Varaha Purana 145.39: Adhyaya 145, Shloka 39

The Greatness of the Śālagrāma Sacred Region

Devanagari script

तदेतद्विद्धि वसुधे समन्ताद्योजनत्रयम् ॥ तत्र स्नानं तु कुर्वीत त्रिरात्रोपोषितो नरः ॥

Recitation with translationVaraha Purana 145.39

Transliteration

tadetadviddhi vasudhe samantādyojanatrayam || tatra snānaṃ tu kurvīta trirātropoṣito naraḥ ||

Translation

ഹേ വസുധേ, ഇതറിഞ്ഞുകൊൾക—ഇത് എല്ലാ ദിക്കുകളിലും മൂന്നു യോജന വരെ വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു. മൂന്നു രാത്രികൾ ഉപവസിച്ച് മനുഷ്യൻ അവിടെ സ്നാനം ചെയ്യണം.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• तत्: that
• तत्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; सर्वनाम; कर्म (of viddhi)

• एतत्: this
• एतत्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; सर्वनाम; कर्म (appositional with तत्)

• विद्धि: know
• विद्धि: Kriyā (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: विद् (धातु)
• Form: लोट् (imperative), परस्मैपद, मध्यमपुरुष (2nd), एकवचन

• वसुधे: O Earth (goddess)
• वसुधे: Sambodhana (सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: वसुधा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, संबोधन (8), एकवचन; सम्बोधन

• समन्तात्: on all sides
• समन्तात्: Adhikaraṇa (अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: समन्तात् (अव्यय)
• Form: अव्यय; परितः/सर्वतः-अर्थक (adverb ‘on all sides’)

• योजनत्रयम्: three yojanas (in extent)
• योजनत्रयम्: Karma/Measure (परिमाण)
• Type: Noun
• Root: योजन + त्रय (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; द्विगु-समासः—त्रीणि योजनानि (measure: three yojanas)

• तत्र: there
• तत्र: Adhikaraṇa (अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय; देशवाचक

• स्नानम्: bathing
• स्नानम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: स्नान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; कर्म

• तु: indeed
• तु: Discourse particle (निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: अव्यय; निपात

• कुर्वीत: should do
• कुर्वीत: Kriyā (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: विधिलिङ् (optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन

• त्रिरात्रोपोषितः: having fasted for three nights
• त्रिरात्रोपोषितः: Viśeṣaṇa (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: त्रिरात्र + उपोषित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (PPP) उपोषित ‘having fasted’; समासः—त्रिरात्रम् उपोषितः (accusative-tatpurusha)

• नरः: a man
• नरः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; कर्ता

Speaker

Varāha

Tags

• Classical Literature
• Pilgrimage Literature
• Ancient Geography
• Ethics

FAQs

What is the historical significance of this verse?

It combines cartographic quantification (yojana) with ritual regimen (trirātra fast), illustrating how Purāṇic texts structure both space and practice.

Which geographic location is identified?

The verse defines the spatial extent of the kṣetra as three yojanas in all directions, functioning as a boundary description.

What is the primary ethical instruction?

Self-restraint through fasting is presented as preparatory discipline for engaging a sacred site.