
Sukta 1.127
Parucchēpa or related Agni hymn seer-tradition (traditional attribution for RV 1.127 varies across indices)
Agni (Jātavedas)
Triṣṭubh (probable)
ଏହି ସୂକ୍ତରେ ଅଗ୍ନି ଜାତବେଦସଙ୍କୁ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱଗାମୀ ହୋତା ଭାବେ ସ୍ତୁତି କରାଯାଇଛି—ଯିଏ ନିଜ ଶିଖା ମାଧ୍ୟମରେ ଆହୁତିକୁ ବହନ କରନ୍ତି ଏବଂ ଯଜ୍ଞର ଋତମାର୍ଗକୁ ପ୍ରକାଶ କରନ୍ତି। ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଯଜ୍ଞର ଶ୍ରବ୍ୟ, ଧ୍ୱଜସଦୃଶ ଚିହ୍ନ ଭାବେ ଆହ୍ୱାନ କରାଯାଇଛି—ଯିଏ ଦେବମାନଙ୍କୁ ସଂଗ୍ରହ କରନ୍ତି, କଷ୍ଟକାଳରେ ମାନବ ପ୍ରୟାସକୁ ଦୃଢ଼ କରନ୍ତି, ଏବଂ ଗାୟକମାନଙ୍କୁ ସମୀପଦର୍ଶନ, ସମୃଦ୍ଧି ଓ ବୀର୍ୟଶକ୍ତି ଦାନ କରନ୍ତି।
Mantra 1
अग्निं होतारं मन्ये दास्वन्तं वसुं सूनुं सहसो जातवेदसं विप्रं न जातवेदसम् । य ऊर्ध्वया स्वध्वरो देवो देवाच्या कृपा । घृतस्य विभ्राष्टिमनु वष्टि शोचिषाजुह्वानस्य सर्पिषः ॥
ମୁଁ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ହୋତାର ଭାବେ ମନେ କରେ—ଦାନଶୀଳ, ବସୁସ୍ୱରୂପ, ସହସର ପୁତ୍ର, ଜାତବେଦସ, ବିପ୍ର—ହଁ, ଜାତବେଦସ। ଯେ ଦେବ ସ୍ୱଧ୍ୱର ଯଜ୍ଞକୁ ନିଜ ଠିକ୍ ପଥରେ ଊର୍ଧ୍ୱମୁଖୀ କରନ୍ତି, ଦେବମାନଙ୍କ ଦିବ୍ୟ କୃପା (କୃପା) ସହ; ଘୃତର ଦୀପ୍ତ ଝଲକକୁ ଅନୁସରି, ଶୋଚିଷା—ଜ୍ୱାଳାରେ—ଆହୁତିଦାତାଙ୍କ ସର୍ପିସ୍ (ଘିଅ)କୁ ସେ ବରଣ କରନ୍ତି।
Mantra 2
यजिष्ठं त्वा यजमाना हुवेम ज्येष्ठमङ्गिरसां विप्र मन्मभिर्विप्रेभिः शुक्र मन्मभिः । परिज्मानमिव द्यां होतारं चर्षणीनाम् । शोचिष्केशं वृषणं यमिमा विशः प्रावन्तु जूतये विशः ॥
ଯଜିଷ୍ଠ, ଆମେ ଯଜମାନମାନେ ତୁମକୁ ଆହ୍ୱାନ କରୁ—ଅଙ୍ଗିରସମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ, ହେ ବିପ୍ର—ମନ୍ମ-ପ୍ରେରିତ ସ୍ତୁତିରେ, ଦୀପ୍ତ ମନ୍ମ-ପ୍ରେରିତ ସ୍ତୁତିରେ। ପରିଜ୍ମାନ ପରି ଆକାଶକୁ ବୃତ୍ତରେ ପରିଭ୍ରମଣ କରୁଥିବା, ତୁମେ ଜନମାନଙ୍କ ହୋତା; ଶୋଚିଷ୍କେଶ, ବୃଷଣ—ବଳବାନ: ଏହି ବିଶଃ (ସମୁଦାୟ) ତାଙ୍କୁ ଜୂତୟେ—ଶୀଘ୍ର ଆଗକୁ—ପୋଷଣ କରୁନ୍ତୁ।
Mantra 3
स हि पुरू चिदोजसा विरुक्मता दीद्यानो भवति द्रुहंतरः परशुर्न द्रुहंतरः । वीळु चिद्यस्य समृतौ श्रुवद्वनेव यत्स्थिरम् । निःषहमाणो यमते नायते धन्वासहा नायते ॥
ସ ହି ପୁରୂ ଚିଦ୍ ଓଜସା, ବିରୁକ୍ମତା ଦୀଦ୍ୟାନଃ, ଦ୍ରୁହନ୍ତରଃ—ପରଶୁ ପରି—ଅତି ଭୟଙ୍କର ପ୍ରହାରକ ହୁଏ। ବନବୃକ୍ଷ ପରି ଯାହା ସ୍ଥିର, ସେହି ମଧ୍ୟ ତାହାର ସଂଘର୍ଷରେ ନମିଯାଏ; ନିଃସହମାଣୋ ଦବାଇ ଆଗେ ବଢ଼େ, ପଛୁଆଏ ନାହିଁ—ଧନ୍ୱାସହା, ବିଶାଳ ବିସ୍ତାରକୁ ଜୟ କରି, ପଛୁଆଏ ନାହିଁ।
Mantra 4
दृळ्हा चिदस्मा अनु दुर्यथा विदे तेजिष्ठाभिररणिभिर्दाष्ट्यवसेऽग्नये दाष्ट्यवसे । प्र यः पुरूणि गाहते तक्षद्वनेव शोचिषा । स्थिरा चिदन्ना नि रिणात्योजसा नि स्थिराणि चिदोजसा ॥
ଦୃଢା ଚିଦ୍ ଅସ୍ମା ଅନୁ ଦୁର୍ୟଥା ବିଦେ; ତେଜିଷ୍ଠାଭିର୍ ଅରଣିଭିଃ ଅବସେ ଅଗ୍ନୟେ ଦାଷ୍ଟି—ଅବସେ ଦାଷ୍ଟି। ପ୍ର ଯଃ ପୁରୂଣି ଗାହତେ, ତକ୍ଷଦ୍ ବନେବ ଶୋଚିଷା; ଓଜସା ସ୍ଥିରା ଚିଦ୍ ଅନ୍ନା ନି ରିଣାତି, ଓଜସା ସ୍ଥିରାଣି ଚିଦ୍ ନି ରିଣାତି।
Mantra 5
तमस्य पृक्षमुपरासु धीमहि नक्तं यः सुदर्शतरो दिवातरादप्रायुषे दिवातरात् । आदस्यायुर्ग्रभणवद्वीळु शर्म न सूनवे । भक्तमभक्तमवो व्यन्तो अजरा अग्नयो व्यन्तो अजराः ॥
ତମସ୍ୟ ପୃକ୍ଷମ୍ ଉପରାସୁ ଧୀମହି—ଯଃ ନକ୍ତଂ ସୁଦର୍ଶନତରୋ ଦିବାତରାତ୍, ଅପ୍ରାୟୁଷେ ଦିବାତରାତ୍। ଆଦ୍ ଅସ୍ୟ ଆୟୁଃ ଗ୍ରଭଣବଦ୍ ବୀଳୁ ଶର୍ମ ନ ସୂନବେ; ଭକ୍ତମ୍ ଅଭକ୍ତମ୍ ଅବୋ ବ୍ୟନ୍ତୋ ଅଜରା ଅଗ୍ନୟୋ—ବ୍ୟନ୍ତୋ ଅଜରାଃ।
Mantra 6
स हि शर्धो न मारुतं तुविष्वणिरप्नस्वतीषूर्वरास्विष्टनिरार्तनास्विष्टनिः । आदद्धव्यान्याददिर्यज्ञस्य केतुरर्हणा । अध स्मास्य हर्षतो हृषीवतो विश्वे जुषन्त पन्थां नरः शुभे न पन्थाम् ॥
ସେ ନିଶ୍ଚୟ ମରୁତ-ଗଣ ସଦୃଶ—ଉଚ୍ଚ ନାଦରେ ଗର୍ଜନ କରୁଥିବା; କର୍ମର ଫଳଦାୟକ କ୍ଷେତ୍ରମାନେ ସେ ଇଷ୍ଟନିଃ (ଇଚ୍ଛିତ ନେତା), ସଙ୍କଟ-ସଙ୍କୀର୍ଣ୍ଣତାରେ ମଧ୍ୟ ସେ ଇଷ୍ଟନିଃ। ସେ ହବ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଗ୍ରହଣ କରେ; ସେଇ ଗ୍ରାହକ—ଯଜ୍ଞର କେତୁ (ଧ୍ୱଜ-ଚିହ୍ନ), ଅର୍ହଣା (ବନ୍ଦନୀୟ)। ତାପରେ ସେ ହର୍ଷିତ ହୋଇ ହୃଷୀବାନ୍ (ହର୍ଷବଳରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ) ହେଲେ, ସମସ୍ତ ନର ଶୁଭ ପାଇଁ ଥିବା ପଥକୁ—ଶୁଭ ପଥକୁ—ଆନନ୍ଦରେ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି।
Mantra 7
द्विता यदीं कीस्तासो अभिद्यवो नमस्यन्त उपवोचन्त भृगवो मथ्नन्तो दाशा भृगवः । अग्निरीशे वसूनां शुचिर्यो धर्णिरेषाम् । प्रियाँ अपिधीँर्वनिषीष्ट मेधिर आ वनिषीष्ट मेधिरः ॥
ପୁନଃ ପୁନଃ, ଯେତେବେଳେ ଉଦ୍ଧତ ଦୃଷ୍ଟିଧାରୀ ସ୍ତୋତାମାନେ ନମସ୍କାର କରି ବାଣୀ ଉଚ୍ଚାରଣ କରନ୍ତି, ସେତେବେଳେ ଭୃଗୁମାନେ ମଥନ କରୁଥିବା ପରି ଦାନରୂପ ଅର୍ପଣ ଦେଇଥାନ୍ତି। ଅଗ୍ନି ବସୁମାନଙ୍କ (ଧନ-ସମ୍ପଦ) ଅଧିପତି; ଶୁଚି ସେ ତାହାର ଧାରକ ଓ ଆଧାର। ମେଧିର (ଜ୍ଞାନୀ) ଆମ ପାଇଁ ପ୍ରିୟ, ଗୁପ୍ତ ନିଧିମାନଙ୍କୁ ଜୟ କରୁନ୍ତୁ; ମେଧିର ଆମ ପାଇଁ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଲାଭ କରାନ୍ତୁ।
Mantra 8
विश्वासां त्वा विशां पतिं हवामहे सर्वासां समानं दम्पतिं भुजे सत्यगिर्वाहसं भुजे । अतिथिं मानुषाणां पितुर्न यस्यासया । अमी च विश्वे अमृतास आ वयो हव्या देवेष्वा वयः ॥
ଆମେ ତୁମକୁ ସମସ୍ତ ଜନସମୂହର ପତି ଭାବେ ଆହ୍ୱାନ କରୁଛୁ—ସମସ୍ତଙ୍କ ସାଧାରଣ ଦମ୍ପତି (ଗୃହାଧିପତି) ଭାବେ—ତୁମ ପୋଷକ ସାନ୍ନିଧ୍ୟକୁ ଉପଭୋଗ କରିବାକୁ, ସତ୍ୟଗିର୍ବାହସ (ସତ୍ୟ ବାଣୀର ବାହକ) କୁ ଉପଭୋଗ କରିବାକୁ। ତୁମେ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କର ଅତିଥି—ପିତାଙ୍କ ପରି, ନିକଟତା ଓ ଆମ ସହ ବସିବାରୁ। ଏବଂ ସେ ସମସ୍ତ ଅମୃତ ଦେବମାନେ ହବ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଦେବମାନଙ୍କ ପାଖକୁ ନେଇଯାଆନ୍ତୁ; ସେମାନେ ହବ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଦେବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପହଞ୍ଚାନ୍ତୁ।
Mantra 9
त्वमग्ने सहसा सहन्तमः शुष्मिन्तमो जायसे देवतातये रयिर्न देवतातये । शुष्मिन्तमो हि ते मदो द्युम्निन्तम उत क्रतुः । अध स्मा ते परि चरन्त्यजर श्रुष्टीवानो नाजर ॥
ହେ ଅଗ୍ନି, ସହସା (ବଳ) ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ସର୍ବାଧିକ ଜୟୀ; ଦେବତାତୟ (ଦେବତ୍ୱ-ପ୍ରାପ୍ତି) ପାଇଁ ତୁମେ ସର୍ବାଧିକ ଶୁଷ୍ମବାନ ହୋଇ ଜନ୍ମ ନେଉଛ—ସେହି ଦେବତାତୟ ପାଇଁ ରୟି (ସମୃଦ୍ଧି) ପରି। କାରଣ ତୁମର ମଦ (ଉଲ୍ଲାସ) ସର୍ବାଧିକ ଶୁଷ୍ମବାନ, ତୁମର ଦ୍ୟୁମ୍ନ (ପ୍ରକାଶ-ଯଶ) ସର୍ବାଧିକ ଦୀପ୍ତ, ଏବଂ ତୁମର କ୍ରତୁ (ସଙ୍କଳ୍ପ/କର୍ମଶକ୍ତି) ସର୍ବାଧିକ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ। ତେଣୁ, ହେ ଅଜର (ଅବୃଦ୍ଧ), ତୁମ ଚାରିପାଖରେ ଶ୍ରୁଷ୍ଟିବାନ (ଆଜ୍ଞାପାଳକ) ଲୋକ ଅଜର ପରି ପରିଭ୍ରମଣ କରନ୍ତି।
Mantra 10
प्र वो महे सहसा सहस्वत उषर्बुधे पशुषे नाग्नये स्तोमो बभूत्वग्नये । प्रति यदीं हविष्मान्विश्वासु क्षासु जोगुवे । अग्रे रेभो न जरत ऋषूणां जूर्णिर्होत ऋषूणाम् ॥
ତୁମ ପାଇଁ—ମହାନ, ସହସାରେ ସହସ୍ୱତ, ଉଷର୍ବୁଧ (ଉଷାକୁ ଜାଗ୍ରତ କରୁଥିବା), ପଶୁଷେ (ପଶୁବୃଦ୍ଧି ଦେଉଥିବା) ଅଗ୍ନି ପାଇଁ—ସ୍ତୋମ (ସ୍ତୁତି) ପ୍ରକଟ ହେଉ, ଅଗ୍ନି ପାଇଁ। ଯେତେବେଳେ ହବିଷ୍ମାନ (ହବି ଅର୍ପଣକାରୀ) ସମସ୍ତ ଲୋକରେ ତାଙ୍କୁ ଡାକେ, ସେ ପ୍ରତିଉତ୍ତର ଦିଅନ୍ତି। ଅଗ୍ରେ, ରେଭ (ଗାୟକ) ପରି, ସେ ଜରାତ (ବୃଦ୍ଧ) ହୁଏନାହିଁ—ଋଷିମାନଙ୍କର ଜୂର୍ଣି (ବେଗବାନ) ହୋତୃ, ଋଷିମାନଙ୍କର ଜୂର୍ଣି ହୋତୃ।
Mantra 11
स नो नेदिष्ठं ददृशान आ भराग्ने देवेभिः सचनाः सुचेतुना महो रायः सुचेतुना । महि शविष्ठ नस्कृधि संचक्षे भुजे अस्यै । महि स्तोतृभ्यो मघवन्त्सुवीर्यं मथीरुग्रो न शवसा ॥
ହେ ଅଗ୍ନି, ତୁମେ ଯେ ଦୃଶ୍ୟମାନ, ଆମକୁ ସର୍ବାଧିକ ନିକଟ ଦର୍ଶନ ଆଣିଦିଅ; ସୁଚେତୁନା (ପ୍ରକାଶମୟ ବୁଦ୍ଧିରେ) ଦେବମାନଙ୍କ ସହ ଯୁକ୍ତ ହୋଇ ଆସ, ଏବଂ ସୁଚେତୁନା ମହା ରାୟ (ସମୃଦ୍ଧି) ଆଣ। ହେ ଅତିଶୟ ବଳବାନ, ଏହି କାର୍ଯ୍ୟରେ ଆମ ସଂଚକ୍ଷେ (ସହ-ଦର୍ଶନ) ଓ ଭୁଜେ (ଭୋଗ/ଉପଯୋଗ) ପାଇଁ ତାହାକୁ ମହାନ କର। ହେ ମଘବନ, ସ୍ତୋତୃମାନଙ୍କୁ ମହା ସୁବୀର୍ୟ (ବୀର୍ୟ-ଶକ୍ତି) ଦିଅ—ଉଗ୍ର ପରି, ବଳରେ ମଥନ କରୁଥିବା।
Agni, especially as Jātavedas—the fire who ‘knows all births’ and serves as the Hotṛ (invoking priest) carrying offerings to the gods.
That Agni lead the sacrifice rightly and bring tangible blessings: near spiritual clarity (vision), abundance/wealth, and strong heroic energy (suvīrya) for the singers and community.
Ghee is the classic fire-offering; Agni’s flame is said to follow its shining flow and lift the rite upward—symbolizing both the physical oblation rising and the inner aspiration moving toward the divine.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.