HomeRig VedaMandala 3Sukta 21Mantra 3
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 3

Sukta 3.21

Rishi: Viśvāmitra Gāthina
Devata: Agni
Chandas: Anuṣṭubh-like / mixed (probable; not fully scanned)

तुभ्यं स्तोका घृतश्चुतोऽग्ने विप्राय सन्त्य । ऋषिः श्रेष्ठः समिध्यसे यज्ञस्य प्राविता भव ॥

तुभ्यं॑ स्तो॒का घृ॑त॒श्चुतोऽग्ने॒ विप्रा॑य सन्त्य । ऋषि॒: श्रेष्ठ॒: समि॑ध्यसे य॒ज्ञस्य॑ प्रावि॒ता भ॑व ॥

túbhyaṃ stokā́ ghṛtaścúto ’gne víprāya santyá | ṛ́ṣiḥ śréṣṭhaḥ sám idhyase yajñásya prāvitā́ bhava ||

For you, O Agni, the ghee-dripping streams are here for the seer’s inspired force. You are kindled as the best ṛṣi; become the forward protector of the sacrifice—guarding its right progression within us.

तुभ्य॑म् । स्तो॒काः । घृ॒त॒ऽश्चुतः॑ । अग्ने॑ । विप्रा॑य । स॒न्त्य॒ । ऋषिः॑ । श्रेष्ठः॑ । सम् । इ॒ध्य॒से॒ । य॒ज्ञस्य॑ । प्र॒ऽअ॒वि॒ता । भ॒व॒ ॥तुभ्यम् । स्तोकाः । घृतश्चुतः । अग्ने । विप्राय । सन्त्य । ऋषिः । श्रेष्ठः । सम् । इध्यसे । यज्ञस्य । प्रअविता । भव ॥tubhyam | stokāḥ | ghṛta-ścutaḥ | agne | viprāya | santya | ṛṣiḥ | śreṣṭhaḥ | sam | idhyase | yajñasya | pra-avitā | bhava

तुभ्यम्to you
तुभ्यम्:
सम्प्रदान
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → त्वद्/युष्मद्
स्तोकाdrops (small streams)
स्तोका:
कर्तृ
TypeNoun
Rootस्तोक (प्रातिपदिक)
घृतश्चुतःdripping with ghee
घृतश्चुतः:
कर्तृ
TypeAdjective (past participle)
Rootघृत (प्रातिपदिक) + √च्युत्/√च्यु (च्यवते ‘to drip, fall, flow’) → च्युत (कृदन्त)
अग्नेO Agni
अग्ने:
सम्बोधन
TypeNoun (vocative)
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
विप्रायfor the inspired priest/poet
विप्राय:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootविप्र (प्रातिपदिक)
सन्तिare / exist
सन्ति:
TypeVerb
Root√अस् (भू-सत्तायाम्)
ऋषिःthe seer
ऋषिः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootऋषि (प्रातिपदिक)
श्रेष्ठःthe best
श्रेष्ठः:
कर्तृ
TypeAdjective
Rootश्रेष्ठ (प्रातिपदिक; ‘best’, superlative sense)
समिध्यसेyou are kindled / you kindle up
समिध्यसे:
TypeVerb
Rootसम् + √इध् (इन्धे ‘to kindle’) → समिध्यते
यज्ञस्यof the sacrifice
यज्ञस्य:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootयज्ञ (प्रातिपदिक)
प्राविताprotector / helper
प्राविता:
कर्तृ
TypeNoun (agent)
Rootप्र + √अव् (रक्षणे ‘to protect, help’) → प्रावितृ (agent noun) / प्राविता (nom. sg.)
भवbecome / be
भव:
TypeVerb
Root√भू (सत्तायाम्)