Sukta 137
Sukta 1.137
Mitra–Varuṇa
ଏହି ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ସୂକ୍ତରେ ଋତର ଆକାଶସ୍ପର୍ଶୀ ରାଜସ ରକ୍ଷକ ମିତ୍ର ଓ ବରୁଣଙ୍କୁ ନିକଟକୁ ଆସି, ନବପିଷ୍ଟ ସୋମ ପାନ କରିବାକୁ ଆହ୍ୱାନ କରାଯାଇଛି। ଏଠାରେ ପିଷଣ-ଶିଳାରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ ସୋମ, ‘ଗୋ’ର ରଶ୍ମିମୟ ତେଜ (ଆଲୋକ/ଜ୍ଞାନ) ସହ ଏବଂ ଦଧି ସହ ମିଶାଇ ଅର୍ପିତ ବୋଲି ଉଲ୍ଲେଖ ଅଛି, ଯାହା ଅର୍ଘ୍ୟକୁ ଉଷା ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟର କିରଣ ସହ ସମନ୍ୱିତ କରେ। ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଉଛି ଦେବଦ୍ୱୟଙ୍କ ଉପସ୍ଥିତି, ପାନୀୟର ଆନନ୍ଦମୟ ଗ୍ରହଣ, ଏବଂ ଯଜମାନଙ୍କ ପରିସରରେ ସତ୍ୟ-ଋତର ପ୍ରତିଷ୍ଠା।
Mantras
Mantra 1
सुषुमा यातमद्रिभिर्गोश्रीता मत्सरा इमे सोमासो मत्सरा इमे । आ राजाना दिविस्पृशास्मत्रा गन्तमुप नः । इमे वां मित्रावरुणा गवाशिरः सोमाः शुक्रा गवाशिरः ॥
ପୂର୍ଣ୍ଣ ଆନନ୍ଦରେ, ଅଦ୍ରି (ପିଷାଣ-ପଥର) ସହ ଆସ; ପ୍ରକାଶର କିରଣଦ୍ୱାରା ଆଧାରିତ ଏହି ସୋମ-ଆନନ୍ଦ, ଏହି ସୋମ-ଆନନ୍ଦ। ହେ ଦିବିସ୍ପୃଶ ଦୁଇ ରାଜା, ଏଠାରେ ଆମ ପାଖକୁ ଆସ, ଆମ ନିକଟକୁ ଆସ। ହେ ମିତ୍ର-ବରୁଣ, ତୁମମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏହି ‘ଗବାଶିର’ ସୋମପାନ—‘ଗୌ’ (ପ୍ରକାଶ-ଜ୍ଞାନର କିରଣ) ସହ ମିଶ୍ରିତ—ତେଜସ୍ବୀ ଗବାଶିର।
Mantra 2
इम आ यातमिन्दवः सोमासो दध्याशिरः सुतासो दध्याशिरः । उत वामुषसो बुधि साकं सूर्यस्य रश्मिभिः । सुतो मित्राय वरुणाय पीतये चारुॠताय पीतये ॥
ଆସ—ଏହି ସୋମବିନ୍ଦୁମାନ; ଦଧି-ମିଶ୍ରିତ ସୋମ, ଦଧି-ମିଶ୍ରିତ ପିଷିତ ପାନ। ଏବଂ ଉଷାମାନଙ୍କ ସହ, ସୂର୍ଯ୍ୟର ରଶ୍ମିମାନଙ୍କ ସହ ଏକାସାଥି ଜାଗ୍ରତ ହୁଅ। ମିତ୍ର ଓ ବରୁଣଙ୍କ ପାନାର୍ଥେ ଏହି ସୋମ ପିଷାଯାଇଛି—ଋତ ପାଇଁ ପାନଯୋଗ୍ୟ, ମନୋହର ଆନନ୍ଦରୂପ।
Mantra 3
तां वां धेनुं न वासरीमंशुं दुहन्त्यद्रिभिः सोमं दुहन्त्यद्रिभिः । अस्मत्रा गन्तमुप नोऽर्वाञ्चा सोमपीतये । अयं वां मित्रावरुणा नृभिः सुतः सोम आ पीतये सुतः ॥
ସେହି ସୋମ-ଅଂଶୁକୁ—ପୋଷକ ଧାରାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଦୁଧାଳ ଗାଈ ପରି—ଅଦ୍ରି (ପିଷଣ-ପଥର) ଦ୍ୱାରା ସେମାନେ ଦୋହନ କରନ୍ତି; ଅଦ୍ରିଦ୍ୱାରା ସୋମକୁ ଦୋହନ କରନ୍ତି। ସୋମପାନ ପାଇଁ ଆମ ପାଖକୁ ଆସ, ଆମ ଦିଗକୁ ମୁହଁ ଫେରାଇ ଆସ। ହେ ମିତ୍ର-ବରୁଣ, ଏହି ସୋମ ନରମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସୁତ (ପିଷିତ/ନିଷ୍ପିଡିତ) ହୋଇଛି—ପାନ ପାଇଁ ସୁତ ହୋଇଛି।
Frequently Asked Questions
They are paired Vedic “kings” who guard ṛta (truth-order). Mitra represents harmony and right agreements, while Varuṇa represents moral oversight and the binding power of cosmic law.
Freshly pressed Soma, prepared with pressing-stones and described in special mixtures—one enriched with “cow/radiance” (gavāśira) and another mixed with curd (dadhyāśira)—for Mitra–Varuṇa to drink.
It links the ritual to the cosmic schedule: dawn (Uṣas) and sunlight (Sūrya) symbolize awakening and clarity, fitting the idea that Soma-drinking supports ṛta and right order in both cosmos and life.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.