜିହ୍ୱାକୁ ଆଗକୁ ଧକେଇ ସେ ହଂକାଇ ଦୂର କରେ ଓ ଛିଟାଇ ଦିଏ, ତୃଷ୍ଣାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସରି ପାର ହୁଏ; ସେ ଡାହାଣ ପାର୍ଶ୍ୱକୁ ଆସେ—ପିତାଙ୍କର ଫୁଲୁଥିବା, ବଢୁଥିବା ଅଙ୍କୁର-ବୃଦ୍ଧି।

Mantra 4

मुमुक्ष्वो मनवे मानवस्यते रघुद्रुवः कृष्णसीतास ऊ जुवः । असमना अजिरासो रघुष्यदो वातजूता उप युज्यन्त आशवः ॥

ମନୁ ପାଇଁ ମୋକ୍ଷ କର—ଆକାଂକ୍ଷୀ ମାନବ ପାଇଁ: ଦ୍ରୁତ-ସ୍ଥିର, କୃଷ୍ଣ-ୟୁକ୍ତ, ଉଦ୍ଦାମ ବେଗବାନ। ଅନିୟନ୍ତ୍ରିତ, ଶୀଘ୍ରଗାମୀ, ଦ୍ରୁତ ସରକୁଥିବା, ବାତ-ପ୍ରେରିତ—ଏହି ତ୍ୱରିତ ଶକ୍ତିମାନେ ନିକଟକୁ ଆସି ସ୍ୱୟଂ ଯୁକ୍ତ ହୁଅନ୍ତି, ଯାତ୍ରା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ।

Mantra 5

आदस्य ते ध्वसयन्तो वृथेरते कृष्णमभ्वं महि वर्पः करिक्रतः । यत्सीं महीमवनिं प्राभि मर्मृशदभिश्वसन्त्स्तनयन्नेति नानदत् ॥

ତାପରେ ତାହାର ଛିଟାଇଦେବାଳାମାନେ ଅବରୋଧ ବିନା ଧାଉଥାନ୍ତି—କୃଷ୍ଣ ଅଗାଧତାରେ ତାହାର ମହାରୂପ ନିଜ କାର୍ଯ୍ୟ କରେ। ଯେତେବେଳେ ସେ ମହା ପୃଥିବୀ-ଆଧାରକୁ ସ୍ପର୍ଶ କରି ଆଗକୁ ଚାପ ଦିଏ, ଭାରି ଶ୍ୱାସ ନେଇ, ଯାଉଯାଉ ଗର୍ଜନ କରି, ସେ ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରେ ନାଦ କରେ।

Mantra 6

भूषन्न योऽधि बभ्रूषु नम्नते वृषेव पत्नीरभ्येति रोरुवत् । ओजायमानस्तन्वश्च शुम्भते भीमो न शृङ्गा दविधाव दुर्गृभिः ॥

ଶୋଭାୟମାନ ହୋଇ ସେ ଧୂସର (ବଭ୍ରୁ) ରୂପମାନଙ୍କ ଉପରେ ନମେ; ବୃଷଭ ପରି ପତ୍ନୀମାନଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗର୍ଜନ କରି ଆଗେଇଯାଏ। ଓଜରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଇ ସେ ନିଜ ଦେହମାନଙ୍କୁ ଦୀପ୍ତ କରେ; ଭୀମ, ଶୃଙ୍ଗ ପରି, କଠୋର ଧରଣରେ ଧାଇଯାଏ।

Mantra 7

स संस्तिरो विष्टिरः सं गृभायति जानन्नेव जानतीर्नित्य आ शये । पुनर्वर्धन्ते अपि यन्ति देव्यमन्यद्वर्पः पित्रोः कृण्वते सचा ॥

ସେ ଦୃଢ଼ଭାବେ ପ୍ରସାରିତ, ବିଶାଳ ଭାବେ ବିସ୍ତୃତ ହୋଇ, ସେମାନଙ୍କୁ ଏକତ୍ର କରି ଧରେ; ଜାଣିଥିବା ସେ, ଜାଣିଥିବାମାନଙ୍କ ସହ ନିତ୍ୟ ଶୟନ କରେ। ପୁନଃ ସେମାନେ ବୃଦ୍ଧି ପାଆନ୍ତି, ଦେବତ୍ୱକୁ ଫେରନ୍ତି; ପିତା-ମାତା—ଏହି ଦୁଇଜଣଙ୍କର ଅନ୍ୟ ଏକ ରୂପ ସେମାନେ ସଙ୍ଗେସଙ୍ଗେ ଗଢ଼ନ୍ତି।

Mantra 8

तमग्रुवः केशिनीः सं हि रेभिर ऊर्ध्वास्तस्थुर्मम्रुषीः प्रायवे पुनः । तासां जरां प्रमुञ्चन्नेति नानददसुं परं जनयञ्जीवमस्तृतम् ॥

ଦୀପ୍ତ, ଦୀର୍ଘକେଶିନୀ ଆଲୋକ-ଶକ୍ତିମାନେ ସ୍ତୁତିର ଶକ୍ତି ସହ ଏକତ୍ର ହୋଇ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱ ଉଠି ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହୁଅନ୍ତି; କ୍ଲାନ୍ତିରେ ପତିତ ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଜୀବନର ଆଗମନ ପାଇଁ ପୁନଃ ଆଗେଇଯାଆନ୍ତି। ସେମାନଙ୍କର ଜରା-ବନ୍ଧନ ଖୋଲିଦେଇ, ସେ ବିଜୟନାଦ ସହ ଆଗେଇଯାଏ—ପରମ ପ୍ରାଣକୁ ଜନ୍ମ ଦେଇ, ଅକ୍ଷୟ ଜୀବତତ୍ତ୍ୱକୁ ପ୍ରକଟ କରେ।

Mantra 9

अधीवासं परि मातू रिहन्नह तुविग्रेभिः सत्वभिर्याति वि ज्रयः । वयो दधत्पद्वते रेरिहत्सदानु श्येनी सचते वर्तनीरह ॥

ମାତାଙ୍କ ଆବରଣ-ବସ୍ତ୍ରକୁ ଚାରିଦିଗରୁ ଲେହି-ଲେହି ସେ ଅଗ୍ରସର ହୁଏ; ମହା ଗ୍ରହଣଶକ୍ତି ଓ ଦୃଢ଼ ପ୍ରେରଣାମାନେ ତାକୁ ଚାଳିତ କରନ୍ତି; ଦ୍ରୁତବାନ ବିସ୍ତାରମାନ ପଥରେ ବାହାରିଯାଏ। ଉଡୁଥିବାକୁ ସେ ପକ୍ଷ ଧାରଣ କରାଏ; ସଦା ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱମୁଖେ ଲେହିଥାଇ, ଶ୍ୟେନ-ଶକ୍ତି ପଥମାନଙ୍କୁ ଅନୁସରେ।

Mantra 10

अस्माकमग्ने मघवत्सु दीदिह्यध श्वसीवान्वृषभो दमूनाः । अवास्या शिशुमतीरदीदेर्वर्मेव युत्सु परिजर्भुराणः ॥

ଆମ ପାଇଁ, ହେ ଅଗ୍ନି, ମଘବତ୍ସୁ (ସମୃଦ୍ଧିଧରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ) ଦୀପ୍ତିମାନ ହୁଅ; ତାପରେ, ପ୍ରବଳ ଶ୍ୱାସ ନେଇ, ଗୃହର ବୃଷଭ, ଜ୍ୱଳିଉଠ। ତଳେ ଶିଶୁମତୀ ଶକ୍ତିମାନଙ୍କୁ ପ୍ରଦୀପ୍ତ କର; ଯୁଦ୍ଧରେ କବଚ ପରି ତୁମେ ଚାରିଦିଗରୁ ଘେରି ରକ୍ଷା କର, ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ଚାପ ଦେଇ ଅଗ୍ରସର ହୁଅ।

Mantra 11

इदमग्ने सुधितं दुर्धितादधि प्रियादु चिन्मन्मनः प्रेयो अस्तु ते । यत्ते शुक्रं तन्वो रोचते शुचि तेनास्मभ्यं वनसे रत्नमा त्वम् ॥

ହେ ଅଗ୍ନି, ଏହି ସୁଧିତ (ସୁସଂବିଧିତ) ଦୁର୍ଧିତ (ଅସଂବିଧିତ)କୁ ଅତିକ୍ରମ କରି ଉଦ୍ଧ୍ୱମୁଖୀ ହୁଏ; ପ୍ରିୟ ଥିବାରୁ ମଧ୍ୟ ତୁମ ପାଇଁ ମନର ଅଧିକ ପ୍ରିୟ ଆନନ୍ଦ ହେଉ। ତୁମ ତନୁରୁ ଯେ ଶୁଚି, ଶୁକ୍ର ତେଜ ଦୀପ୍ତିମାନ—ସେହି ତେଜରେ ତୁମେ ଆମ ପାଇଁ ରତ୍ନ-ଧନ ଜିତ, ଏବଂ ତୁମେ ନିଜେ ତାହାକୁ ନିକଟକୁ ଆଣ।

Mantra 12

रथाय नावमुत नो गृहाय नित्यारित्रां पद्वतीं रास्यग्ने । अस्माकं वीराँ उत नो मघोनो जनाँश्च या पारयाच्छर्म या च ॥

ରଥ ପାଇଁ, ନାଵ ପାଇଁ—ଆମ ପାରହେବା ପାଇଁ—ଏବଂ ଆମ ଗୃହ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ, ହେ ଅଗ୍ନି, ଆମକୁ ସଦା-ଚାପୁଯୁକ୍ତ, ପକ୍ଷବତୀ ନୌକା ଦାନ କର। ଆମ ବୀରମାନଙ୍କୁ, ଆମ ମଘୋନମାନଙ୍କୁ (ସମୃଦ୍ଧିଧାରୀମାନଙ୍କୁ), ଏବଂ ଆମ ଜନମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ—ଯେ ଶର୍ମ (ରକ୍ଷା/ଆଶ୍ରୟ) ପାର କରାଇପାରେ, ସେଇ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା—ପାର କରା।

Mantra 13

अभी नो अग्न उक्थमिज्जुगुर्या द्यावाक्षामा सिन्धवश्च स्वगूर्ताः । गव्यं यव्यं यन्तो दीर्घाहेषं वरमरुण्यो वरन्त ॥

ହେ ଅଗ୍ନି, ସୁମାର୍ଗରେ ନିୟୋଜିତ ଦ୍ୟାବା-ପୃଥିବୀ ଏବଂ ସିନ୍ଧବଃ (ନଦୀମାନେ) ଆମ ଉକ୍ଥକୁ ପୂର୍ଣ୍ଣ ତେଜରେ ଜାଗ୍ରତ କରୁନ୍ତୁ। ଗବ୍ୟ (ଗୋ-ସମୃଦ୍ଧି) ଓ ଯବ୍ୟ (ଯବ-ପୋଷଣ) ନେଇ ଆସୁଥିବା ସେମାନେ, ବର (ବରଦାନ)ର ଦୀର୍ଘ-ବ୍ୟାପୀ ଆନନ୍ଦକୁ ବାଛନ୍ତି; ଅରୁଣ୍ୟଃ (ଅରୁଣ/ରୁଦ୍ରିମ ଶକ୍ତିମାନେ) ମଧ୍ୟ ସେଇକୁ ବାଛନ୍ତି।