Rig Veda Sukta 134
Mandala 1Sukta 1345 Mantras

Sukta 134

Sukta 1.134

Rishi

Gautama Rāhūgaṇa (traditional for RV 1.134)

Devata

Vāyu

Chandas

Jagatī (probable; extended lines typical of Vāyu hymns here)

ଏହି ସୂକ୍ତରେ ଦ୍ରୁତଗାମୀ ପବନଦେବ ବାୟୁଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କରାଯାଏ ଯେ ସେ ସୋମ-ପୀଡନ କ୍ରିୟାକୁ ସବୁଠାରୁ ପ୍ରଥମେ ଆସନ୍ତୁ ଏବଂ ପ୍ରଥମ ପାନ (ଗ୍ରହ) গ্ৰହଣ କରନ୍ତୁ, ଯଜ୍ଞରେ ଉଦ୍ଧତ ସତ୍ୟ (ସୂନୃତା) ଓ ସମତୋଳ, ଜ୍ଞାନମୟ ମନ ଆଣନ୍ତୁ। ତାଙ୍କର ପ୍ରାଣଦାୟକ ଶକ୍ତିକୁ ସ୍ତୁତି କରାଯାଏ—ଯାହା ଉଷାର ରଶ୍ମିକୁ ଖୋଲିଦିଏ, ଦୁହାଣୀ ଗାଈ ପରି ପ୍ରଚୁରତାକୁ ମୁକ୍ତ କରେ, ଏବଂ ଦୀପ୍ତିମାନ ଦ୍ୟୁଲୋକରୁ ମରୁତମାନଙ୍କ ଜନ୍ମ ସହିତ ତାଙ୍କ ସମ୍ବନ୍ଧକୁ ଯୋଡ଼େ। ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଦୁଇଟି—ଯଜ୍ଞୀୟ: ପ୍ରଥମ ସୋମପାନରେ ବାୟୁଙ୍କ ଉପସ୍ଥିତି ନିଶ୍ଚିତ କରିବା; ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ: ଶ୍ୱାସ, ଗତି ଓ ସ୍ପଷ୍ଟତାକୁ ଯଜ୍ଞର ଶକ୍ତି (ମଖ) ସହ ସମନ୍ୱୟ କରିବା।

Mantras

Mantra 1

आ त्वा जुवो रारहाणा अभि प्रयो वायो वहन्त्विह पूर्वपीतये सोमस्य पूर्वपीतये । ऊर्ध्वा ते अनु सूनृता मनस्तिष्ठतु जानती । नियुत्वता रथेना याहि दावने वायो मखस्य दावने ॥

ହେ ବାୟୁ, ତ୍ୱରିତ ପ୍ରେରଣାମାନେ—ଉତ୍ସୁକ ଓ ଅଗ୍ରସର—ତୁମକୁ ଏଠାକୁ ସୋମର ପ୍ରଥମ ପାନ ପାଇଁ, ପ୍ରଥମ ଆସ୍ୱାଦ ପାଇଁ ବହି ଆଣୁନ୍ତୁ। ତୁମ ପଛେ ଊର୍ଧ୍ୱ ସୂନୃତା (ସତ୍ୟବାଣୀ) ଅନୁସରଣ କରୁ; ଜ୍ଞାନୀ ମନ ଦୃଢ଼ ଭାବେ ନିଶ୍ଚଳ ରହୁ। ନିୟୁତ୍‌ସହିତ ରଥରେ ଆସ, ଦାନ ପାଇଁ ଆସ—ହେ ବାୟୁ—ଯଜ୍ଞର ଅର୍ପଣ-ଦାନ ପାଇଁ।

Mantra 3

वायुर्युङ्क्ते रोहिता वायुररुणा वायू रथे अजिरा धुरि वोळ्हवे वहिष्ठा धुरि वोळ्हवे । प्र बोधया पुरंधिं जार आ ससतीमिव । प्र चक्षय रोदसी वासयोषसः श्रवसे वासयोषसः ॥

ବାୟୁ ରକ୍ତ (ଲାଲ) ଅଶ୍ୱମାନଙ୍କୁ ଯୋଗାଏ; ବାୟୁ ହିଁ କପିଶ (ଅରୁଣ) ଅଶ୍ୱମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ। ରଥରେ ସେମାନେ ଅତି ଦ୍ରୁତ; ଧୁରିରେ ବହନ କରିବାକୁ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ। ହେ ବାୟୁ, ପୁରଂଧି (ସମୃଦ୍ଧି/ପୂର୍ଣ୍ଣତା)କୁ ଜାଗ୍ରତ କର—ଯେପରି ପ୍ରିୟ ଉତ୍ସୁକ ପ୍ରିୟାକୁ ଜଗାଏ। ଦ୍ୟାବା-ପୃଥିବୀକୁ ବିଶାଳ ଦୃଷ୍ଟି ଦେ; ଏବଂ ଶ୍ରବସ୍ (ଶ୍ରବଣ-ଶକ୍ତି) ଓ ଯଶର ବୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ଉଷାମାନଙ୍କୁ ବସ୍ତ୍ର/ଆବରଣ ପରାଇଦେ, ଉଷାମାନଙ୍କୁ ଆବରଣ ପରାଇଦେ।

Mantra 4

तुभ्यमुषासः शुचयः परावति भद्रा वस्त्रा तन्वते दंसु रश्मिषु चित्रा नव्येषु रश्मिषु । तुभ्यं धेनुः सबर्दुघा विश्वा वसूनि दोहते । अजनयो मरुतो वक्षणाभ्यो दिव आ वक्षणाभ्यः ॥

ତୁମ ପାଇଁ, ଦୂର ବିଶାଳତାରୁ ଆସିଥିବା ଶୁଚି ଉଷାମାନେ କିରଣମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ—ନିତ୍ୟ ନୂତନ କିରଣମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ—ଭଦ୍ର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ବସ୍ତ୍ର ବୁଣନ୍ତି, ହେ ଦଂସୁ (କୁଶଳ/ଚମତ୍କାରୀ)। ତୁମ ପାଇଁ ସମୃଦ୍ଧ ଦୋହନକାରିଣୀ ଧେନୁ ସମସ୍ତ ବସୁ (ଧନ-ସମ୍ପଦ) ଦୋହେ। ତୁମେ ମରୁତମାନଙ୍କୁ ଦ୍ୟୌର ସ୍ତନମାନରୁ—ପ୍ରକାଶମୟ ବିଶାଳତାର ସ୍ତନମାନରୁ—ଜନ୍ମ ଦେଉଛ।

Mantra 5

तुभ्यं शुक्रासः शुचयस्तुरण्यवो मदेषूग्रा इषणन्त भुर्वण्यपामिषन्त भुर्वणि । त्वां त्सारी दसमानो भगमीट्टे तक्ववीये । त्वं विश्वस्माद्भुवनात्पासि धर्मणासुर्यात्पासि धर्मणा ॥

ତୁମ ପାଇଁ ଶୁକ୍ର (ଦୀପ୍ତ) ଓ ଶୁଚି, ତୁରଣ୍ୟବ (ଦ୍ରୁତ) ଏବଂ ମଦରେ ଉଗ୍ର ଥିବାମାନେ ବିଶାଳ ଗତିରେ ନିଜ ପ୍ରେରଣାମାନଙ୍କୁ ସ୍ଥାପନ କରନ୍ତି; ଏବଂ ସେହି ବିଶାଳ ଗତିରେ ଜଳମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରେରିତ କରନ୍ତି। ହେ ତକ୍ୱବୀୟ (ଦ୍ରୁତ ପ୍ରଭାବର ସ୍ୱାମୀ), ଦଶମ ପଦକୁ ପହଞ୍ଚିଥିବା ସାଧକ ଭଗ (ଭାଗ୍ୟ/ଫଳ)ର ଅଂଶ ପାଇଁ ତୁମକୁ ଆରାଧନା କରେ। ତୁମେ ଧର୍ମ ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଭୁବନକୁ ରକ୍ଷା କର; ଧର୍ମ ଦ୍ୱାରା ସୂର୍ୟର ପଥକୁ ମଧ୍ୟ ରକ୍ଷା କର।

Mantra 6

त्वं नो वायवेषामपूर्व्यः सोमानां प्रथमः पीतिमर्हसि सुतानां पीतिमर्हसि । उतो विहुत्मतीनां विशां ववर्जुषीणाम् । विश्वा इत्ते धेनवो दुह्र आशिरं घृतं दुह्रत आशिरम् ॥

ହେ ବାୟୁ, ଏମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ତୁମେ ଆମ ପାଇଁ ଅପୂର୍ବ (ଅନୁପମ) ଅଟ; ସୋମର ପ୍ରଥମ ପାନ ପାଇଁ ତୁମେ ଯୋଗ୍ୟ, ସୁତ (ନିଷ୍ପିଡିତ) ସୋମର ପାନ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଯୋଗ୍ୟ। ଏବଂ ସୁ-ବିହୂତ (ସୁଭାବେ ଆହ୍ୱାନିତ) ଓ ଋଜୁଗତିରେ ପ୍ରବର୍ତ୍ତିତ ଜନସମୂହମାନଙ୍କର ମଧ୍ୟ। ତୁମ ସମସ୍ତ ଧେନୁ ପୋଷକ ଆଶୀର-ମିଶ୍ରଣ ଦୋହେ; ଘୃତ ସମ ଦୀପ୍ତ ଆଶୀର ଦୋହନ୍ତି।

Frequently Asked Questions

Because Vāyu is invoked to arrive first at the Soma-pressing and receive the earliest cup; this marks him as the swift opener of the rite and the one who sets the sacrifice in right motion.

Sūnṛtā is ‘true, well-ordered speech’ or ‘upright truth.’ The hymn asks that truthful clarity accompany Vāyu’s movement, so the ritual and the mind stay aligned with what is right.

Vāyu also symbolizes prāṇa (breath) and inner momentum. Reciting or reflecting on the hymn can be taken as a way to steady the mind, invite clarity, and awaken life-energy for disciplined action.

Read Rig Veda in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App