Sukta 2
Rishi: Atharvanic tradition (Indra-stuti; specific r̥ṣi not marked in the supplied excerpt)
Devata: Indra (implicitly, by epithets of might and victory)
Chandas: Anuṣṭubh (probable; verse-length and cadence consistent with AV anuṣṭubh usage)
AV 5.2 ହେଉଛି ବିଜୟ ଓ ସମୃଦ୍ଧି-ସୂକ୍ତ, ଯାହା ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ (ଏବଂ ଇନ୍ଦ୍ର-ସଦୃଶ ଯଜ୍ଞଶକ୍ତିକୁ) ଅତୁଲନୀୟ ବଳ ଭାବେ ମହିମା କରେ—ଯେ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ଦୂରେ ଠେଲିଦିଏ ଏବଂ ଯଜମାନଙ୍କର ଅଧିକାରକ୍ଷେତ୍ରକୁ ସମସ୍ତ ମାପର ପରେ ବିସ୍ତାର କରେ। ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କର ଅନେକ ପଥ, ଅପରାଜେୟ ବୀର୍ୟ, ଏବଂ ଯୁଦ୍ଧରେ ଯୋଗଦେଇଥିବା ମଧୁରତା (ମଧୁ)କୁ ସ୍ତୁତି କରି, ଏହି ସୂକ୍ତ କ୍ରତୁ (ଦୃଢ଼ ସଙ୍କଳ୍ପ)କୁ ସଂହତ କରିବା, ମଦ (ଯୁଦ୍ଧୋତ୍ସାହ) ଜନ୍ମାଇବା, ଏବଂ ସାମାଜିକ, ଭୂମିକ୍ଷେତ୍ରୀୟ ଓ ସାମରିକ ପ୍ରତିଯୋଗିତାରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠତା ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବାକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରେ।
Mantras
Mantra 1
भुवनेषु ज्येष्ठः। तदिदा॑स॒ भुव॑नेषु॒ ज्येष्ठं॒ यतो॑ यज्ञ उ॒ग्र स्त्वे॒षनृ॑म्णः । स॒द्यो ज॑ज्ञा॒नो नि रि॑णाति॒ शत्रू॒ननु॒ यदे॑नं॒ मद॑न्ति॒ विश्व॒ ऊमाः॑
ଭୁବନମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ। ସେ ନିଶ୍ଚୟ ଭୁବନମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ—ଯାହାଠାରୁ ଯଜ୍ଞ ଉଦ୍ଭବ ହୁଏ, ଉଗ୍ର, ଦୀପ୍ତ ନୃମ୍ନ (ପୁରୁଷବଳ)ଯୁକ୍ତ। ନବଜାତ ହେବା ସହସା ସେ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ଦୂରେ ହଟାଏ, ଯେତେବେଳେ ସମସ୍ତ ସହାୟକ ଶକ୍ତିମାନ (ଊମାଃ) ତାଙ୍କରେ ଆନନ୍ଦିତ ହୁଅନ୍ତି।
Mantra 2
वा॒वृ॒धा॒नः शव॑सा॒ भूर्यो॑जाः॒ शत्रु॑र्दा॒साय॑ भि॒यसं॑ दधाति । अव्य॑नच्च व्य॒नच्च॒ सस्नि॒ सं ते॑ नवन्त॒ प्रभृ॑ता॒ मदे॑षु
ବଳରେ ନିରନ୍ତର ବୃଦ୍ଧି ପାଇ, ପ୍ରଚୁର ବୀର୍ୟବାନ ହୋଇ, ସେ ଶତ୍ରୁ ଉପରେ—ଦାସ ଉପରେ ଯେପରି—ଭୟ ରଖେ। ସେ ନମିଲା ଏବଂ ପୃଥକ୍ ହୋଇ ମଧ୍ୟ ନମିଲା; ସସ୍ନି (ନିଗ୍ରହ-ବନ୍ଧନ) ଦ୍ୱାରା, ଯେତେବେଳେ ଉଲ୍ଲାସର ପାନରେ ମଦ ଉଦ୍ଭବ ହୁଏ, ସେତେବେଳେ ସମସ୍ତେ ତୁମ ସମ୍ମୁଖରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ନମନ କରନ୍ତି।
Mantra 3
त्वे क्रतु॒मपि॑ पृञ्चन्ति॒ भूरि॒ द्विर्यदे॒ते त्रिर्भव॒न्त्यूमाः॑ । स्वा॒दोः स्वा॒दीयः॑ स्वा॒दुना॑ सृजा॒ सम॒दः सु मधु॒ मधु॑ना॒भि यो॑धीः
ତୁମ ଭିତରେ ସେମାନେ କ୍ରତୁ (ସଙ୍କଳ୍ପ/ଦୃଢ଼ନିଶ୍ଚୟ)କୁ ଅତ୍ୟଧିକ ଭାବେ ମିଶାନ୍ତି—ଯେତେବେଳେ ଏହି ସ୍ରାବଗୁଡ଼ିକ ଦୁଇଥର, ପୁଣି ତିନିଥର ହୋଇ ଉଠେ। ମିଠାଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଅଧିକ ମିଠା, ମିଠାସରେ ହିଁ ସୃଷ୍ଟି କର; ଆନନ୍ଦ-ଉତ୍ସାହ ଜଗା; ଏବଂ ମଧୁରେ—ମଧୁମୟ ହୋଇ—ସେମାନଙ୍କ ବିରୋଧରେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଯୋଗ ଦେ।
Mantra 4
यदि॑ चि॒न्नु त्वा॒ धना॒ जय॑न्तं॒ रणे॑रणे अनु॒मद॑न्ति॒ विप्राः॑ । ओजी॑यः शुष्मिन्त्स्थि॒रमा त॑नुष्व॒ मा त्वा॑ दभन् दु॒रेवा॑सः क॒शोकाः॑
ହଁ, ଯଦି ଏବେ ମଧ୍ୟ ବିପ୍ର ଋଷିମାନେ ତୁମକୁ—ଯୁଦ୍ଧେ ଯୁଦ୍ଧେ ଧନ ଜିତୁଥିବାକୁ—ଅନୁମୋଦନ କରନ୍ତି, ତେବେ ହେ ଅଧିକ ବଳବାନ, ହେ ଶୂଷ୍ମବାନ, ସ୍ଥିର ଭାବେ ନିଜକୁ ପ୍ରସାର କର। ଦୁର୍ବାସୀ, ଶୋକଦାୟକ ଦୁଷ୍ଟମାନେ ତୁମକୁ ଠକାଇ ନ ପାରୁନ୍ତୁ।
Mantra 5
त्वया॑ व॒यं शा॑शद्महे॒ रणे॑षु प्र॒पश्य॑न्तो यु॒धेन्या॑नि॒ भूरि॑ । चो॒दया॑मि त॒ आयु॑धा॒ वचो॑भिः॒ सं ते॑ शिशामि॒ ब्रह्म॑णा॒ वयां॑सि
ତୁମ ସହିତ ଆମେ ଯୁଦ୍ଧମାନେ ଜିତୁଛୁ, ଦୂର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦେଖୁଥିବା ଭାବେ; ଯୁଦ୍ଧଯୋଗ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ ଅନେକ। ମୋର ବଚନଦ୍ୱାରା ମୁଁ ତୁମ ଆୟୁଧଗୁଡ଼ିକୁ ଆଗକୁ ପ୍ରେରିତ କରେ; ବ୍ରହ୍ମ (ପବିତ୍ର ମନ୍ତ୍ରଶକ୍ତି) ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ତୁମ ପ୍ରାଣବଳକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ତୀକ୍ଷ୍ଣ କରେ।
Mantra 6
नि तद् द॑धि॒षेऽव॑रे॒ परे॑ च॒ यस्मि॒न्नावि॒थाव॑सा दुरो॒णे। आ स्था॑पयत मा॒तरं॑ जिग॒त्नुमत॑ इन्वत॒ कर्व॑राणि॒ भूरि॑
ତୁମେ ସେହି ସହାୟତାକୁ ନିମ୍ନ ଓ ଉଚ୍ଚ ସ୍ଥାନରେ ଦୃଢ଼ଭାବେ ସ୍ଥାପନ କର; ଯେ ଗୃହରେ ତୁମେ ଅବସା (ରକ୍ଷା-ସହାୟ) ଦ୍ୱାରା ରକ୍ଷା କର, ସେଠି। ଏଠାକୁ ଶୀଘ୍ର ଆସୁଥିବା ମାତାଙ୍କୁ ସ୍ଥାପନ କର; ଏଠାରୁ ଅନେକ ଚିତ୍ରିତ/ଧବଳ-ଛିଟା ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ହଂକାଇ ବାହାର କର।
Mantra 7
स्तु॒ष्व व॑र्ष्मन् पुरु॒वर्त्मा॑नं॒ समृभ्वा॑णमि॒नत॑ममा॒प्तमा॒प्त्याना॑म्। आ द॑र्शति॒ शव॑सा॒ भूर्यो॑जाः॒ प्र स॑क्षति प्रति॒मानं॑ पृथि॒व्याः
ହେ ଉଚ୍ଚ ମହାଶକ୍ତି (ବର୍ଷ୍ମନ୍), ବହୁପଥୀ (ପୁରୁବର୍ତ୍ମାନ), ସୁସିଦ୍ଧିକାରୀ (ସମୃଭ୍ୱାଣ), ଅତି ପ୍ରେରକ (ଇନତମ), ଏବଂ ସମସ୍ତ ପ୍ରାପ୍ତିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବାଧିକ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ପ୍ରାପ୍ୟ (ଆପ୍ତମ)—ମୁଁ ତୁମକୁ ସ୍ତୁତି କରୁଛି। ସେ ଶକ୍ତିରେ ନିଜକୁ ପ୍ରକାଶ କରେ, ବହୁ ଓଜସ୍ରେ ସମୃଦ୍ଧ; ପୃଥିବୀର ପ୍ରମାଣକୁ ମଧ୍ୟ ଅତିକ୍ରମ କରି ପ୍ରବଳ ହୁଏ।
Mantra 8
इ॒मा ब्रह्म॑ बृ॒हद्दि॑वः कृणव॒दिन्द्रा॑य शू॒षम॑ग्रि॒यः स्व॒र्षाः । म॒हो गो॒त्रस्य॑ क्षयति स्व॒राजा॒ तुर॑श्चि॒द् विश्व॑मर्णव॒त् तप॑स्वान्
ଉଚ୍ଚ ଦିବ୍ୟ ଲୋକର ଏହି ବ୍ରହ୍ମବଚନକୁ ଅଗ୍ରଣୀ, ସ୍ୱର-ବିଜୟୀ (ସ୍ୱର୍ଷାଃ) ଇନ୍ଦ୍ର ପାଇଁ ଶୂଷ—ଉତ୍କଟ ବଳ—ରୂପେ ଗଢ଼ିଦେଲା। ସ୍ୱରାଜ ଅଧିପତି ଭାବେ ସେ ମହା ଗୋତ୍ର (ଗୋଶାଳା/ଗୋ-ବାଡ଼) ଉପରେ ଅଧିକାର ଧରେ; ତପସ୍ୱୀ, ଅତି ପ୍ରବଳ, ବନ୍ୟା ପ୍ରବାହ ପରି ସମଗ୍ରକୁ ଆବରଣ କରି ଦମନ କରେ।
Mantra 9
ए॒वा म॒हान् बृ॒हद्दि॑वो॒ अथ॒र्वावो॑च॒त् स्वां त॒न्व॑१मिन्द्र॑मे॒व। स्वसा॑रौ मात॒रिभ्व॑री अरि॒प्रे हि॒न्वन्ति॑ चैने॒ शव॑सा व॒र्ध॑य॑न्ति च
ଏଭଳି ଉଚ୍ଚ ଦିବ୍ୟ ଲୋକର ମହାନ୍ ଅଥର୍ବନ୍ ଏହି ବାଣୀ କହିଲେ: ଇନ୍ଦ୍ର ନିଜେ ନିଜ ସ୍ୱଦେହରେ (ସ୍ୱାଂ ତନ୍ୱମ୍) ପ୍ରକାଶିତ ହେଲେ। ଦୁଇ ଭଉଣୀ—ମାତରିଭ୍ୱରୀମାନେ—ଶତ୍ରୁ-ସଂଘର୍ଷରେ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରେରିତ କରନ୍ତି; ଏବଂ ଶକ୍ତିରେ ତାଙ୍କୁ ଆହୁରି ଆହୁରି ବୃଦ୍ଧି କରନ୍ତି।
Frequently Asked Questions
It is used to gain victory and prosperity—strengthening resolve, invoking Indra’s overpowering force, and pushing away rivals or enemies in contests or conflict.
Madhu symbolizes auspicious potency and invigorating strength; the sukta treats sweetness as a force that heightens exhilaration (mada) and empowers effective battle or competition.
Not strictly. The hymn works as a praise-and-intention recitation; if available, a small offering or sip of honey (or sweetened water) can be used to align with the sukta’s imagery and paustika aim.
Ask anything about Sukta 2 of the Atharva Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.