Sarga 89

Verse 1

उष्य रात्रिं तु तत्रैव गङ्गाकूले स राघवः।भरतः काल्यमुत्थाय शत्रुघ्नमिदमब्रवीत्।।।।

ဂင်္ဂါမြစ်ကမ်းပေါ်၌—ရာဃဝ နေခဲ့သည့် ထိုနေရာတည်းမှာပင်—ညကို ကုန်ဆုံးပြီးနောက်၊ မနက်အရုဏ်တက်ချိန်တွင် ဘရတသည် ထ၍ သတ္တုဃ္နအား ဤသို့ ပြောကြား하였다။

Verse 2

शत्रुघ्नोत्तिष्ठ किं शेषे निषादाधिपतिं गुहम्।शीघ्रमानय भद्रं ते तारयिष्यति वाहिनीम्।।।।

“သတ္တရုဃ္နာ၊ ထလော့—ဘာကြောင့် အိပ်နေသေးသနည်း။ နိသာဒတို့၏အုပ်ချုပ်သူ ဂုဟကို အမြန်ခေါ်လာပါ။ သင်၌ မင်္ဂလာရှိပါစေ; သူသည် စစ်တပ်ကို ကူးမြောက်စေမည်” ဟု မိန့်တော်မူ၏။

Verse 3

जागर्मि नाहं स्वपिमि तमेवाऽर्यं विचिन्तयन्।इत्येवमब्रवीद्भ्रात्ता शत्रुघ्नोऽपि प्रचोदितः।।।।

ဘရတ၏ လှုံ့ဆော်မှုကြောင့် သတ္ရုဃ္ဏာက ပြန်လည်ဆိုသည်—“ကျွန်ုပ် မအိပ်ပါ၊ နိုးနေပါသည်။ ထိုမြတ်သော အကိုကြီး ရာမကိုသာ စိတ်ထဲတွင် ဆင်ခြင်နေပါသည်။”

Verse 4

इति संवदतोरेवमन्योन्यं नरसिंहयोः।आगम्य प्राञ्जलिः काले गुहो भरतमब्रवीत्।।।।

ထိုခြင်္သေ့သဏ္ဍာန် မင်းသားနှစ်ပါး အပြန်အလှန် စကားဆိုနေစဉ်တွင် ဂုဟသည် အချိန်တော်တော်မီ ရောက်လာ၍ လက်အုပ်ချီကာ ဘရတကို လျှောက်ထား하였다။

Verse 5

कच्चित्सुखं नदीतीरेऽवात्सीः काकुत्स्थ शर्वरीम्।कच्चित्ते सह सैन्यस्य तावत्सर्वमनामयम्।।।।

ဂုဟက မေးလျှောက်သည်—“အို ကာကုတ္သ္ထ မျိုးနွယ်တော်၏ မင်းသား၊ မြစ်ကမ်းနား၌ ညကို သက်သာစွာ နေထိုင်ခဲ့ပါသလား။ ထို့ပြင် သင်နှင့် သင်၏ စစ်တပ်အပေါင်းတို့အတွက် အရာအားလုံး အန္တရာယ်ကင်း၍ ရောဂါကင်းပါသလား။”

Verse 6

गुहस्य वचनं श्रुत्वा तत्तु स्नेहादुदीरितम्।रामस्यानुवशो वाक्यं भरतोऽपीदमब्रवीत्।।।।

မေတ္တာနှင့် ချစ်ခင်စိတ်မှ ထွက်ပေါ်လာသော ဂုဟ၏စကားကို ကြားသိပြီးနောက်၊ သီရိရာမ၏ အမိန့်ကို အမြဲလိုက်နာသော ဘရတလည်း ဤသို့ ပြန်လည်ဆို하였다။

Verse 7

सुखा न श्शर्वरी राजन् पूजिताश्चापि ते वयम्।गङ्गां तु नौभिर्बह्वीभिर्दाशास्सन्तारयन्तु नः।।।।

ဘရတက ဆိုသည်— “အို မင်းကြီး၊ ညဉ့်ခင်းသည် ကျွန်ုပ်တို့အတွက် သက်သာချမ်းသာခဲ့ပြီး၊ သင်ကလည်း ကျွန်ုပ်တို့ကို အလွန်ဂုဏ်ပြုတော်မူခဲ့သည်။ ယခုတော့ ငါးဖမ်းသမားတို့က လှေများစွာဖြင့် ဂင်္ဂါမြစ်ကို ကျွန်ုပ်တို့အား ကူးပို့စေပါ။”

Verse 8

ततो गुह स्सन्त्वरितं श्रुत्वा भरतशासनम्।प्रति प्रविश्य नगरं तं ज्ञातिजनमब्रवीत्।।।।

ထို့နောက် ဂုဟသည် ဘရတ၏ အမိန့်ကို အလျင်အမြန် နားထောင်သိရှိပြီး၊ မိမိ၏ နေရာအရပ်သို့ ဝင်ကာ မိမိ၏ ဆွေမျိုးအစုအဝေးအား ပြောကြား하였다။

Verse 9

उत्तिष्ठत प्रबुध्यध्वं भद्रमस्तु च वस्सदा।नाव स्समनुकर्षध्वं तारयिष्याम वाहिनीम्।।।।

ထကြလော့၊ နိုးကြလော့။ သင်တို့အား အမြဲမင်္ဂလာရှိပါစေ။ လှေများကို ရေဘက်သို့ ဆွဲချကြလော့; ငါတို့သည် စစ်တပ်ကို ကမ်းတစ်ဖက်သို့ ကူးပို့မည်။

Verse 10

ते तथोक्ता स्समुत्थाय त्वरिता राजशासनात्।पञ्चनावां शतान्याशु समानिन्युस्समन्ततः।।।।

ထိုသို့ အမိန့်ရသဖြင့် သူတို့သည် ချက်ချင်း ထ၍၊ မင်း၏ အမိန့်တော်အတိုင်း အလျင်အမြန် လုပ်ဆောင်ကာ၊ အရပ်ရပ်မှ လှေ ငါးရာစင်းကို တပြိုင်နက် ယူဆောင်လာ하였다။

Verse 11

अन्या स्स्वस्तिकविज्ञेया महाघंटाधरा वराः।शोभमानाः पताकाभिर्युक्तवातास्सुसंहताः।।।।

“ထို့ပြင် ‘စွဝတ်စတိက’ ဟု ခေါ်ကြသော အထူးကောင်းမွန်သည့် လှေများလည်း ယူဆောင်လာကြ၏—တည်ငြိမ်ခိုင်မာစွာ တည်ဆောက်ထားပြီး အလံတံခွန်များဖြင့် လှပကာ လေရွက်တပ်ဆင်ထား၍ ခေါင်းလောင်းကြီးများကိုလည်း ချိတ်ဆွဲထားကြ၏။”

Verse 12

तत स्स्वस्तिकविज्ञेयां पाण्डुकम्बलसंवृताम्।सनन्दिघोषां कल्याणीं गुहो नावमुपाहरत्।।।।

ထို့နောက် ဂုဟသည် ‘စွဝတ်စတိက’ ဟု ခေါ်သော မင်္ဂလာရှိသည့် လှေတစ်စင်းကို ရှေ့သို့ ယူဆောင်လာ၏။ ၎င်းသည် အဖြူရောင်အထည်ဖြင့် ဖုံးအုပ်ထားပြီး သာယာနာပျော်ဖွယ် အသံများဖြင့် တုန်လှုပ်မြည်ဟည်းနေ၏။

Verse 13

तामारुरोह भरतश्शत्रुघ्नश्च महाबलः।कौसल्या च सुमित्रा च याश्चान्या राजयोषितः।।।।पुरोहितश्च तत्पूर्वं गुरवो ब्राह्मणाश्च ये।अनन्तरं राजदारास्तदैव शकटापणाः।।।।

အရင်ဆုံး မိသားစု၏ ပုရောဟိတ်နှင့် အရွယ်အိုအကြီးအကဲများ—ဂုရုအာစာရိယများနှင့် ဗြာဟ္မဏများ—လှေပေါ်တက်ကြသည်။ ထို့နောက် ဘရတနှင့် အင်အားကြီးသော သတ္တရုဃ္န၊ ထို့ပြင် ကောသလျာ၊ စုမိတ္တရာနှင့် အခြား ရာဇနန်းတော်မိန်းမများလည်း တက်ကြပြီး၊ နောက်ဆုံးတွင် မင်း၏ မဟေသီများနှင့် စားနပ်ရိက္ခာတင် လှည်းများက လိုက်ပါသွားကြသည်။

Verse 14

तामारुरोह भरतश्शत्रुघ्नश्च महाबलः।कौसल्या च सुमित्रा च याश्चान्या राजयोषितः।।2.89.13।।पुरोहितश्च तत्पूर्वं गुरवो ब्राह्मणाश्च ये।अनन्तरं राजदारास्तदैव शकटापणाः।।2.89.14।।

အရင်ဆုံး မိသားစု၏ ပုရောဟိတ်နှင့် အရွယ်အိုအကြီးအကဲများ—ဂုရုအာစာရိယများနှင့် ဗြာဟ္မဏများ—လှေပေါ်တက်ကြသည်။ ထို့နောက် ဘရတနှင့် အင်အားကြီးသော သတ္တရုဃ္န၊ ထို့ပြင် ကောသလျာ၊ စုမိတ္တရာနှင့် အခြား ရာဇနန်းတော်မိန်းမများလည်း တက်ကြပြီး၊ နောက်ဆုံးတွင် မင်း၏ မဟေသီများနှင့် စားနပ်ရိက္ခာတင် လှည်းများက လိုက်ပါသွားကြသည်။

Verse 15

आवासमादीपयतां तीर्थं चाप्यवगाहताम्।भाण्डानि चाददानानां घोषस्त्रिदिवमस्पृशत्।।।।

အချို့က ယာယီတဲအိမ်များကို မီးထွန်းအလင်းပေးကြပြီး၊ အချို့က ကူးတံတားနေရာသို့ ဆင်းကာ တီရ္ထ (tīrtha) တွင် ရေချိုးသန့်စင်ကြသည်။ အချို့ကလည်း ပစ္စည်းများကို သယ်ယူကြရာ၊ ထိုလှုပ်ရှားမှု၏ အော်ဟစ်သံသည် ကောင်းကင်တိုင်အောင် ထိမိသကဲ့သို့ မြင့်တက်သွားသည်။

Verse 16

पताकिन्यस्तु ता नावस्स्वयं दाशैरधिष्ठिताः।वहन्त्यो जनमारूढं तदा सम्पेतुराशुगाः।।।।

အလံများဖြင့် တန်ဆာဆင်ထားသော ထိုလှေများကို ငါးဖမ်းသမားများက ကိုယ်တိုင်ထိန်းချုပ်ကြသည်။ လူများတက်စီးပြီးနောက် လှေများသည် လျင်မြန်စွာ ထွက်ခွာသွားကြသည်။

Verse 17

नारीणामभिपूर्णा स्तु काश्चित् काश्चिच्च वाजिनाम्।काश्चिदत्र वहन्ति स्म यानयुग्यं महाधनम्।।।।

လှေအချို့မှာ မိန်းမများဖြင့် ပြည့်နှက်နေပြီး၊ အချို့မှာ မြင်းများကို တင်ထားသည်။ ထို့ပြင် အချို့လှေများတွင် ယာဉ်လှည်းဆွဲရန် တိရစ္ဆာန်များနှင့် မဟာဓနဥစ္စာများကိုလည်း သယ်ဆောင်ထားကြသည်။

Verse 18

ता स्स्म गत्वा परं तीरमवरोप्य च तं जनम्।निवृत्ताः काण्डचित्राणि क्रियन्ते दाशबन्धुभिः।।।।

လှေများသည် အခြားဖက်ကမ်းသို့ ရောက်ကာ လူများကို ဆင်းချပြီးနောက် ပြန်လှည့်လာကြသည်။ ထိုအခါ ငါးဖမ်းသမားအုပ်စုက လှေများဖြင့် လှုပ်ရှားမှုအလှပုံစံမျိုးစုံကို ဖန်တီးပြသကာ ကျွမ်းကျင်မှုကို ထင်ရှားစေ하였다။

Verse 19

सवैजयन्तास्तु गजा गजारोहप्रचोदिताः।तरन्त स्स्म प्रकाशन्ते सध्वजा इव पर्वताः।।।।

အလံတော်များဖြင့် အလှဆင်ထားသော ဆင်တော်တို့သည် စီးနင်းသူတို့၏ လှုံ့ဆော်မှုကြောင့် ရေကိုကူးလျက် တောက်ပနေပြီး အလံတော်တင်ထားသော တောင်တန်းများကဲ့သို့ ထင်ရှားလှသည်။

Verse 20

नावस्त्वारुरुहुश्चान्ये प्लवैस्तेरु स्तथापरे।अन्ये कुम्भघटैस्तेरुरन्येतेरुश्च बाहुभिः।।।।

အချို့က လှေများပေါ် တက်ကြပြီး၊ အချို့က ပလဝ (ရေမျက်နှာပြင်ပေါ် လှုပ်ရှားနိုင်သော ဖောင်) ဖြင့် ကူးကြသည်။ အချို့က အိုးကြီးများကို ကိုင်တွယ်ကပ်လျက် ကူးကြပြီး၊ အချို့ကတော့ မိမိလက်မောင်းအားဖြင့် ရေကူးကာ ကူးလွန်ကြသည်။

Verse 21

सा पुण्या ध्वजिनी गङ्गां दाशैस्सन्तारिता स्वयम्।मैत्रे मुहूर्ते प्रययौ प्रयागवनमुत्तमम्।।।।

ထိုကံကောင်းမင်္ဂလာပြည့်ဝသော စစ်တပ်အစုသည် ငါးဖမ်းသမားတို့၏ ကူညီမှုဖြင့် ဂင်္ဂါမြစ်ကို ကူးလွန်ပြီး၊ မૈတြ မုဟူရ္တ အချိန်၌ ထွက်ခွာကာ ပရယာဂ၏ အထူးမြတ်သော တောဒေသသို့ ရောက်ရှိ하였다။

Verse 22

आश्वासयित्वा च चमूं महात्मा निवेशयित्वा च यथोपजोषम्।द्रष्टुं भरद्वाजमृषिप्रवर्य मृत्विग्वृतस्सन्भरतः प्रतस्थे।।।।

မဟာသတ္တဝါ ဘရတသည် စစ်တပ်ကို အားပေးသက်သာစေ၍ သူတို့လိုသလို စခန်းချအနားယူစေပြီးနောက်၊ ယဇ္ဉပူဇော်ပွဲဆောင်ရွက်သော ရ္ဋ္ဝိဇ် (ပုရောဟိတ်) များနှင့်အတူ ရှင်ရသီတို့အနက် အမြတ်ဆုံး ဘရဒ္ဝာဇ ရသီကို ဖူးမြင်ရန် ထွက်ခွာ하였다။

Verse 23

स ब्राह्मणस्याऽश्रममभ्युपेत्य महात्मनो देवपुरोहितस्य।ददर्श रम्योटजवृक्षषण्डं महद्वनं विप्रवरस्य रम्यम्।।।।

ထိုမဟာစိတ်ရှိသော ဘရဟ္မဏ ဘရဒ္ဝာဇ—ဒေဝတို့၏ ပုရောဟိတ်တော်—၏ အာရှရမသို့ ချဉ်းကပ်ရောက်ရှိသော်၊ ဘရတသည် လှပသော ကုဋီအိမ်ငယ်များနှင့် သစ်ပင်အုပ်စုများဖြင့် အလှဆင်ထားသော ကျယ်ဝန်းသည့် သာယာလှပသော တောကြီးကို မြင်တွေ့하였다။