Sukta 15
Rishi: Atharvanic tradition (exact r̥ṣi attribution depends on anukramaṇī tradition for AVŚ 2.15)
Devata: Prāṇa (vital breath), with implicit support of Ahaḥ–Rātrī (Day and Night) as cosmic exemplars
Chandas: Anuṣṭubh (approx.)
ଏହି ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଅଥର୍ବବେଦୀୟ ଚିକିତ୍ସା-ରକ୍ଷାମନ୍ତ୍ରରେ ପ୍ରାଣ (ଜୀବନଶ୍ୱାସ) କୁ ସିଧାସଳଖ ସମ୍ବୋଧନ କରାଯାଇ, ରୋଗୀର ଭିତରେ ଏହାକୁ ଅଚଳ, ନିର୍ଭୟ ଓ ଅକ୍ଷତ ରହିବାକୁ ଆଦେଶ ଦିଆଯାଏ। ଦିନ ଓ ରାତି, ବ୍ରହ୍ମନ୍ ଓ କ୍ଷତ୍ର, ଅତୀତ ଓ ଭବିଷ୍ୟତ—ଏହି ଅଭେଦ୍ୟ ବିଶ୍ୱୀୟ ଓ ସାମାଜିକ ଦୃଷ୍ଟାନ୍ତମାନଙ୍କ ସହ ରୋଗୀର ଜୀବନଶ୍ୱାସକୁ ସମନ୍ୱୟ କରି, ଆଘାତଜନିତ ଆତଙ୍କ, ଭୟ ଓ ପ୍ରାଣର ‘ପଳାୟନ’ (ଯାହା ପତନ ପୂର୍ବରୁ ଘଟେ) କୁ ନିବାରଣ କରାଯାଏ। ‘ଯଥା… ଏବଂ…’ ପ୍ରକାରର ପୁନରୁକ୍ତ, ସ୍ଥିରକର ତୁଳନା ଦ୍ୱାରା ଆଚାରଗତ ଭାବେ ପ୍ରାଣକୁ ପୁନଃ ଦୃଢତା ଓ ଅବିଚ୍ଛିନ୍ନତାରେ ‘ସ୍ଥାପିତ’ କରାଯାଏ।
Mantras
Mantra 1
अभय प्राप्तिः। यथा॒ द्यौश्च॑ पृथि॒वी च॒ न बि॑भी॒तो न रिष्य॑तः । ए॒वा मे॑ प्राण॒ मा बि॑भेः
ଯେପରି ଦ୍ୟୌ (ଆକାଶ) ଓ ପୃଥିବୀ ଉଭୟ ଭୟ କରନ୍ତି ନାହିଁ, ନ ହାନି ପାଆନ୍ତି; ସେପରି, ହେ ପ୍ରାଣ (ଜୀବନଶ୍ୱାସ), ମୋ ପାଇଁ—ଭୟ କରନି।
Mantra 2
यथाह॑श्च॒ रात्री॑ च॒ न बि॑भी॒तो न रिष्य॑तः । ए॒वा मे॑ प्राण॒ मा बि॑भेः
ଯେପରି ଅହ (ଦିନ) ଓ ରାତ୍ରି ଭୟ କରନ୍ତି ନାହିଁ, କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ; ସେପରି, ହେ ମୋ ପ୍ରାଣ, ଭୟ କରନି।
Mantra 3
यथा॒ सूर्य॑श्च च॒न्द्रश्च॒ न बि॑भी॒तो न रिष्य॑तः । ए॒वा मे॑ प्राण॒ मा बि॑भेः
ଯେପରି ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଚନ୍ଦ୍ର ଭୟ କରନ୍ତି ନାହିଁ, କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ; ସେପରି, ହେ ମୋ ପ୍ରାଣ, ଭୟ କରନି।
Mantra 4
यथा॒ ब्रह्म॑ च क्ष॒त्रं च॒ न बि॑भी॒तो न रिष्य॑तः । ए॒वा मे॑ प्राण॒ मा बि॑भेः
ଯେପରି ବ୍ରହ୍ମ-ଶକ୍ତି ଓ କ୍ଷତ୍ର-ଶକ୍ତି ଭୟ କରନ୍ତି ନାହିଁ, ନ ହାନି ପାଆନ୍ତି; ସେପରି, ହେ ପ୍ରାଣ (ଜୀବନଶ୍ୱାସ), ମୋ ପାଇଁ—ଭୟ କରନି।
Mantra 5
यथा॑ स॒त्यं चानृ॑तं च॒ न बि॑भी॒तो न रिष्य॑तः । ए॒वा मे॑ प्राण॒ मा बि॑भेः
ଯେପରି ସତ୍ୟ ଓ ଅସତ୍ୟ ନ ଭୟ କରନ୍ତି, ନ ହାନି ପାଆନ୍ତି—ସେପରି, ହେ ମୋ ପ୍ରାଣ, ତୁମେ ଭୟ କରନି।
Mantra 6
यथा॑ भू॒तं च॒ भव्यं॑ च॒ न बि॑भी॒तो न रिष्य॑तः । ए॒वा मे॑ प्राण॒ मा बि॑भेः
ଯେପରି ଭୂତ ଓ ଭବ୍ୟ (ଯାହା ହୋଇଗଲା ଓ ଯାହା ହେବ) ସମ୍ମୁଖରେ ମଧ୍ୟ ଭୟ ନାହିଁ, ହାନି ନାହିଁ—ସେପରି, ହେ ମୋ ପ୍ରାଣ, ତୁମେ ଭୟ କରନି।
Frequently Asked Questions
It is used to steady and retain prāṇa (vital breath) when a person is frightened, weak, or at risk of collapse—removing fear and guarding against harm.
These are presented as stable, unharmed powers. The mantra transfers that same steadiness and inviolability to the patient’s life-breath through repeated comparison.
No substances are required by the hymn itself. It can be performed purely by recitation, with optional calming supports like sprinkling clean water if one follows local practice.
Ask anything about Sukta 15 of the Atharva Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
