Determinative Exposition on Śrāddha and the Pitṛyajña
Ancestral Offering
ब्राह्मणस्य च हस्ते तु दद्यादक्षय्यमात्मवान् ॥ दक्षिणाभिः प्रतोष्यापि स्वस्ति वाच्यं विसर्जयेत् ॥
brāhmaṇasya ca haste tu dadyād akṣayyam ātmavān | dakṣiṇābhiḥ pratoṣyāpi svasti vācyaṁ visarjayet ||
ആത്മനിയന്ത്രണമുള്ളവൻ ബ്രാഹ്മണന്റെ കൈയിൽ അക്ഷയദാനം നൽകണം. ദക്ഷിണ നൽകി സന്തോഷിപ്പിച്ച് ‘സ്വസ്തി’ വചനങ്ങൾ ഉച്ചരിച്ച് വിടവാങ്ങിക്കണം.
Varāha (default dialogue framework)
Varaha Avatara Context: {"is_varaha_focus":false}
Bhu Devi Dialogue: {"is_dialogue":false,"speaker_role":"instructor"}
Mathura Mandala: {"is_mathura_related":false}
Dharma Shastra: {"has_dharma_rule":true,"topic":"dana","instruction_summary":"आत्मसंयमी ब्राह्मणहस्ते ‘अक्षय’ दानं दद्यात्; दक्षिणाभिः सन्तोष्य स्वस्तिवचनैः विसर्जयेत्।","karmic_consequence":"अक्षयपुण्य-प्राप्तिः, यज्ञ/श्राद्ध-सम्पूर्णता; ब्राह्मण-अतृप्तौ कर्मवैगुण्यं, फलक्षयः।"}
Vrata Mahatmya: {"has_vrata":false}
Cosmic Boar Symbolism: {"has_symbolism":false}
Philosophical Teaching: {"has_teaching":true,"teaching_type":"ethical-ritual","core_concept":"दानं केवलं द्रव्यत्यागः न, अपि तु सत्कार-स्वस्तिवचन-सम्पन्नः संस्कारः; ‘अक्षय’ भावः श्रद्धा-निष्ठायां।","practical_application":"दानं हस्ते दत्त्वा, यथोचित-दक्षिणा, विनयेन स्वस्तिवचनं, ततः विसर्जनं—एतत् आचरेत्।"}
Subject Matter: ["Ethics","Ritual Procedure","Gift Economy"]
Primary Rasa: शान्त
Secondary Rasa: दान
Type: ritual_space
Related Themes: Varaha Purana 190.126-190.127 (श्राद्धक्रमः)
Visual Art Cues: {"scene_description":"यजमानः ब्राह्मणस्य हस्ते दानं स्थापयति; ब्राह्मणः तृप्तः; दक्षिणा-प्रदानं; अन्ते ‘स्वस्ति’ आशीर्वाद-वचनं, विसर्जन-हस्तमुद्रा।","item_prompts":["ब्राह्मणहस्ते दानद्रव्य","दक्षिणा-थैली/वस्त्र","स्वस्ति-आशीर्वाद मुद्रा","पूजासन","जलपात्र"],"kerala_mural_prompt":"केरलमुरल; दान-क्षणं; ब्राह्मणः आशीर्वादमुद्रया; यजमानः विनीत; शान्त-रंग, स्पष्ट-हस्तरेखा।","tanjore_prompt":"तंजावूर; दानद्रव्य व दक्षिणा स्वर्ण-उज्ज्वल; ब्राह्मण-आशीर्वाद; अलंकरण-प्रधान, सममित।","mysore_prompt":"मैसूरु; सूक्ष्म-रेखांकन; दान-प्रदान-क्षणं; कोमल-प्रकाश; शान्त-गृह्य-परिवेश।","pahari_prompt":"पहाड़ी; सरल-मानवीय भाव; दान-प्रदान; पृष्ठे गृह-आँगन; हल्की-रंगछटा।"}
Audio Atmosphere: {"recitation_mood":"विनयपूर्ण, मंगल","suggested_raga":"Shree","pace":"medium-slow","voice_tone":"soft but firm"}
It highlights the ritualized ‘gift + blessing + dismissal’ sequence, illustrating the institutional role of dakṣiṇā and formal speech-acts in South Asian ritual economy.
No location is mentioned; the verse concerns interpersonal ritual protocol.
Ritual responsibility includes disciplined giving, fair honoraria, and courteous closure with well-wishing.
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Varaha Purana in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.