Sukta 35
Sukta 6.35
Indra
Trishtubh (probable for RV 6.35)
हे लघु इंद्रसूक्त तातडीच्या विनंत्यांची मालिका आहे: कवी वारंवार “केव्हा?” असा प्रश्न करतो—इंद्र ब्रह्म (प्रेरित वाणी) सामर्थ्यवान केव्हा करील, स्तोत्र/स्तोम (स्तुतिगान) समृद्ध केव्हा करील, आणि यजमानाच्या हाकेला केव्हा येईल. शेवटी ते इंद्राच्या वैशिष्ट्यपूर्ण कृतीने संपते—बंद किल्ला फोडून उघडणे—म्हणून “तेजस्वी दूध देणारी गाय” (दीप्त समृद्धीचे रूपक) आटत नाही, आणि आतल्या आंगिरस-शक्ती जागृत होऊन लपलेले धन बाहेर आणतात.
Mantras
Mantra 1
कदा भुवन्रथक्षयाणि ब्रह्म कदा स्तोत्रे सहस्रपोष्यं दाः । कदा स्तोमं वासयोऽस्य राया कदा धियः करसि वाजरत्नाः ॥
हे इंद्रा, कधी तू आमच्या ब्रह्म-वचनाला रथ-क्षय—रथांचे निवासस्थान, स्थिर आश्रय—करशील? कधी तू स्तोत्राला सहस्रगुण पोषण-वृद्धी देशील? कधी तू या स्तोमाला आपल्या राया (समृद्धी)ने आवरशील? कधी तू आमच्या धियांना वाज (बल) व रत्न (धन-तेज) यांच्या परिपूर्णतेने संपन्न करशील?
Mantra 2
कर्हि स्वित्तदिन्द्र यन्नृभिर्नॄन्वीरैर्वीरान्नीळयासे जयाजीन् । त्रिधातु गा अधि जयासि गोष्विन्द्र द्युम्नं स्वर्वद्धेह्यस्मे ॥
हे इंद्रा, खरेच कधी तो क्षण—जेव्हा तू मनुष्यांसह, वीरांमध्ये वीरांना स्थापन करून, जय-याजि (युद्ध-विजयी) संग्राम जिंकतोस? त्रिधातु (त्रिविध आधारयुक्त) गायी तू गोषु (कळपांत) जिंकतोस; हे इंद्रा, आमच्यात स्वर्वत् (स्वर-पूर्ण) द्युम्न—दीप्तिमान यश—स्थापित कर.
Mantra 3
कर्हि स्वित्तदिन्द्र यज्जरित्रे विश्वप्सु ब्रह्म कृणवः शविष्ठ । कदा धियो न नियुतो युवासे कदा गोमघा हवनानि गच्छाः ॥
हे इंद्रा, खरेच कधी तो काळ—जेव्हा तू जरीत्र (गायक)ासाठी विश्वप्सु (सर्वकर्म-साधक) ब्रह्म रचतोस, हे अतिशय बलवान? कधी तू आमच्या धियांकरिता नियुत (जोडलेले दल/शक्ती) यांसारखे (आपले बळ) युक्त करशील? कधी, हे गोमघ (किरण/गव्यसमृद्ध दाता), तू आमच्या हवन—आह्वानां—कडे येशील?
Mantra 4
स गोमघा जरित्रे अश्वश्चन्द्रा वाजश्रवसो अधि धेहि पृक्षः । पीपिहीषः सुदुघामिन्द्र धेनुं भरद्वाजेषु सुरुचो रुरुच्याः ॥
हे इंद्रा! स्तोता (जरित्र) याच्यासाठी—आमच्यावर—गोमघा (गौ-समृद्धी) व अश्वचन्द्रा (अश्व-समृद्धी) ही तेजस्वी शक्ती, तसेच वाजश्रवस् (विजयी बल-कीर्ती) याची परिपूर्णता अधिष्ठित कर. हे पृक्ष (पोषक)! आमच्यासाठी सुदुघा (अतिदुग्धदायिनी) इंद्र-धेनू वाढव; आणि भरद्वाज-प्रयत्नांत उज्ज्वल रुची (सुरुचः) अधिकाधिक प्रकाशमान होवोत.
Mantra 5
तमा नूनं वृजनमन्यथा चिच्छूरो यच्छक्र वि दुरो गृणीषे । मा निररं शुक्रदुघस्य धेनोराङ्गिरसान्ब्रह्मणा विप्र जिन्व ॥
हे शक्रा, हे शूरा! तू आत्ताही—कशाही प्रकारे—दाबलेल्या व्रजन (कुंपण/आवरण) आणि त्याचे दरवाजे उघडतोस; म्हणून आम्ही तुझे स्तवन करतो. आमच्यासाठी शुक्रदुघ (दीप्ति देणारी) धेनू कोरडी पडू नये; हे विप्रा! ब्रह्म (वाणी-शक्ती) यांच्या बळाने अंतर्गत आङ्गिरस शक्तींना चेतव, जेणेकरून त्या लपलेले तेज बाहेर आणतील.
Frequently Asked Questions
The repeated “kadā” is a deliberate summons. It expresses urgency and confidence that Indra’s help is near: he should empower the prayer, enrich the hymn, and arrive quickly to the sacrifice.
In this context brahman means the inspired, effective sacred word. The poet asks Indra to make the chant and the seer’s intention powerful enough to achieve results—victory, release, and increase.
It is an image for unfailing luminous abundance—light, nourishment, and prosperity. The hymn prays that this source should not ‘run dry’ and that hidden riches be brought out by awakened Angiras power.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.