Varaha Purana 1.25: Adhyaya 1, Shloka 25

Praise of Varāha and Pṛthivī’s Foundational Questions

Devanagari script

नाभिं विष्णुस्तु मे पातु उदरं मधुसूदनः । ऊरुं त्रिविक्रमः पातु हृदयं पातु वामनः ॥ १.२६ ॥

Sanskrit recitationVaraha Purana 1.25

Transliteration

nābhiṃ viṣṇus tu me pātu udaraṃ madhusūdanaḥ | ūruṃ trivikramaḥ pātu hṛdayaṃ pātu vāmanaḥ || 1.26 ||

Translation

വിഷ്ണു എന്റെ നാഭിയെ കാത്തുകൊള്ളട്ടെ; മധുസൂദനൻ എന്റെ ഉദരത്തെ കാത്തുകൊള്ളട്ടെ. ത്രിവിക്രമൻ എന്റെ ഊരുക്കളെ കാത്തുകൊള്ളട്ടെ; വാമനൻ എന്റെ ഹൃദയത്തെ കാത്തുകൊള്ളട്ടെ.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• नाभिम्: navel
• नाभिम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: नाभि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन

• विष्णुः: Viṣṇu
• विष्णुः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: विष्णु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (कर्ता), एकवचन

• तु: indeed/and (emphatic)
• तु: Sambandha (सम्बन्ध/वाक्यसम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: अव्यय; निपात (particle), विरोध/विशेषार्थक

• मे: my
• मे: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), एकवचन; enclitic form

• पातु: may (he) protect
• पातु: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: पा (धातु)
• Form: लोट्-लकार (imperative/benedictive sense), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• उदरम्: belly/abdomen
• उदरम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: उदर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन

• मधुसूदनः: Madhusūdana (slayer of Madhu)
• मधुसूदनः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: मधु + सूदन (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (कर्ता), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (मधोः सूदनः)

• ऊरुम्: thigh
• ऊरुम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: ऊरु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन

• त्रिविक्रमः: Trivikrama (he of three strides)
• त्रिविक्रमः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: त्रि + विक्रम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (कर्ता), एकवचन; बहुव्रीहि (त्रीणि विक्रमाणि यस्य)

• पातु: may (he) protect
• पातु: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: पा (धातु)
• Form: लोट्-लकार, प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• हृदयम्: heart
• हृदयम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: हृदय (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन

• पातु: may (he) protect
• पातु: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: पा (धातु)
• Form: लोट्-लकार, प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• वामनः: Vāmana
• वामनः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: वामन (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (कर्ता), एकवचन

Speaker

Varāha (default speaker per dialogue framework; not explicit in the fragment)

Tags

• Classical Literature
• Purāṇic Sanskrit
• Vaiṣṇavism
• Stotra/Kavaca Traditions

FAQs

What is the historical significance of this verse?

It reflects a widespread Purāṇic and stotra tradition of aṅga-rakṣā (protecting specific body parts) through divine epithets, illustrating how devotional literature integrates theology with embodied ritual practice.

Which geographic location is identified?

No geographic location is named in this verse; the content is anatomical (body-part protection) rather than topographical or pilgrimage-oriented.

What is the primary ethical instruction?

The verse primarily conveys a philosophical instruction of seeking protection and well-being through disciplined recitation and remembrance, emphasizing personal integrity and composure rather than a social or legal ethic.