Sukta 36
Sukta 6.36
Bharadvāja Bārhaspatya (Bharadvāja family)
Indra
Triṣṭubh (probable; not mechanically verified here)
भृगुवंशीय भरद्वाजांचे हे लघु स्तोत्र, पृथ्वीवर स्थिरपणे वसलेल्या जनांसाठी सदैव उत्साह, संपत्ती आणि विजयदायी सामर्थ्य देणारा सर्वत्र उपस्थित असा स्रोत म्हणून इंद्राची स्तुती करते. सर्व शक्ती व स्तुतिगीते नद्या समुद्रात मिळाव्यात तसे इंद्राकडेच एकवटतात, असे ते चित्रित करते. शेवटी, तो अर्पण ऐको आणि युगानुयुगे सतत नवे होत जाणाऱ्या बळाने उपासकांना धारण-पोषण करो, अशी आत्मीय विनंती करते.
Mantras
Mantra 1
सत्रा मदासस्तव विश्वजन्याः सत्रा रायोऽध ये पार्थिवासः । सत्रा वाजानामभवो विभक्ता यद्देवेषु धारयथा असुर्यम् ॥
तुझे मद (आनंद-उन्माद) सदैव विश्वजन्य आहेत; पृथ्वीवर स्थित जनांना मिळणाऱ्या रयः (समृद्धी)ही सदैव आहेत. देवांमध्ये तू असुर्य (ऋताचे अधिपत्य-बल) धारण केलेस तेव्हा, वाजांचे (परिपूर्ण बलांचे) विभक्ते म्हणून तू सदैव राहिलास.
Mantra 2
अनु प्र येजे जन ओजो अस्य सत्रा दधिरे अनु वीर्याय । स्यूमगृभे दुधयेऽर्वते च क्रतुं वृञ्जन्त्यपि वृत्रहत्ये ॥
मनुष्य त्याच्या ओजाचा अनुक्रम करून त्याची यजना-स्तुती करतात; ते सतत त्याच्या वीर्याच्या मागे स्थिरपणे लागतात. वाढीचे ग्रहण करण्यासाठी, दुहण्यासाठी (समृद्धी देण्यासाठी) आणि प्रगतीच्या अश्वासाठी, ते क्रतु (संकल्प-शक्ती) व सम्यक् विवेक निवडतात—वृत्रहत्येसाठी (वृत्र-वधासाठी) सुद्धा.
Mantra 3
तं सध्रीचीरूतयो वृष्ण्यानि पौंस्यानि नियुतः सश्चुरिन्द्रम् । समुद्रं न सिन्धव उक्थशुष्मा उरुव्यचसं गिर आ विशन्ति ॥
त्या इंद्राकडे समस्वर सहाय्ये, वृष्ण्य (वीर) बले आणि पौंस्य (पुरुषार्थ) शक्ती—नियुत् (युक्त) होऊन—एकत्र येतात व त्याला चिकटून राहतात. जशा नद्या समुद्रात प्रवेश करतात, तशा उक्थ-शुष्म (स्तोत्र-बल) यांनी समर्थ झालेल्या गिरः (वाणी/स्तोत्रे) त्या उरुव्यचस् (सर्वव्यापी) मध्ये प्रवेश करतात.
Mantra 4
स रायस्खामुप सृजा गृणानः पुरुश्चन्द्रस्य त्वमिन्द्र वस्वः । पतिर्बभूथासमो जनानामेको विश्वस्य भुवनस्य राजा ॥
हे इंद्रा, आम्ही तुझे गुणगान करीत असताना—आमच्यावर रयस्-खाम्, धन-समृद्धीचे आकाश, मुक्त कर; कारण तू पुरुश्चन्द्र (अनेक तेजांनी) युक्त वसूंंचा स्वामी आहेस. तू जनांचा अतुल्य पति झाला आहेस; समस्त भुवन-विश्वाचा एकमेव राजा तूच आहेस.
Mantra 5
स तु श्रुधि श्रुत्या यो दुवोयुर्द्यौर्न भूमाभि रायो अर्यः । असो यथा नः शवसा चकानो युगेयुगे वयसा चेकितानः ॥
हे (देवा), तू नक्की ऐक—आपल्या श्रुतीने ऐक—आमच्या अर्पणाचा इच्छुक असणाऱ्या. आमच्यासाठी द्यौ आणि भूमीप्रमाणे, संपत्तीने सर्व बाजूंनी व्यापणारा हो. आणि तू, बळात आनंदित, आमच्यासाठी युगोयुगे राहो—शक्तीत सतत वाढणारा आणि जागृत प्रभुत्वाने युक्त.
Frequently Asked Questions
It praises Indra’s constant power and then asks him to hear the offering and grant encompassing riches, victory, and enduring strength for the worshippers.
It shows that all inspired chants and supportive powers naturally converge on Indra, who is portrayed as vast and wide-pervading—like an ocean receiving many rivers.
It fits Indra-focused worship, especially Soma or fire offerings done for strength, success, and protection—often in the morning or before major communal efforts.
Ask anything about Sukta 36 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
