
Rishi: Traditionally Atharvanic/Angirasa attribution for kṣetra-hymns (varies by anukramaṇī).
Devata: Sītā (Furrow), with Maruts and Viśve Devāḥ as sanctioning powers
Chandas: Triṣṭubh (by cadence and length; common in agrarian invocations)
ଏହି କ୍ଷେତ୍ର-ସୂକ୍ତ ହଳଚାଷ ଓ ସୀତା (ହଳର ନାଳି/ଫାଳ)କୁ ପବିତ୍ର କରି, କ୍ଷେତ୍ରକୁ ପୋଷଣ, ବର୍ଷା-ଆର୍ଦ୍ରତା ଓ ନିରନ୍ତର ବୃଦ୍ଧିର ପାତ୍ର କରେ। ଅଭିଷେକ ଓ ‘ଅନୁମୋଦନ’ର ଚିତ୍ରକଳ୍ପନା (ବିଶ୍ୱେ ଦେବାଃ, ମରୁତ୍) ଦ୍ୱାରା କୃଷିକାର୍ଯ୍ୟକୁ ଦିବ୍ୟ-ସ୍ୱୀକୃତ ଯଜ୍ଞରୂପ ରୀତି କରାଯାଏ, ଯାହା ଦୁଧ-ସଦୃଶ ପ୍ରଚୁରତା (ପୟସ୍), ଘୃତ-ସମୃଦ୍ଧ ଶକ୍ତି (ଘୃତ) ଓ ସମୃଦ୍ଧ ଫସଲ ଦାନ କରେ।
Mantra 1
कृषिः। ३ पथ्यापङ्क्तिः, ७ विराट् पुर उष्णिक्, ८ निचृत्। सीरा॑ युञ्जन्ति क॒वयो॑ यु॒गा वि त॑न्वते॒ पृथ॑क्। धीरा॑ दे॒वेषु॑ सुम्न॒यौ
କୁଶଳ କବିମାନେ ହଳକୁ ଯୋଗାନ୍ତି; ଯୁଗକୁ ପୃଥକ୍ ପୃଥକ୍ କରି ପ୍ରସାର କରନ୍ତି। ଧୀରମାନେ ଦେବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସୁମ୍ନ (କୃପା) ଆକାଂକ୍ଷା କରି ନିଜ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ଦେବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ଥାପନ କରନ୍ତି।
Mantra 2
यु॒नक्त॒ सीरा॒ वि यु॒गा त॑नोत कृ॒ते योनौ॑ वपते॒ह बीज॑म्। वि॒राजः॒ श्नुष्टिः॒ सभ॑रा असन्नो॒ नेदी॑य॒ इत् सृ॒ण्यः प॒क्वमा य॑वन्
ସେ ହଳକୁ ଯୋଗାଉ; ଯୁଗକୁ ପ୍ରସାର କରୁ; ପ୍ରସ୍ତୁତ ଯୋନି (କ୍ଷେତ୍ର-ଗର୍ଭ) ମଧ୍ୟରେ ଏଠାରେ ବୀଜ ବପନ କରୁ। ବିରାଜର ବୃଦ୍ଧି—ସୁଫଳ, ଭାରବାହୀ—ଆମର ହେଉ; ଏବଂ ପକ୍କ ଧାନ୍ୟ ସହିତ ଦାଆ (ସିକଲ) ନିଶ୍ଚୟ ଆହୁରି ନିକଟକୁ ଆସୁ।
Mantra 3
लाङ्ग॑लं पवी॒रव॑त् सु॒शीमं॑ सोम॒सत्स॑रु । उदिद् व॑पतु॒ गामविं॑ प्र॒स्थाव॑द् रथ॒वाह॑नं॒ पीब॑रीं च प्रफ॒र्व्यऽम्
ଲୋହା-ଅଗ୍ରଯୁକ୍ତ, ସୁଦୃଢ଼ ଭାବେ ଗଠିତ, ସୋମ-ବେଗରେ ପ୍ରେରିତ ହଳ—ସେ ନିଶ୍ଚୟ ମାଟିକୁ ଉପରକୁ ଉଠାଇ ଉଲଟାଇ ଦେଉ, ଗୋ-ଲାଭକାରୀ ହେଉ; ସୁଦୃଢ଼ ଆଧାରଯୁକ୍ତ, ରଥ-ବାହନ (ରଥ ଟାଣୁଥିବା) ହେଉ; ଏବଂ ପୃଥିବୀକୁ ଫୁଲିଥିବା ସମୃଦ୍ଧିରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ କରି, ଭଲ ଚାଷ-ଚାଲ (ସୁ-ଫରୋ) ଯୁକ୍ତ କରୁ।
Mantra 4
इन्द्रः॒ सीतां॒ नि गृ॑ह्णातु॒ तां पू॒षाभि र॑क्षतु । सा नः॒ पय॑स्वती दुहा॒मुत्त॑रामुत्तरां॒ समा॑म्
ଇନ୍ଦ୍ର ସୀତାକୁ (ହଳର ବିଆ-ରେଖା/ଫାଳ) ଦୃଢ଼ଭାବେ ଧରୁନ୍ତୁ; ପୂଷନ ତାକୁ ଚାରିଦିଗରୁ ରକ୍ଷା କରୁନ୍ତୁ। ସେ ପୟସ୍ୱତୀ—ଦୁଧ ପରି ରସସମୃଦ୍ଧ—ଆମ ପାଇଁ ବର୍ଷେ ବର୍ଷେ ଆହୁରି ଆହୁରି ବଢ଼ିଥିବା ଉତ୍ପାଦନ ଦୋହୁନ୍ତୁ।
Mantra 5
शु॒नं सु॑फा॒ला वि तु॑दन्तु॒ भूमिं॑ शु॒नं की॒नाशा॒ अनु॑ यन्तु वा॒हान्। शुना॑सीरा ह॒विषा॒ तोश॑माना सुपिप्प॒ला ओष॑धीः कर्तम॒स्मै
ଶୁଭରେ ଭଲ ହଳ-ଫାଳ ଭୂମିକୁ ଚିରି ଭେଦ କରୁ; ଶୁଭରେ କୀନାଶ (ହଳବାହା ଚାଷୀ) ଯୋଡ଼ା/ବାହନମାନଙ୍କ ପଛେ ପଛେ ଅନୁସରଣ କରୁନ୍ତୁ। ହେ ଶୁନାସୀରୌ, ହବିଷରେ ତୋଷ ପାଉଥିବା, ଏହି ପୁରୁଷ ପାଇଁ ସୁଫଳ, ସମୃଦ୍ଧ ଫଳଧାରୀ ଔଷଧୀ/ବନସ୍ପତିମାନେ ଗଢ଼ିଦିଅ।
Mantra 6
शु॒नं वा॒हाः शु॒नं नरः॑ शु॒नं कृ॑षतु॒ लाङ्ग॑लम्। शु॒नं व॑र॒त्रा ब॑ध्य॒न्तां शु॒नमष्ट्रा॒मुदि॑ङ्गय
ଶୁଭ ହେଉ ଯୋଡ଼ା (ବାହାଃ), ଶୁଭ ହେଉ ନରମାନେ; ହଳ (ଲାଙ୍ଗଲ) ଶୁଭ ଭାବେ ଚାଷ କରୁ। ଶୁଭ ଭାବେ ବରତ୍ରା (ଜୋତର ପଟା) ବାନ୍ଧାଯାଉ; ଏବଂ ତୁମେ ଅଷ୍ଟ୍ରା (ଅଙ୍କୁଶ/ଚାବୁକ) ଶୁଭ ଭାବେ ଚଳାଅ।
Mantra 7
शुना॑सीरे॒ह स्म॑ मे जुषेथाम्। यद् दि॒वि च॒क्रथुः॒ पय॒स्तेने॒मामुप॑ सिञ्चतम्
ହେ ଶୁନାସୀରୌ, ଏଠାରେ ମୋର ଅର୍ପଣରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅ। ଯେ ଦୁଧସଦୃଶ ପୋଷଣ ତୁମେ ଦିବିରେ ଗଢ଼ିଥିଲ, ସେହିଦ୍ୱାରା ଏହି (କ୍ଷେତ୍ର)କୁ ଆମ ଉପରେ ଛିଟାଅ/ସିଞ୍ଚ।
Mantra 8
सीते॒ वन्दा॑महे त्वा॒र्वाची॑ सुभगे भव । यथा॑ नः सु॒मना॒ असो॒ यथा॑ नः सुफ॒ला भुवः॑
ହେ ସୀତେ, ଆମେ ତୁମକୁ ବନ୍ଦନା କରୁ; ଆମ ପାଖକୁ ମୁହଁ ଫେରାଅ, ସୁଭାଗିନୀ ହୁଅ। ତୁମେ ଆମ ପ୍ରତି ସୁମନ (କୃପାମନ) ରୁହ; ଏବଂ ଆମ ପାଇଁ ସୁଫଳଦାୟିନୀ ହୁଅ।
Mantra 9
घृ॒तेन॒ सीता॒ मधु॑ना॒ सम॑क्ता॒ विश्वै॑र्दे॒वैरनु॑मता म॒रुद्भिः॑ । सा नः॑ सीते॒ पय॑सा॒भ्याव॑वृ॒त्स्वोर्ज॑स्वती घृ॒तव॒त् पिन्व॑माना
ଘୃତରେ, ହେ ସୀତା, ମଧୁରେ ତୁମେ ଅଭ୍ୟଞ୍ଜିତ (ଲେପିତ) ହୋଇଛ; ସମସ୍ତ ଦେବମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅନୁମୋଦିତ, ମରୁତମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମତ। ହେ ସୀତା, ଦୁଧ ସହିତ ଆମ ପାଖକୁ ଫେର; ଦୁଧରେ ଆମକୁ ଆବୃତ କର—ପୋଷକ ଶକ୍ତିରେ ସମୃଦ୍ଧ, ଘୃତଭରା, ବୃଦ୍ଧିରେ ଆମକୁ ପୁଷ୍ଟ କରୁଥିବା।
Sītā is the personified furrow—the life-bearing line opened by the plough. She represents the field’s capacity to receive moisture, hold seed, and yield food.
They are prosperity-substances: ghee and honey signify sweetness and strength, while payas is the fertility-fluid (milk/rain/sap) that moistens and nourishes the crop.
It is recited at the start of ploughing or sowing, often with sprinkling the first furrow using milk-water and dedicating a small offering, to seek rain, good furrows, and abundant harvests.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.