
Rishi: Traditionally attributed to Rigvedic seers of Indra hymns; in AV 20 largely RV-recitational (ṛṣi as per RV source of the verse).
Devata: Indra
Chandas: Triṣṭubh (RV-style)
AV 20.11 ଏକ ତ୍ରିଷ୍ଟୁଭ୍ ଇନ୍ଦ୍ର-ସ୍ତୁତି (ମୁଖ୍ୟତଃ ଋଗ୍ବେଦୀୟ ପୁନରୁଚ୍ଚାରଣ) ଯାହା ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଅନେକ “ସୁସଂପାଦିତ କାର୍ଯ୍ୟ”କୁ ମହିମାନ୍ୱିତ କରେ ଏବଂ ଶତ୍ରୁତାପୂର୍ଣ୍ଣ, ବାଧାଦାୟକ ଶକ୍ତିମାନଙ୍କ (ଦସ୍ୟୁ/ବୃଜିନ/ବୃତ୍ର-ପ୍ରକାର ଶତ୍ରୁ) ବିରୋଧରେ ତାଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ-ଶକ୍ତିକୁ ପ୍ରବାହିତ କରେ। ଅଭିଚାରିକ ଝୁକାଉ ଥିବା ବିଜୟ-ମନ୍ତ୍ର ଭାବେ ପାଠ କରାଯାଇ, ଏହା ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱୀମାନଙ୍କୁ ଚୁର୍ଣ୍ଣ କରିବା, ସଂଘର୍ଷରେ ସୁରକ୍ଷା ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା, ଏବଂ ଯୁଦ୍ଧଜୟକୁ ପୁରସ୍କାର, ଧନ-ସମ୍ପଦ ଓ ଦୀପ୍ତିମାନ ପ୍ରତିଷ୍ଠାରେ ପରିଣତ କରି ପ୍ରତିପାଳକ-ସମୁଦାୟ ପାଇଁ ଆଣିବାକୁ ଚାହେ।
Mantra 1
इन्द्रः॑ पू॒र्भिदाति॑र॒द् दास॑म॒र्कैर्वि॒दद्व॑सु॒र्दय॑मानो॒ वि शत्रू॑न्। ब्रह्म॑जूतस्त॒न्वा वावृधा॒नो भूरि॑दात्र॒ आपृ॑ण॒द् रोद॑सी उ॒भे
ଇନ୍ଦ୍ର, ପୁର୍ଭିଦ୍ (ଦୁର୍ଗଭେଦକ), ସ୍ତୁତି-ମନ୍ତ୍ରଦ୍ୱାରା ଦାସକୁ ଅତିକ୍ରମ କଲେ; ବସୁ (ଧନ) ଖୋଜି, ଦାନ କରୁଥିବାବେଳେ, ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ଛିଟାଇଦେଲେ। ବ୍ରହ୍ମବଳରେ ପ୍ରେରିତ, ନିଜ ତନୁ-ତେଜରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଇ, ବହୁଦାତା ଇନ୍ଦ୍ର ଦ୍ୟାବା-ପୃଥିବୀ—ଉଭୟ ଲୋକକୁ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଭରିଦେଲେ।
Mantra 2
म॒खस्य॑ ते तवि॒षस्य॒ प्र जू॒तिमिय॑र्मि॒ वाच॑म॒मृता॑य॒ भूष॑न्। इन्द्र॑ क्षिती॒नाम॑सि॒ मानु॑षीणां वि॒शां दैवी॑नामु॒त पू॑र्व॒यावा॑
ତୁମର ପ୍ରବଳ ଯଜ୍ଞ ପାଇଁ ମୁଁ ପ୍ରେରଣାକୁ ଆଗକୁ ଉଦ୍ବୁଦ୍ଧ କରୁଛି; ଅମୃତତ୍ୱ ପାଇଁ, ଶୋଭିତ କରି, ମୋର ବାଣୀକୁ ଉଚ୍ଚ କରୁଛି। ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ତୁମେ ମାନବ ଜାତିମାନଙ୍କର ଲୋକଙ୍କ ଅଧିପତି; ଦେବ-ରକ୍ଷିତ ବିଶମାନଙ୍କର ମଧ୍ୟ—ଏବଂ ପୁରାତନ କାଳରୁ ନେତା।
Mantra 3
इन्द्रो॑ वृ॒त्रम॑वृणो॒च्छर्ध॑नीतिः॒ प्र मा॒यिना॑ममिना॒द् वर्प॑णीतिः । अह॒न् व्यंसमु॒शध॒ग् वने॑ष्वा॒विर्धेना॑ अकृणोद् रा॒म्याणा॑म्
ଇନ୍ଦ୍ର ବୃତ୍ରକୁ ଉଦ୍ଘାଟିତ କଲେ—ସେନାନାୟକ ହୋଇ; ପ୍ରହାରଶକ୍ତିରେ କପଟ ମାୟାବୀମାନଙ୍କର ଯୁକ୍ତିକୁ ଚୁର୍ଣ୍ଣ କଲେ। ସେ ବାଙ୍କାକୁ ସଂହାର କଲେ, ବନମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ତାକୁ ଦହନ କରୁଥିବା ପରି; ଏବଂ ରମ୍ୟ ନିବାସ ପାଇଁ ଦୁଗ୍ଧଦାୟିନୀ ଗାଈମାନଙ୍କୁ ପ୍ରକାଶ କରିଦେଲେ।
Mantra 4
इन्द्रः॑ स्व॒र्षा ज॒नय॒न्नहा॑नि जि॒गायो॒शिग्भिः॒ पृत॑ना अभि॒ष्टिः । प्रारो॑चय॒न्मन॑वे के॒तुमह्ना॒मवि॑न्द॒ज्ज्योति॑र्बृह॒ते रणा॑य
ଇନ୍ଦ୍ର, ସ୍ୱର୍ (ପ୍ରକାଶ)ର ବିଜେତା, ଦିନମାନଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଇ, ଉଷିଗ୍ (ଉତ୍ସାହୀ ଯାଜକ)ମାନଙ୍କ ସହ ଦବାଇ ଆଗେଇ ଯାଇ ଯୁଦ୍ଧଗୁଡ଼ିକୁ ଜିତିଲେ। ସେ ମନୁ ପାଇଁ ଦିନମାନଙ୍କ କେତୁ (ଧ୍ୱଜ/ଚିହ୍ନ)କୁ ପ୍ରକାଶିତ କଲେ; ମହା ରଣ ପାଇଁ ସେ ମହାନ୍ ଜ୍ୟୋତିକୁ ଖୋଜି ପାଇଲେ।
Mantra 5
इन्द्र॒स्तुजो॑ ब॒र्हणा॒ आ वि॑वेश नृ॒वद् दधा॑नो॒ नर्या॑ पु॒रूणि॑ । अचे॑तय॒द् धिय॑ इ॒मा ज॑रि॒त्रे प्रेमं वर्ण॑मतिरच्छु॒क्रमा॑साम्
ଇନ୍ଦ୍ର—ତୁଜ (ପ୍ରେରକ) ଓ ବର୍ହଣ (ବଳବର୍ଧକ)—ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ; ନୃବତ୍ (ବୀରଭାବରେ) ଧାରଣ କରି ଅନେକ ନର୍ୟ (ପୁରୁଷାର୍ଥ/ବୀରଶକ୍ତି)କୁ ବହନ କଲେ। ସେ ଏହି ଧିୟଃ (ଚିନ୍ତା/ପ୍ରେରଣା)କୁ ଜରିତ୍ରେ (ସ୍ତୁତିକାର) ପାଇଁ ଜାଗ୍ରତ କଲେ; ଏବଂ ସେମାନଙ୍କର ଅତି-ଶୁକ୍ର (ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୀପ୍ତ) ବର୍ଣ୍ଣ (କାନ୍ତି)କୁ ଆଗକୁ ପ୍ରକାଶ କଲେ।
Mantra 6
म॒हो म॒हानि॑ पनयन्त्य॒स्येन्द्र॑स्य॒ कर्म॒ सुकृ॑ता पु॒रूणि॑ । वृ॒जने॑न वृजि॒नान्त्सं पि॑पेष मा॒याभि॒र्दस्यूंर॒भिभू॑त्योजाः
ମହାନ—ହଁ, ଅତି ମହାନ—ଏହି ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସୁକୃତ, ସୁନିର୍ମିତ କର୍ମଗୁଡ଼ିକ; ଏବଂ ଅନେକ। ନିଜ ଯୁଦ୍ଧସେନାରେ ସେ ଦୁଷ୍ଟକର୍ମୀମାନଙ୍କୁ ସମୂଳେ ଚୁର୍ଣ୍ଣ କଲେ; ମାୟାଶକ୍ତିଦ୍ୱାରା, ଅପରାଜେୟ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ହୋଇ, ଦସ୍ୟୁମାନଙ୍କୁ ଅଧୀନ କଲେ।
Mantra 7
यु॒धेन्द्रो॑ म॒ह्ना वरि॑वश्चकार दे॒वेभ्यः॒ सत्प॑तिश्चर्षणि॒प्राः । वि॒वस्व॑तः॒ सद॑ने अस्य॒ तानि॒ विप्रा॑ उ॒क्थेभिः॑ क॒वयो॑ गृणन्ति
ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ଇନ୍ଦ୍ର ନିଜ ମହିମାରେ ଦେବମାନଙ୍କୁ ବିଶାଳ ଅବକାଶ ଓ ଆଶ୍ରୟ ଦେଲେ—ସତ୍ପତି, ଲୋକମାନଙ୍କୁ ଧାରଣ କରୁଥିବା। ବିବସ୍ୱତଙ୍କ ସଦନରେ ତାଙ୍କ ସେହି କର୍ମଗୁଡ଼ିକୁ ପ୍ରେରିତ ବିପ୍ର, କବିମାନେ ଉକ୍ଥ (ସ୍ତୁତି-ବଚନ) ଦ୍ୱାରା ଗାନ କରନ୍ତି।
Mantra 8
स॒त्रा॒साहं॒ वरे॑ण्यं सहो॒दां स॑स॒वांसं॒ स्वर॒पश्च॑ दे॒वीः । स॒सान॒ यः पृ॑थि॒वीं द्यामु॒तेमामिन्द्रं॑ मद॒न्त्यनु॒ धीर॑णासः
ସଦା ବିଜୟୀ, ବରେଣ୍ୟ, ବଳଦାତା, ବିଜୟଶୀଳ, ସ୍ୱର୍ଗପ୍ରଭାମୟ—ତାଙ୍କୁ ଦେବୀମାନେ (ଦିବ୍ୟ ଶକ୍ତିମାନେ) ଅନୁସରଣ କରନ୍ତି। ଯିଏ ପୃଥିବୀ, ଦ୍ୟାଉ ଓ ଏହି ଲୋକକୁ ମଧ୍ୟ ଜିତିଛନ୍ତି—ସେହି ଧୃଢ଼ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ, ବିଧିଅନୁସାରେ ଚାଲୁଥିବାଙ୍କୁ, ଧୀରମାନେ ସ୍ତୁତିଦ୍ୱାରା ଆନନ୍ଦିତ କରନ୍ତି।
Mantra 9
स॒सानात्यां॑ उ॒त सूर्यं॑ ससा॒नेन्द्रः॑ ससान पुरु॒भोज॑सं॒ गाम्। हि॒र॒ण्यय॑मु॒तभोगं॑ ससान ह॒त्वी दस्यू॒न् प्रार्यं॒ वर्ण॑मावत्
ସେ ଅଶ୍ୱକୁ ଜିତିଲେ, ସୂର୍ଯ୍ୟକୁ ମଧ୍ୟ ଜିତିଲେ; ଇନ୍ଦ୍ର ଜିତିଲେ—ବହୁ ଦାନଦାୟିନୀ ଗାଈକୁ ମଧ୍ୟ ଜିତିଲେ। ସେ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ନିଧି ଓ ଭୋଗ (ଆନନ୍ଦ) ମଧ୍ୟ ଲାଭ କଲେ; ଦସ୍ୟୁମାନଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରି ଆଗେ ବଢ଼ି, ଆର୍ୟ ବର୍ଣ୍ଣ (ବ୍ୟବସ୍ଥା)କୁ ରକ୍ଷା କଲେ।
Mantra 10
इन्द्र॒ ओष॑धीरसनो॒दहा॑नि॒ वन॒स्पतीँ॑रसनोद॒न्तरि॑क्षम्। बि॒भेद॑ ब॒लं नु॑नु॒दे विवा॒चोऽथा॑भवद् दमि॒ताभिक्र॑तूनाम्
ଇନ୍ଦ୍ର ଓଷଧିମାନଙ୍କୁ (ଔଷଧି) ଜିତିଲେ, ଦିନମାନଙ୍କୁ ଜିତିଲେ; ବନସ୍ପତିମାନଙ୍କୁ (ବନସ୍ପତି) ଜିତିଲେ, ଅନ୍ତରିକ୍ଷକୁ ମଧ୍ୟ ଜିତିଲେ। ସେ ଶତ୍ରୁବଳକୁ ଭେଦିଲେ, ବିବାଦକାରୀ ବାଣୀମାନଙ୍କୁ ଦୂରେ ହଂକାଇଲେ; ତାପରେ ବିରୋଧୀ କ୍ରତୁମାନଙ୍କ (ସଙ୍କଳ୍ପ/ଯୋଜନା)ର ଦମନକର୍ତ୍ତା ହେଲେ।
Mantra 11
शु॒नं हु॑वेम म॒घवा॑न॒मिन्द्र॑म॒स्मिन् भरे॒ नृत॑मं॒ वाज॑सातौ । शृ॒ण्वन्त॑मु॒ग्रमू॒तये॑ स॒मत्सु॒ घ्नन्तं॑ वृ॒त्राणि॑ सं॒जितं॒ धना॑नाम्
ଏହି ସଂଘର୍ଷରେ, ପୁରସ୍କାର-ଜୟର (ବାଜସାତୌ) ଯୁଦ୍ଧରେ, ଆମେ ମଙ୍ଗଳଭାବେ ଦାନଶୂର ଇନ୍ଦ୍ର (ମଘବାନ)ଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କରୁଛୁ—ସର୍ବାଧିକ ବୀର, ଜୟଦାତା। ଯେ ଶୁଣନ୍ତି, ଉଗ୍ର, ସମରମାନେ ଊତି (ସହାୟତା) ପାଇଁ, ବୃତ୍ରମାନଙ୍କୁ ସଂହାର କରୁଥିବା, ଧନଲାଭରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବିଜୟୀ—ତାଙ୍କୁ ଆମେ ଡାକୁଛୁ।
It functions as both: it praises Indra’s proven victories (stuti) and applies that power to the present situation to subdue hostile forces and secure triumph.
Not from the hymn itself. AV 20.11 is primarily recitational; its efficacy is framed through Indra-invocation, intention, and disciplined chanting rather than substances.
Both. The language includes human rivals (dasyu/evil-doers) and Vṛtra-like obstructions—anything that blocks success, safety, and the winning of the prize.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.