HomeRig VedaMandala 5Sukta 49Mantra 3
Previous Mantra
Next Mantra

Rig Veda 5.49.3: Mandala 5, Sukta 49, Mantra 3

Sukta 5.49

Devata: A collective invocation: Pūṣan, Bhaga, Aditi, Uṣas (usrāḥ), and major gods (Indra, Viṣṇu, Varuṇa, Mitra, Agni)

अदत्रया दयते वार्याणि पूषा भगो अदितिर्वस्त उस्रः । इन्द्रो विष्णुर्वरुणो मित्रो अग्निरहानि भद्रा जनयन्त दस्माः ॥

adatrayā́ dayate vā́ryāṇi pūṣā́ bhágo áditiḥ vásta usrā́ḥ | índro víṣṇur váruṇo mitró agnír áhāni bhadrā́ janayanta dasmā́ḥ ||

Dengan pemberian yang tidak susut, Pūṣan mengurniakan kurnia-kurnia yang diingini; Bhaga, Aditi, dan Fajar-fajar yang terang menyelubungi kami dengan pertambahan. Indra, Viṣṇu, Varuṇa, Mitra, Agni—kuasa-kuasa yang menakjubkan itu melahirkan hari-hari yang berkat.

अदत्रयाby (their) uninjuring/generous power
अदत्रया:
करण (हेतु/साधन-भाव; ‘अदत्रया’ = ‘अदत्र-भावेन/अदत्र-शक्त्या’)
Typeविशेषण
Rootअदत्र (प्रातिपदिक) < अ- + दत्र (दातृ/दत्र ‘दाता/दानशील’ से) अथवा ‘अदत्र’ (अ- ‘न’ + दत्र ‘क्षति/दोष’)
दयतेgives, bestows
दयते:
क्रिया (मुख्य क्रिया)
Typeक्रिया
Root√दा/दय् (वेद. ‘दयते’ = ‘वितरति/ददाति’)
वार्याणिchoice boons, desirable gifts
वार्याणि:
कर्म
Typeनाम/विशेषण
Rootवार्य (प्रातिपदिक; √वृ/√वर् ‘वरण/वरणीय’ से)
पूषाPūṣan
पूषा:
कर्तृ
Typeनाम
Rootपूषन् (देवनाम; प्रातिपदिक)
भगःBhaga
भगः:
कर्तृ (समुच्चित कर्तृ)
Typeनाम
Rootभग (देवनाम/प्रातिपदिक)
अदितिःAditi
अदितिः:
कर्तृ (समुच्चित कर्तृ)
Typeनाम
Rootअदिति (देवीनाम/प्रातिपदिक)
वस्तdwells, abides
वस्त:
क्रिया (उपवाक्य-क्रिया)
Typeक्रिया
Root√वस् (वेद. ‘वस्त’ = ‘वसति/निवसति’)
उस्रःthe radiant one (Dawn/bright one)
उस्रः:
कर्तृ (वस्त इति क्रियायाः)
Typeनाम/विशेषण
Rootउस्र (प्रातिपदिक; ‘उषस्/उषर्’ से सम्बन्ध; ‘प्रभात/दीप्त’)
इन्द्रःIndra
इन्द्रः:
कर्तृ (समुच्चित कर्तृ)
Typeनाम
Rootइन्द्र (देवनाम/प्रातिपदिक)
विष्णुःViṣṇu
विष्णुः:
कर्तृ (समुच्चित कर्तृ)
Typeनाम
Rootविष्णु (देवनाम/प्रातिपदिक)
वरुणःVaruṇa
वरुणः:
कर्तृ (समुच्चित कर्तृ)
Typeनाम
Rootवरुण (देवनाम/प्रातिपदिक)
मित्रःMitra
मित्रः:
कर्तृ (समुच्चित कर्तृ)
Typeनाम
Rootमित्र (देवनाम/प्रातिपदिक)
अग्निःAgni
अग्निः:
कर्तृ (समुच्चित कर्तृ)
Typeनाम
Rootअग्नि (देवनाम/प्रातिपदिक)
अहानिdays
अहानि:
कर्म (जनयन्त इति क्रियायाः)
Typeनाम
Rootअहन् (प्रातिपदिक)
भद्राauspicious, good
भद्रा:
कर्म-विशेषण
Typeविशेषण
Rootभद्र (प्रातिपदिक)
जनयन्तgenerate, bring forth
जनयन्त:
क्रिया (मुख्य क्रिया)
Typeक्रिया
Root√जन् (णिच्) ‘जनयति’
दस्माःwondrous, mighty (ones)
दस्माः:
कर्तृ-विशेषण
Typeविशेषण
Rootदस्म (प्रातिपदिक; ‘अद्भुत/शक्तिमान्’)

Ask anything about this verse

Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.

Not sure where to start?

A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.

Read Rig Veda in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App