Atharva Veda Anuvaka 1
Home›Atharvaveda›Kanda 6›Anuvaka 1
Kanda 610 Suktas29 Mantras

Anuvaka 1

ମନ୍ତ୍ରଦ୍ୱାରା ସୁରକ୍ଷା ଓ ସମୃଦ୍ଧି: ନିଜ-ରକ୍ଷା, ଶତ୍ରୁ-ନିବାରଣ, ଜୀବନଶକ୍ତି ବୃଦ୍ଧି ଏବଂ ନିୟନ୍ତ୍ରିତ ଆକର୍ଷଣ। ଉପଥିମ: ଆତ୍ମ-ଗୋପନ (ନିଜକୁ ରକ୍ଷା) ଓ ଦେବୀୟ ସ୍ତରୀୟ ପାଳନ; ରକ୍ଷଘ୍ନ/ଅପୋତ୍ରୋପାୟିକ ଭାବେ ଶତୃତାପୂର୍ଣ୍ଣ ଶକ୍ତିମାନଙ୍କୁ ଦୂରେ ହଟାଇବା; ବର୍ଚସ୍, ଧନ, ସନ୍ତାନ ଓ ପୁନର୍ଜୀବିତ ଶକ୍ତିର ପୌଷ୍ଟିକ ବୃଦ୍ଧି; କାମ-ଚିତ୍ରକଳ୍ପନା ମାଧ୍ୟମରେ ବଶୀକରଣ/ସଂବନନ (ପ୍ରେମ ଓ ଆକର୍ଷଣ); ତିନି ଲୋକରେ ସଂପ୍ରୋକ୍ଷଣ-ଶୈଳୀର ଅଭିଷେକ ଓ ଶୁଦ୍ଧିକରଣ। ବ୍ୟବହାରିକ ଲକ୍ଷ୍ୟ: ଦୈନିକ ଅଭ୍ୟାସ।

Suktas in Anuvaka 1

Sukta 1

ଏହି ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ପୌଷ୍ଟିକ ସୂକ୍ତରେ ରାତ୍ରି (ଦୋଷା)ର ପୁନରୁଦ୍ଧାରକ ଶକ୍ତିକୁ ସବିତାଙ୍କ ଦିବ୍ୟ ପ୍ରେରଣା ସହ ଯୋଡ଼ି, ନବୀନ ପ୍ରାଣଶକ୍ତି, “ଅମୃତ”-ସଦୃଶ ଦାନ, ଏବଂ ନିର୍ବାଧ ଅଗ୍ରଗତି ସୁନିଶ୍ଚିତ କରାଯାଏ। ସବିତାଙ୍କୁ ସତ୍ୟବାଦୀ, କୃପାଳୁ, ଏବଂ “ଜଳମଧ୍ୟରେ ଜନ୍ମିତ” ବୋଲି ସ୍ତୁତି କରି, ଏହା ସମୃଦ୍ଧି ଓ ସୁରକ୍ଷାକୁ ଋତ (ବିଶ୍ୱ-ନିୟମ) ସହ ସମନ୍ୱିତ ଶୁଭ ବାକ୍ୟ/ଯଥାର୍ଥ ସ୍ତୁତି (ସୁଷ୍ଟୁତି)ର ଫଳ ଭାବେ ଦେଖାଏ। ସୂକ୍ତର ଶକ୍ତି ସୁସଂଗଠିତ ସ୍ତୁତି ଦ୍ୱାରା କାର୍ଯ୍ୟକର ହୁଏ, ଯାହା ତେଜ/ଶ୍ରୀକୁ “ସ୍ଥାପିତ” କରେ ଏବଂ ସୁରକ୍ଷିତ ଗତି/ସୁଗମ ପଥ (ସୁଗାତବ)କୁ ଆହ୍ୱାନ କରେ।

Rishi: Atharvanic tradition (hymn to Savitar; r̥ṣi attribution varies by anukramaṇī tradition) | Devata: Doṣā (Night) and Savitar | 3 Mantras

Sukta 2

ଏହି ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ରକ୍ଷୋଘ୍ନ ସୂକ୍ତଟି ଏକ “ଆତ୍ମ-ଗୋପନ” (ନିଜକୁ ରକ୍ଷା କରିବା) ମନ୍ତ୍ର, ଯାହା ସୋମ-ପୀଡନ ଓ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ସ୍ତୁତି-ବାଣୀ ଦ୍ୱାରା ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ ଭାବେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଆକର୍ଷି ନିଜସ୍ୱ ସୁରକ୍ଷା ସୁନିଶ୍ଚିତ କରେ। ସୋମ ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କରି ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ସଶକ୍ତ କରିଲେ, ସୂକ୍ତଟି ବଜ୍ରଧାରୀଙ୍କୁ ଶତ୍ରୁବଳକୁ ଭେଦିବା ଓ ରାକ୍ଷସୀ-ସଦୃଶ ଉପଦ୍ରବଗୁଡ଼ିକୁ ଧ୍ୱଂସ କରିବାକୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରେ, ଯାହାଦ୍ୱାରା ପାଠକ ପାଇଁ ବିଜୟମୟ ସୁରକ୍ଷା ସ୍ଥାପିତ ହୁଏ।

Rishi: Atharvanic tradition (Indra-protective usage; r̥ṣi attribution edition-dependent) | Devata: Indra (with Soma as enabling offering) | 3 Mantras

Sukta 3

AV 6.3 ଏକ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ “ଆତ୍ମ-ରକ୍ଷା” (ଆତ୍ମଗୋପନମ୍) ଲିତାନୀ, ଯାହା ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଏକ ସୁରକ୍ଷା-କବଚ ଗଢ଼ିବା ପାଇଁ ବେଦୀୟ ରକ୍ଷକ ଶକ୍ତିମାନଙ୍କର—ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡୀୟ, ବାୟୁମଣ୍ଡଳୀୟ, ଜଳୀୟ ଓ ଯଜ୍ଞୀୟ—ଏକ ସଂଘକୁ ଆହ୍ୱାନ କରେ। ଏହାର ଶକ୍ତି ସଂଚୟାତ୍ମକ ଆହ୍ୱାନରେ ଅଛି: ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦେବତା/ଶକ୍ତିଙ୍କୁ “ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ” (ପାତୁ/ପାନ୍ତୁ) ବୋଲି ପ୍ରାର୍ଥନା କରାଯାଏ, ଯାହା ଦୁଃଖ, ପାପ, ଅମଙ୍ଗଳ (ଅଂହସ୍) ଏବଂ ଦୃଶ୍ୟ/ଅଦୃଶ୍ୟ ହାନିର ବିରୋଧରେ ସୁରକ୍ଷାର ତରଗୁଡ଼ିକୁ ଏକ ପରେ ଏକ ଯୋଗ କରି ଦୃଢ଼ କରେ।

Rishi: Atharvanic (protective litany; traditional attribution varies) | Devata: Multiple: Indra, Pūṣan, Aditi, Maruts, Apām Napāt, Seven Rivers, Viṣṇu, Dyauḥ | 2 Mantras

Sukta 4

ଅଥର୍ବବେଦ ୬.୪ ଏକ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ରକ୍ଷାମନ୍ତ୍ର-ସୂକ୍ତ, ଯାହା କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ “ଦିବ୍ୟ ଉଚ୍ଚାରଣ” (daivyaṃ vacaḥ) ଗଢ଼ି ଉଚ୍ଚାରକକୁ ବହୁସ୍ତରୀୟ ଦେବରକ୍ଷା ଅଧୀନରେ ରଖେ—ତ୍ୱଷ୍ଟୃ, ପର୍ଜନ୍ୟ, ବ୍ରହ୍ମଣସ୍ପତି, ଆଦିତ୍ୟମାନେ ଓ ମରୁତମାନେ। ଏହାର ବ୍ୟବହାରିକ ଲକ୍ଷ୍ୟ ଅପୋତ୍ରୋପାୟିକ: ଛାଡ଼ାଯାଇଥିବା ଦ୍ୱେଷ, ଅଶୁଭ-ଲକ୍ଷଣ ଓ ସବୁଠାରୁ ନିକଟ ଶତ୍ରୁତାପୂର୍ଣ୍ଣ ଉପସ୍ଥିତିକୁ ପ୍ରତିହତ କରିବା, ଏବଂ ରକ୍ଷାକ୍ଷେତ୍ରର ଅଂଶ ଭାବେ ସାମାଜିକ ଓ କୁଳ-ଆଧାରିତ ସୁରକ୍ଷା (ପୁଅ, ଭାଇ)କୁ ଦୃଢ଼ କରିବା।

Rishi: Atharvanic tradition (anonymous/collective in many AV protective verses) | Devata: Ādityas (Aṁśa, Bhaga, Varuṇa, Mitra, Aryaman, Aditi) and the Maruts | 3 Mantras

Sukta 5

ଏହି ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ପୌଷ୍ଟିକ ସୂକ୍ତଟି ଗୃହସ୍ଥ ମଙ୍ଗଳ ଓ ସମୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ଏକ ମନ୍ତ୍ର-ଚର୍ମ; ଏହା ବ୍ୟକ୍ତିର ବର୍ଚସ୍ (ତେଜ, ସାମାଜିକ ଦୀପ୍ତି) ବଢ଼ାଏ ଏବଂ ଧନବୃଦ୍ଧି, ସହପାଠୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଭୁତ୍ୱ, ଓ ପ୍ରଚୁର ସନ୍ତାନ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରେ। ଘୃତ ଦ୍ୱାରା ପୋଷିତ ଅଗ୍ନି ମୁଖ୍ୟ ଉନ୍ନତିକାରୀ ଶକ୍ତି; ଇନ୍ଦ୍ର ଉଚ୍ଚତା ଓ ଦୀର୍ଘାୟୁ ଦାନ କରନ୍ତି; ସୋମ ଓ ବ୍ରହ୍ମଣସ୍ପତି ଦେବୀୟ ସମ୍ମତି ଦେଇ ଆହୁତି ମାଧ୍ୟମରେ ଗୃହର ବୃଦ୍ଧିକୁ ମୁଦ୍ରାଙ୍କିତ କରନ୍ତି।

Rishi: Atharvanic tradition (anonymous) | Devata: Agni | 3 Mantras

Sukta 6

AV 6.6 ଏକ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ପ୍ରତି-ଶତ୍ରୁତା ମନ୍ତ୍ର, ଯାହା ଯଜମାନଙ୍କ ବିରୋଧରେ ଉଠିଆସୁଥିବା ଶତ୍ରୁ, ନିନ୍ଦକ ଓ ଗୁପ୍ତ ଆକ୍ରମଣକାରୀଙ୍କ ଉପରେ ଦେବବାଣୀର ଶକ୍ତିକୁ ପ୍ରତିଘାତ କରାଏ। ଏଥିରେ ବ୍ରହ୍ମଣସ୍ପତିଙ୍କ ବ୍ରହ୍ମନ୍-ଶକ୍ତିର ଅଧିପତ୍ୟକୁ ଆହ୍ୱାନ କରି ‘ବିରୋଧୀ ମନୋଭାବ’କୁ ଦମନ କରାଯାଏ, ଏବଂ ସୋମଙ୍କ ଦଣ୍ଡଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଦୁଷ୍ଟ ବାକ୍ୟକୁ ଚୁର୍ଣ୍ଣ କରି ଆକ୍ରମଣକାରୀର ଶକ୍ତିକୁ ଶୋଷି ନିଆଯାଏ—ଯାହା ଯଜ୍ଞର ସୁରକ୍ଷା ଓ ସାମାଜିକ ରକ୍ଷା ନିଶ୍ଚିତ କରେ।

Rishi: Atharvanic tradition (often anonymous/Angiras-type in AV 6); specific r̥ṣi not stated in the provided excerpt. | Devata: Brahmaṇaspati (Bṛhaspati) as lord of brahman and subduer of hostile intent. | 3 Mantras

Sukta 7

ଏହି ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ସୁରକ୍ଷାମୟ ସୂକ୍ତ ଦେବମାନଙ୍କ ବିଜୟର ପୂର୍ବଦୃଷ୍ଟାନ୍ତକୁ ଆହ୍ୱାନ କରି ଶତ୍ରୁତାପୂର୍ଣ୍ଣ (ଆସୁରୀ) ଶକ୍ତିକୁ କଲ୍ୟାଣରେ ପରିଣତ କରେ। ଏହା ଅଦିତି ଓ ମିତ୍ରମାନଙ୍କ ଦେବପଥରେ ଗତିଶୀଳ ସୋମଙ୍କୁ ସାହାଯ୍ୟ ସହ ଆସିବାକୁ, ବିରୋଧୀମାନଙ୍କୁ ଦମନ କରିବାକୁ, ଏବଂ ପାଠକ ଓ ସମୁଦାୟକୁ ଶର୍ମ (ନିରାପଦ ସୁରକ୍ଷା) ଦେବାକୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରେ।

Rishi: Atharvanic/Angiras-type (protective formula; specific r̥ṣi attribution varies by anukramaṇī tradition) | Devata: Devas (collective) as precedent agents; protection (śarma) as the sought boon | 3 Mantras

Sukta 8

ଏହି ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଆଥର୍ବଣିକ ପ୍ରେମ-ମନ୍ତ୍ର ସୂକ୍ତ କାମ (ଇଚ୍ଛା/ଆକାଙ୍କ୍ଷା)କୁ ବନ୍ଧନକାରୀ ଶକ୍ତି ଭାବେ ଧରି ଆଲିଙ୍ଗନ, ଆସକ୍ତି ଓ ଅପସରଣ-ନିବାରଣ ସୃଷ୍ଟି କରେ। ତିନିଟି ସଜୀବ ଉପମା—ଲତାର ଗଛକୁ ଜଡି ଧରିବା, ପକ୍ଷୀର ଭୂମିରେ ଆଘାତ କରି ପଡିବା, ଏବଂ ସୂର୍ଯ୍ୟର ସବୁକୁ ଆବର୍ତ୍ତିତ କରୁଥିବା ପରିକ୍ରମା—ମାଧ୍ୟମରେ ଏହା ଲକ୍ଷ୍ୟବ୍ୟକ୍ତିର ମନ (ମନସ)କୁ ବକ୍ତାଙ୍କ ସହ ରିତୁଆଳ ଭାବେ ‘ବାନ୍ଧି’ ଦିଏ ଏବଂ ବିଚ୍ଛେଦକୁ ରୋକେ।

Rishi: Atharvanic tradition (love-charm corpus; specific r̥ṣi per anukramaṇī varies) | Devata: Kāma (Desire) / the binding power of attraction | 3 Mantras

Sukta 9

AV 6.9 ଗୋଟିଏ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ସଂବନନ/ବଶୀକରଣ ମନ୍ତ୍ର, ଯାହା ସାଧକଙ୍କ ପ୍ରତି ଇଚ୍ଛିତ ବ୍ୟକ୍ତିର ମନ ଓ ଶରୀରକୁ ଚୁମ୍ବକୀୟ ଭାବେ ଆକର୍ଷିତ କରିବାକୁ ଚାହେ। ଏହା କାମ (ଆକାଙ୍କ୍ଷା) ଜାଗ୍ରତ କରିବାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି “ବାନ୍ଧିବା” ପ୍ରକାରର ଆସକ୍ତି (ବାହୁ- ଓ ହୃଦୟ-ବନ୍ଧନ) ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଯାଏ, ଏବଂ ଶେଷରେ ଗାଈ ଓ ଘିଅକୁ ଅପରାଜେୟ ମାତୃସ୍ନେହୀ ଆକର୍ଷକ ଭାବେ ଧରି ଏକ ଟାଣି-ନେବା ଚିତ୍ରକଳ୍ପନା ଦ୍ୱାରା ସମାପ୍ତ ହୁଏ।

Rishi: Atharvanic tradition (seer attribution varies by anukramaṇī for this hymn) | Devata: Saṁvanana/vaśīkaraṇa (the charm’s coercive ‘binding’ power; effectively the addressed person as object of the rite) | 3 Mantras

Sukta 10

AV 6.10 ଏକ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ସାଂପ୍ରୋକ୍ଷଣ (ଛିଟା-ଅଭିଷେକ) ଦୀକ୍ଷା-ସୂତ୍ର, ଯାହା ତିନି କୋସ୍ମିକ୍ ସ୍ତରରେ ଅଧିପତି-ଶକ୍ତିମାନଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କରି ଯଜ୍ଞୀୟ ଶୁଚିତା ଓ ରକ୍ଷା ସ୍ଥାପନ କରେ। ଏହା ପୃଥିବୀକୁ ଶ୍ରୋତ୍ର ସହ ଏବଂ ଅଗ୍ନିଙ୍କ ଅଧୀନରେ ବନସ୍ପତି ସହ ସମନ୍ୱୟ କରେ; ମଧ୍ୟାକାଶକୁ ବାୟୁଙ୍କ ଅଧୀନରେ ପ୍ରାଣ ସହ; ଏବଂ ଦ୍ୟୌକୁ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଅଧୀନରେ ଦୃଷ୍ଟି ଓ ତାରାମାନଙ୍କ ସହ ଯୋଡ଼େ, ଯଜୁସ୍-ଶୈଳୀରେ ‘ସ୍ୱାହା’ ଆହୁତି ଦ୍ୱାରା କ୍ରିୟାକୁ ମୁଦ୍ରାବଦ୍ଧ କରେ।

Rishi: Atharvanic ritual tradition (formulaic prose-heading + mantra) | Devata: Pṛthivī; Śrotra (personified); Vanaspati; Agni (Adhipati) | 3 Mantras

Read Atharva Veda in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.

App StoreGoogle Play

Continue reading in the Vedapath app

Open in App
App StoreGoogle Play