Sukta 78

Mantra 1

विप्रासो न मन्मभिः स्वाध्यो देवाव्यो न यज्ञैः स्वप्नसः । राजानो न चित्राः सुसंदृशः क्षितीनां न मर्या अरेपसः ॥

ऋषींप्रमाणे त्यांच्या प्रेरित मनोभावांनी/मंत्ररचनांनी, यज्ञांनी देवांना जिंकणाऱ्यांप्रमाणे ते स्वकर्मात (स्वाध्य) सिद्ध आहेत. राजांप्रमाणे ते वैचित्र्यपूर्ण तेजाने उजळ व पाहण्यास सुंदर आहेत; प्रजांमध्ये श्रेष्ठ मर्यांप्रमाणे ते निष्कलंक, अरेपस् (दोषरहित) आहेत.

Mantra 2

अग्निर्न ये भ्राजसा रुक्मवक्षसो वातासो न स्वयुजः सद्यऊतयः । प्रज्ञातारो न ज्येष्ठाः सुनीतयः सुशर्माणो न सोमा ऋतं यते ॥

अग्नीप्रमाणे ते तेजाने दिपतात व सुवर्ण-उराचे आहेत; वाऱ्याप्रमाणे ते स्वयुज—स्वतःच जुंपलेले—आणि तत्क्षणी मदतीस वेगवान आहेत. ज्येष्ठ प्रज्ञात्यांप्रमाणे ते सुनीती—शुभ मार्गदर्शन—याने नेतृत्व करतात; सोमाप्रमाणे ते सुखद संरक्षण/आश्रय आहेत आणि ऋताच्या पथावर चालतात.

Mantra 3

वातासो न ये धुनयो जिगत्नवोऽग्नीनां न जिह्वा विरोकिणः । वर्मण्वन्तो न योधाः शिमीवन्तः पितॄणां न शंसाः सुरातयः ॥

वाऱ्याप्रमाणे ते धुनयः—धक्का देणारे झोत—होऊन पुढे धावतात; अग्नींच्या जिह्वांप्रमाणे ते प्रकाशमान होतात. कवचधारी योद्ध्यांप्रमाणे ते सामर्थ्याने पुढे सरकतात; पितरांच्या शंसांप्रमाणे ते सुराति—सदादान—यांचे वचन आहेत.

Mantra 4

रथानां न येऽराः सनाभयो जिगीवांसो न शूरा अभिद्यवः । वरेयवो न मर्या घृतप्रुषोऽभिस्वर्तारो अर्कं न सुष्टुभः ॥

जशी रथांच्या आरा दृढ नाभीला जोडलेल्या असतात, तसे ते; जसे विजय मिळविणारे शूरवीर, तसे ते पुढे झेपावत धडक देतात. जसे वरणीय तरुण, तसे ते घृत-प्रुष—तुपासारख्या तेज/रसाच्या थेंबांनी झिरपत, वर उचंबळून उठतात; आणि जसे सु-स्तुत—सुंदर रीतीने उच्चारलेले स्तोत्र, तसेच ते बलवान् उच्चार आहेत.

Mantra 5

अश्वासो न ये ज्येष्ठास आशवो दिधिषवो न रथ्यः सुदानवः । आपो न निम्नैरुदभिर्जिगत्नवो विश्वरूपा अङ्गिरसो न सामभिः ॥

जसे अग्रस्थ अश्व, तसे ते अतिवेगवान; जसे रथयोद्धे, तसे ते जिंकण्याची इच्छा धरून उदार दान करतात. जसे पाणी उतारांवरून व प्रवाहांतून धावते, तसे ते वेगाने पुढे सरकतात; विश्वरूप—अंगिरस जसे त्यांच्या सामगानांनी, तसे ते प्रकाशाच्या सुर-सामंजस्यांना घेऊन येतात.

Mantra 6

ग्रावाणो न सूरयः सिन्धुमातर आदर्दिरासो अद्रयो न विश्वहा । शिशूला न क्रीळयः सुमातरो महाग्रामो न यामन्नुत त्विषा ॥

जसे ग्रावा—सोमपेषणाचे दगड, तसे ते बलवान—नद्यांपासून जन्मलेले; खडकांसारखे सतत गर्जत-घुमत राहतात. जसे सुमाता—सद्-मातेची खेळती बाळे, जसे महाग्राम—मोठा दल आपल्या याम/मार्गावर चालतो, तसे ते चालतात—आणि त्यांच्या तेजस्वितेतही (त्विषा) तसेच.

Mantra 7

उषसां न केतवोऽध्वरश्रियः शुभंयवो नाञ्जिभिर्व्यश्वितन् । सिन्धवो न ययियो भ्राजदृष्टयः परावतो न योजनानि ममिरे ॥

यज्ञाची शोभा वाढविणाऱ्या उषांच्या ध्वजांसारखे ते आपल्या तेजाने पसरले; नद्यांसारखे ते वाहत-चालत प्रवास करतात—दृष्टीला झळाळणारे त्यांचे भाले—आणि परावत् (दूर-अपार) येथून जणू, अतिदूर अंतरांची मोजणी करीत राहतात.

Mantra 8

सुभागान्नो देवाः कृणुता सुरत्नानस्मान्त्स्तोतॄन्मरुतो वावृधानाः । अधि स्तोत्रस्य सख्यस्य गात सनाद्धि वो रत्नधेयानि सन्ति ॥

हे देवांनो, आम्हाला सुभाग्यवान करा; सत्य रत्नांनी समृद्ध करा—आम्ही तुमचे स्तोते; हे मरुतांनो, बळात वाढलेल्यांनो! आमच्या स्तोत्रात, आमच्या सख्य-बंधनात प्रवेश करा; कारण सनातन काळापासूनच तुमची रत्न-निधाने (रत्नधेय) आहेत.