Opening the text

Sukta 1.135
Gautama Rāhūgaṇa (traditional attribution for RV 1.135)
Vāyu (with Indra-Vāyu as associated dyad in the hymn)
Jagatī (probable for RV 1.135; verse shows extended cadence typical of Jagatī)
ଋଗ୍ବେଦ 1.135 ଏକ ଆହ୍ୱାନାତ୍ମକ ସୋମ-ସୂକ୍ତ, ଯାହା ବାୟୁଙ୍କୁ—ପ୍ରାୟତଃ ଇନ୍ଦ୍ର-ବାୟୁ ଯୁଗଳ ରୂପେ—ସୁବିସ୍ତୃତ ବର୍ହିସ୍ ନିକଟକୁ ଶୀଘ୍ର ଆସି ପ୍ରଥମ ସୋମ ପାନ କରିବାକୁ ଡାକେ। ଏହା ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ଦ୍ରୁତ-ପ୍ରବାହୀ ସୋମଧାରା, ଉନ୍ନ ଛାଣନୀ ମାଧ୍ୟମରେ ସେମାନଙ୍କର ଗତି, ଏବଂ ସୂର୍ଯ୍ୟକିରଣ-ସଦୃଶ ଅପରାଜେୟ ବାୟୁଶକ୍ତିକୁ ସ୍ତୁତି କରେ—ଯାହାକୁ କେହି ରୋକି ପାରେ ନାହିଁ। ସୂକ୍ତର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଉଛି ଦେବତାଙ୍କର ତତ୍କ୍ଷଣାତ୍ ଆଗମନ, ପ୍ରଥମ ପାନ, ଏବଂ ଯଜମାନମାନଙ୍କୁ ବଳ, ଉତ୍ସାହ/ମଦିରାନନ୍ଦ, ଓ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ସଙ୍କଳ୍ପଶକ୍ତି (କ୍ରତୁ) ପ୍ରଦାନ କରାଇବା।
Mantra 1
स्तीर्णं बर्हिरुप नो याहि वीतये सहस्रेण नियुता नियुत्वते शतिनीभिर्नियुत्वते । तुभ्यं हि पूर्वपीतये देवा देवाय येमिरे । प्र ते सुतासो मधुमन्तो अस्थिरन्मदाय क्रत्वे अस्थिरन् ॥
ବିସ୍ତାରିତ ବର୍ହି (ଯଜ୍ଞାସନ) ଅଛି; ହେ ବାୟୁ, ଜାଗରଣର ବୀତୟ (ଯଜ୍ଞ-ଭୋଜନ) ପାଇଁ ଆମ ପାଖକୁ ଆସ—ହଜାର ନିୟୁତରେ ଯୁକ୍ତ, ଶତଶଃ ଦ୍ରୁତ ନିୟୁତ ସହିତ। କାରଣ ପୂର୍ବପୀତ (ପ୍ରଥମ ପାନକାରୀ) ତୁମ ପାଇଁ ଦେବମାନେ ଦେବଙ୍କୁ ହବି ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଛନ୍ତି। ତୁମ ପାଇଁ ମଧୁମନ୍ତ ସୁତାସଃ (ମଧୁର ସୋମ-ନିଷ୍ପିଡନ) ମଦ ପାଇଁ, କ୍ରତୁ (ଯଜ୍ଞବୁଦ୍ଧି/କର୍ମଶକ୍ତି) ପାଇଁ ସ୍ଥାପିତ ହୋଇଛି—ସ୍ଥାପିତ ହୋଇଛି।
Mantra 2
तुभ्यायं सोमः परिपूतो अद्रिभिः स्पार्हा वसानः परि कोशमर्षति शुक्रा वसानो अर्षति । तवायं भाग आयुषु सोमो देवेषु हूयते । वह वायो नियुतो याह्यस्मयुर्जुषाणो याह्यस्मयुः ॥
ତୁମ ପାଇଁ ଏହି ସୋମ ଅଦ୍ରିଭିଃ (ନିଷ୍ପିଡନ-ଶିଳାଦ୍ୱାରା) ପରିପୂତ (ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶୁଦ୍ଧ) ହୋଇଛି; ସ୍ପାର୍ହ (ଆକାଙ୍କ୍ଷଣୀୟ) ହୋଇ, ଶୁକ୍ର (ଦୀପ୍ତି) ଧାରଣ କରି କୋଶ (ପାତ୍ର) ଚାରିପାଖେ ବହେ—ଶୁକ୍ରବସନ ଧାରି ଅର୍ଷେ। ଆୟୁଷୁ (ଜୀବଶକ୍ତିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ) ଏହା ତୁମର ଭାଗ; ଦେବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ସୋମ ଆହ୍ୱାନିତ ହୁଏ। ହେ ବାୟୁ, ନିୟୁତମାନଙ୍କୁ ନେଇ ଆସ; ଆମକୁ ଇଚ୍ଛୁକ (ଅସ୍ମୟୁ) ନିକଟକୁ, ଜୁଷାଣ (ଆନନ୍ଦରେ ସ୍ୱୀକାରକାରୀ) ହୋଇ ଆସ—ଅସ୍ମୟୁ ନିକଟକୁ ଆସ।
Mantra 4
आ वां रथो नियुत्वान्वक्षदवसेऽभि प्रयांसि सुधितानि वीतये वायो हव्यानि वीतये । पिबतं मध्वो अन्धसः पूर्वपेयं हि वां हितम् । वायवा चन्द्रेण राधसा गतमिन्द्रश्च राधसा गतम् ॥
ନିୟୁତ୍ (ଯୁକ୍ତ ଶକ୍ତି) ସହିତ ଯୁକ୍ତ ତୁମ ରଥ ଆମ ସହାୟତା ପାଇଁ ଏଠାକୁ ବହି ଆଣୁ—ସୁସଜ୍ଜିତ ଯଜ୍ଞାର୍ପଣମାନଙ୍କ ନିକଟକୁ, ଭୋଜନ-ବିଧି (ବୀତି) ପାଇଁ; ହେ ବାୟୁ, ହବ୍ୟମାନଙ୍କ ନିକଟକୁ, ବୀତି ପାଇଁ। ତୁମେ ଦୁହେଁ ମଧୁର ସୋମରସର ପାନ କର; କାରଣ ତୁମ ଦୁହଙ୍କ ପାଇଁ ପ୍ରଥମ ପାନ ନିୟତ। ହେ ବାୟୁ, ଚନ୍ଦ୍ରସମ ଦୀପ୍ତିମୟ ସମୃଦ୍ଧି ସହିତ ଆସ; ଏବଂ ଇନ୍ଦ୍ର ମଧ୍ୟ ସମୃଦ୍ଧି ସହିତ ଆସନ୍ତୁ।
Mantra 5
आ वां धियो ववृत्युरध्वराँ उपेममिन्दुं मर्मृजन्त वाजिनमाशुमत्यं न वाजिनम् । तेषां पिबतमस्मयू आ नो गन्तमिहोत्या । इन्द्रवायू सुतानामद्रिभिर्युवं मदाय वाजदा युवम् ॥
ଆମ ଧୀମାନ (ଚିନ୍ତା-ପ୍ରେରଣା) ଯଜ୍ଞ ଦିଗକୁ, ତୁମ ଦିଗକୁ ମୁହଁ ଫେରାଇଛି; ସେମାନେ ଏହି ସୋମବିନ୍ଦୁକୁ ପରିଶୋଧନ କରନ୍ତି—ଦ୍ରୁତ ଓ ବଳବାନ, ଦୌଡ଼ୁଥିବା ଅଶ୍ୱ ପରି। ହେ ଆମକୁ ଅନ୍ୱେଷଣ କରୁଥିବା ଦେବଦ୍ୱୟ, ଏହାରୁ ପାନ କର; ଏବଂ ତୁମ ସହାୟତା ସହିତ ଏଠାରେ ଆମ ପାଖକୁ ଆସ। ହେ ଇନ୍ଦ୍ର-ବାୟୁ, ଅଦ୍ରି (ପଥର) ଦ୍ୱାରା ପିଷିତ ସୁତ ସୋମରୁ—ମଦ (ଆନନ୍ଦୋନ୍ମାଦ) ପାଇଁ ତୁମେ ଦୁହେଁ ଆସ; ବାଜ (ବଳ-ସମୃଦ୍ଧି) ଦାତା ତୁମେ ଦୁହେଁ।
Mantra 6
इमे वां सोमा अप्स्वा सुता इहाध्वर्युभिर्भरमाणा अयंसत वायो शुक्रा अयंसत । एते वामभ्यसृक्षत तिरः पवित्रमाशवः । युवायवोऽति रोमाण्यव्यया सोमासो अत्यव्यया ॥
ଏହି ସୋମରସମାନେ ଜଳମଧ୍ୟରେ ଏଠାରେ ପିଷି ସୁତ ହୋଇଛନ୍ତି; ଅଧ୍ୱର୍ୟୁ ଯାଜକମାନେ ବହନ କରି ସେମାନଙ୍କୁ ଆଗକୁ ଆଣିଛନ୍ତି—ହେ ବାୟୁ, ସେମାନେ ଦୀପ୍ତ ହୋଇ ଆସିଛନ୍ତି। ଏହି ଦ୍ରୁତ ଧାରାମାନେ ପବିତ୍ର (ଛାଣନୀ/ଶୋଧକ)କୁ ଅତିକ୍ରମ କରି ତୁମ ଦିଗକୁ ଧାଇଁ ଆସିଛନ୍ତି। ଯୁବ ଓ ଉତ୍ସାହୀ ସୋମପ୍ରବାହ ରୋମ (ଊନ) ଉପରେ ଉଛଳିଯାଏ—ଊନର ଛାଣନୀ ଉପରେ ଉଛଳିଯାଏ।
Mantra 7
अति वायो ससतो याहि शश्वतो यत्र ग्रावा वदति तत्र गच्छतं गृहमिन्द्रश्च गच्छतम् । वि सूनृता ददृशे रीयते घृतमा पूर्णया नियुता याथो अध्वरमिन्द्रश्च याथो अध्वरम् ॥
ହେ ବାୟୁ, ସଦା ଗତିଶୀଳକୁ ଅତିକ୍ରମ କରି ଆସ; ଶାଶ୍ୱତରୁ ଆସ। ଯେଉଁଠି ଗ୍ରାବା (ସୋମ-ପିଷଣ ପଥର) କଥା କହେ, ସେଠାକୁ ଯାଅ—ଗୃହକୁ ଯାଅ; ଇନ୍ଦ୍ର ମଧ୍ୟ ଯାଉ। ସୂନୃତା (ସତ୍ୟ-ମଧୁର ବାଣୀ) ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇ ଦିଶେ; ଘୃତ (ପବିତ୍ର ଘିଅ) ଧାରା ହୋଇ ବହେ। ପୂର୍ଣ୍ଣ ନିୟୁତ (ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଯୋଜିତ ରଥାଶ୍ୱ/ଶକ୍ତି) ସହ ଅଧ୍ୱର (ଯଜ୍ଞ) କୁ ଯାଅ—ଅଧ୍ୱରକୁ ଯାଅ; ଇନ୍ଦ୍ର ମଧ୍ୟ ଅଧ୍ୱରକୁ ଯାଉ।
Mantra 8
अत्राह तद्वहेथे मध्व आहुतिं यमश्वत्थमुपतिष्ठन्त जायवोऽस्मे ते सन्तु जायवः । साकं गावः सुवते पच्यते यवो न ते वाय उप दस्यन्ति धेनवो नाप दस्यन्ति धेनवः ॥
ଏଠାରେ ନିଶ୍ଚୟ ତୁମେ ଦୁଇଜଣ ସେଇ ମଧୁ-ଆହୁତିକୁ ବହନ କରୁଛ—ଯେଉଁଠି ସଖାମାନେ ଅଶ୍ୱତ୍ଥ (ପିପଳ) ନିକଟେ ଘେରି ଦାଉଁଥାନ୍ତି; ସେ ସଖାମାନେ ଆମ ପାଖରେ ମଧ୍ୟ ରୁହନ୍ତୁ। ସାଙ୍ଗେସାଙ୍ଗେ ଗାବଃ (କିରଣ/ପ୍ରକାଶଧାରା) ଜନ୍ମ ନେଉଛି; ଯବ (ଅନ୍ନ/ବଳର ଧାନ୍ୟ) ପକେ। ହେ ବାୟୁ, ତୁମ ପାଇଁ ଧେନବଃ (ପୋଷକ ଶକ୍ତି/ଦୁଧଧାରା) କେବେ ଅଭାବ ହୁଏନି; ପୋଷକ ପ୍ରବାହ ଫେରି ହଟେନି।
Mantra 9
इमे ये ते सु वायो बाह्वोजसोऽन्तर्नदी ते पतयन्त्युक्षणो महि व्राधन्त उक्षणः । धन्वञ्चिद्ये अनाशवो जीराश्चिदगिरौकसः । सूर्यस्येव रश्मयो दुर्नियन्तवो हस्तयोर्दुर्नियन्तवः ॥
ହେ ବାୟୁ, ଏମାନେ ହେଲେ ତୁମ ସୁ-ବାହ୍ୱୋଜସ (ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭୁଜାବଳ) ଶକ୍ତିମାନ; ନଦୀର ଭିତରେ ସେମାନେ ଉଡ଼ନ୍ତି—ବୃଷଭସଦୃଶ ଉକ୍ଷଣଃ (ବଳବତୀ ଊର୍ଜା) ମହାନ ଭାବେ ବୃଦ୍ଧି ପାଉଛି। ଧନ୍ୱ (ବଞ୍ଜର ଭୂମି) ଅତିକ୍ରମ କଲେ ମଧ୍ୟ ସେମାନେ ବେଗ ହରାନ୍ତି ନାହିଁ; ଗିରିଔକସ (ପର୍ବତ-ନିବାସୀ) ଉଚ୍ଚତାରେ ମଧ୍ୟ କ୍ଲାନ୍ତ ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ। ସୂର୍ଯ୍ୟର ରଶ୍ମିମାନଙ୍କ ପରି ସେମାନେ ଦୁର୍ନିୟନ୍ତବଃ (ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବାକୁ କଠିନ)—ହାତରେ ଧରି ରୋକିବାକୁ ମଧ୍ୟ କଠିନ।
The hymn is primarily addressed to Vāyu (the Wind/Breath), with Indra-Vāyu appearing as an associated pair in the Soma-ritual context.
In Soma rites Vāyu is traditionally invited to drink first (pūrvapā/pūrvapītaye), meaning the offering is prepared for his swift arrival at the earliest pressing to quicken vitality and exhilaration.
It refers to Soma being clarified through the woolen strainer (pavitra/āvya). The image of swift streams running beyond the filter highlights purity, brightness, and readiness for offering to the deity.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.