Ritual Observance for Reciting the Deeds of Śatrughna
Remembrance of the Slaying of Lavaṇa
एकादश्यां सोपवासः स्नात्वा विश्रान्तिसंज्ञके ॥ कृत्वा महोत्सवं तत्र कुटुम्बसहितः पुरा ॥
ekādaśyāṁ sopavāsaḥ snātvā viśrāntisaṁjñake || kṛtvā mahotsavaṁ tatra kuṭumbasahitaḥ purā ||
ഏകാദശിയിൽ ഉപവാസത്തോടെ ‘വിശ്രാന്തി’ എന്നു പേരുള്ള സ്ഥലത്ത് സ്നാനം ചെയ്ത്, അവൻ മുമ്പ് അവിടെ കുടുംബസഹിതം മഹോത്സവം നടത്തി.
Varāha (default narrative frame)
Varaha Avatara Context: {"is_varaha_focus":false,"aspect_highlighted":"None","boar_form_detail":"None","earth_interaction":"None"}
Bhu Devi Dialogue: {"is_dialogue":false,"speaker_role":"instructor","bhu_devi_state":"None","key_question":"None"}
Mathura Mandala: {"is_mathura_related":true,"specific_site":"Viśrānti (Viśrānti-ghāṭa/तीर्थ)","parikrama_context":"मथुरातीर्थ-सेवन-क्रमः (स्नान-उपवास-उत्सव) परिक्रमा-आचारस्य अङ्गरूपेण ग्रहणीयः, यद्यपि ‘परिक्रमा’ शब्दो न।","krishna_connection":"‘विश्रान्ति’ तीर्थं कृष्णलीला-क्षेत्रेषु प्रसिद्धम्; मथुरामण्डल-माहात्म्ये कृष्णावतार-भूमेः पावनता सूच्यते।"}
Dharma Shastra: {"has_dharma_rule":true,"topic":"dana","instruction_summary":"एकादश्यां उपवासः कृत्वा विश्रान्ति-तीर्थे स्नानं, ततः कुटुम्बसहितं महोत्सव-आचरणं—तीर्थ-धर्माचारः।","karmic_consequence":"एकादशी-व्रत-स्नान-उत्सवात् पुण्यलाभः, तीर्थफल-प्राप्तिः, कुल-कल्याण-यशोवृद्धिः; उपेक्षायां फलहानिः।"}
Vrata Mahatmya: {"has_vrata":true,"vrata_name":"Ekādaśī-upavāsa (विश्रान्ति-स्नान-संयुक्त)","tithi_month":"Ekādaśī (मास-निर्देशो न)","promised_fruit":"तीर्थस्नान-फल, पापक्षय, उत्सव-दानादि-संयुक्त-पुण्यवृद्धिः (फलश्रुति-सूचना)।"}
Cosmic Boar Symbolism: {"has_symbolism":false,"symbolic_interpretation":"None","yajna_varaha_imagery":"None","vedantic_connection":"None"}
Philosophical Teaching: {"has_teaching":true,"teaching_type":"भक्ति-आचार","core_concept":"उपवास-स्नान-उत्सवः—इन्द्रियनिग्रहः + शुद्धिः + समुदाय-भक्ति—त्रिविध-साधना।","practical_application":"एकादशी-उपवासः, तीर्थस्नानं, परिवार/समुदायेन धर्मोत्सव-आयोजनं, दान-सेवा।"}
Subject Matter: ["Heritage Sites","Ritual practice","Geography","Ethics"]
Primary Rasa: शान्त
Secondary Rasa: भक्ति
Type: घाट/तीर्थ
Related Themes: Varaha Purana 178.7 (दान-प्रतर्पण-महोत्सव-विधिः)
Visual Art Cues: {"scene_description":"एकादशी-दिने तीर्थघाटे स्नानं; ततः कुटुम्बसहितं महोत्सवः—दीप, तोरण, वाद्य, अन्नदान-तैयारी।","item_prompts":["यमुना-घाट/तीर्थ-सीढियाँ","स्नान-क्रिया","एकादशी-उपवास-संकेत (फल/जलपात्र)","तोरण-ध्वज","कुटुम्ब-समूह","दीप/वाद्य"],"kerala_mural_prompt":"यमुना-घाटे स्नान-दृश्यं, पश्चात् उत्सव-तोरण-दीप-समृद्धिः, भक्ति-शान्त-भावः।","tanjore_prompt":"घाट-देवालय-प्रवेशे स्वर्ण-तोरण; दीप-प्रभा; मुख्य-यजमान-यजमानी स्वर्णाभरणयुक्तौ।","mysore_prompt":"स्नान-क्रिया सूक्ष्म-रेखया, जल-तरङ्ग-चित्रणं, उत्सव-समारोहः संतुलित-रचना।","pahari_prompt":"नदी-तट-प्रकृति, हल्का-नील-जल, लघु-आकार-उत्सव-समूह, सरल-आभरण।"}
Audio Atmosphere: {"recitation_mood":"भक्ति-शान्त","suggested_raga":"Shuddha Saveri","pace":"मन्द-मध्यम","voice_tone":"मृदु, श्रद्धापूर्ण"}
It links domestic participation (kuṭumba) with public festival and fast-day observance, indicating how Purāṇic texts imagine ritual life spanning household and civic space.
Viśrānti is named as a specific place; its precise modern identification requires correlation with regional tīrtha lists and local traditions.
The verse emphasizes regulated practice—fasting, bathing, and communal celebration—portrayed as harmonizing personal discipline with social participation.
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Varaha Purana in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.