Rig Veda 3.21.3: Mandala 3, Sukta 21, Mantra 3
Sukta 3.21
Rishi: Viśvāmitra Gāthina
Devata: Agni
Chandas: Anuṣṭubh-like / mixed (probable; not fully scanned)
Samhita Patha (Devanagari)
तुभ्यं स्तोका घृतश्चुतोऽग्ने विप्राय सन्त्य । ऋषिः श्रेष्ठः समिध्यसे यज्ञस्य प्राविता भव ॥
Transliteration
túbhyaṃ stokā́ ghṛtaścúto ’gne víprāya santyá | ṛ́ṣiḥ śréṣṭhaḥ sám idhyase yajñásya prāvitā́ bhava ||
Translation
हे अग्ने, घृत-टपकते स्तोक तुझ्यासाठी—विप्राच्या प्रेरित शक्तीसाठी—इथे आहेत. तू श्रेष्ठ ऋषी म्हणून प्रज्वलित होतोस; यज्ञाचा अग्र-रक्षक हो, त्याच्या यथाक्रम प्रवाहाचे रक्षण कर.
Word by Word
तुभ्यम्to you
तुभ्यम्:
सम्प्रदान
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → त्वद्/युष्मद्
स्तोकाdrops (small streams)
स्तोका:
कर्तृ
TypeNoun
Rootस्तोक (प्रातिपदिक)
घृतश्चुतःdripping with ghee
घृतश्चुतः:
कर्तृ
TypeAdjective (past participle)
Rootघृत (प्रातिपदिक) + √च्युत्/√च्यु (च्यवते ‘to drip, fall, flow’) → च्युत (कृदन्त)
अग्नेO Agni
अग्ने:
सम्बोधन
TypeNoun (vocative)
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
विप्रायfor the inspired priest/poet
विप्राय:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootविप्र (प्रातिपदिक)
सन्तिare / exist
सन्ति:
—
TypeVerb
Root√अस् (भू-सत्तायाम्)
ऋषिःthe seer
ऋषिः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootऋषि (प्रातिपदिक)
श्रेष्ठःthe best
श्रेष्ठः:
कर्तृ
TypeAdjective
Rootश्रेष्ठ (प्रातिपदिक; ‘best’, superlative sense)
समिध्यसेyou are kindled / you kindle up
समिध्यसे:
—
TypeVerb
Rootसम् + √इध् (इन्धे ‘to kindle’) → समिध्यते
यज्ञस्यof the sacrifice
यज्ञस्य:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootयज्ञ (प्रातिपदिक)
प्राविताprotector / helper
प्राविता:
कर्तृ
TypeNoun (agent)
Rootप्र + √अव् (रक्षणे ‘to protect, help’) → प्रावितृ (agent noun) / प्राविता (nom. sg.)
भवbecome / be
भव:
—
TypeVerb
Root√भू (सत्तायाम्)
Ritual Application
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Natural Symbolism
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.