Rig Veda 4.21.9: Mandala 4, Sukta 21, Mantra 9

Sukta 4.21

Rishi: Vāmadeva Gautama

Devata: Indra

Chandas: Triṣṭubh (probable; confirm in critical edition)

Samhita Patha (Devanagari)

भद्रा ते हस्ता सुकृतोत पाणी प्रयन्तारा स्तुवते राध इन्द्र । का ते निषत्तिः किमु नो ममत्सि किं नोदुदु हर्षसे दातवा उ ॥

Recitation with translationRig Veda 4.21.9

Transliteration

bhadrā́ te hástā su-kṛ́totá pāṇī́ práyantārā stuvaté rā́dha indra | kā́ te níṣattiḥ kím u no mamatsi kím nod udu harṣase dātávā u ||

Translation

Berbahagialah tanganmu, mahir telapakmu, wahai Indra—pemberi kegembiraan kepada yang memuji. Di manakah tempat rehatmu? Bagaimanakah Engkau akan bersuka dalam diri kami? Dengan pengangkatan apakah Engkau bersorak, agar Engkau mengurnia kepada kami?

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• भद्राः: auspicious, gracious
• भद्राः: Kartā (हस्ताः इत्यस्य विशेषणरूपेण)
• Type: Adjective
• Root: भद्र (प्रातिपदिक)

• ते: of you, your
• ते: Sambandha (सम्बन्धः)
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• हस्ताः: hands
• हस्ताः: Kartā
• Type: Noun
• Root: हस्त (प्रातिपदिक)

• सुकृतः: well-doing, beneficent
• सुकृतः: Kartā (हस्ताः इत्यस्य विशेषणरूपेण)
• Type: Adjective
• Root: सु-कृत (कृदन्त/प्रातिपदिक; ‘सु’ उपसर्ग + √कृ)

• उत: and, also
• उत: —
• Type: Indeclinable
• Root: उत

• पाणी: (two) hands, palms
• पाणी: Kartā
• Type: Noun
• Root: पाणि (प्रातिपदिक)

• प्रयन्तारः: forward-driving, impelling
• प्रयन्तारः: Kartā
• Type: Agent-noun (participle-like)
• Root: प्र-यन्तृ (कृदन्त; प्र + √या ‘to go’ → यन्तृ ‘goer/driver’)

• स्तुवते: to the praiser (one who praises)
• स्तुवते: Sampradāna (यस्य कृते राधः)
• Type: Verb
• Root: √स्तु (स्तवति)

• राधः: bounty, gift
• राधः: Karma
• Type: Noun
• Root: राधस् (प्रातिपदिक)

• इन्द्र: O Indra
• इन्द्र: Sambodhana
• Type: Noun (proper)
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• का: what? which?
• का: Kartā (निषत्तिः इत्यस्य विशेषण-प्रश्नः)
• Type: Pronoun
• Root: क (प्रश्न-सर्वनाम)

• ते: of you, your
• ते: Sambandha
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद्

• निषत्तिः: sitting down; abode; seat
• निषत्तिः: Kartā/Adhikaraṇa (प्रश्नः: ‘तव निषत्तिः’ = thy sitting/abiding/seat)
• Type: Noun (action/result)
• Root: नि-षद् (कृदन्त/भाववाचक; नि + √सद् ‘to sit’)

• किम्: what?
• किम्: Karma (ममत्सि इत्यस्य)
• Type: Pronoun
• Root: क (प्रश्न-सर्वनाम)

• उ: indeed, then
• उ: —
• Type: Indeclinable
• Root: उ

• नः: us
• नः: Karma
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद्

• ममत्सि: you exhilarate, you gladden
• ममत्सि: Kriyā
• Type: Verb
• Root: √मद् (मदति) / denominative? ‘मम’ intens.?; वैदिक: ममत्सि = ‘thou gladdenest/cheerest’

• किम्: why? what?
• किम्: Karma (हर्षसे इत्यस्य हेतु/विषयः)
• Type: Pronoun
• Root: क

• नः: our / us
• नः: Sambandha (नोदुदु इत्यत्र ‘our’)
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद्

• उदुदुः: has risen up, has awakened
• उदुदुः: Kriyā
• Type: Verb
• Root: √उद्/√वद्?; वैदिक पाठ: ‘नोदुदु’ इति संधि-रूपम्; पदच्छेदे ‘नः उदुदुः’ (उदुदुः = उद्-√दु/√दुह्?); अर्थतः ‘उदुदुः’ = ‘has risen up/has awakened’ (परिप्रेक्ष्ये: हर्षसे)

• हर्षसे: you rejoice, you exult
• हर्षसे: Kriyā
• Type: Verb
• Root: √हृष् (हृष्यति)

• दातवे: to give, for giving
• दातवे: Sampradāna/Prayojana
• Type: Infinitive-like (dative of verbal noun)
• Root: √दा (ददाति) → दातृ/दातव् (कृदन्त; तुमुन्/दातवे = दातुम्-अर्थे दत्तिव्)

• उ: indeed
• उ: —
• Type: Indeclinable
• Root: उ