Adhyaya 34

Verse 2

पुलस्त्य उवाच । कृष्णतीर्थं ततो गच्छेत्कृष्णस्य दयितं सदा । यत्र सन्निहितो नित्यं स्वयं विष्णुर्महीपते । ययातिरुवाच । कृष्णतीर्थं कथं तत्र जातं ब्राह्मणसत्तम । कस्मिन्काले मुने ब्रूहि सर्वं विस्तरतो मम

പുലസ്ത്യൻ പറഞ്ഞു—അതിനുശേഷം കൃഷ്ണതീർത്ഥത്തിലേക്ക് പോകണം; അത് സദാ ശ്രീകൃഷ്ണനു പ്രിയമാണ്; അവിടെ, ഹേ രാജാവേ, സ്വയം ഭഗവാൻ വിഷ്ണു നിത്യമായി സന്നിഹിതനാണ്। യയാതി പറഞ്ഞു—ഹേ ബ്രാഹ്മണശ്രേഷ്ഠാ! അവിടെ കൃഷ്ണതീർത്ഥം എങ്ങനെ ഉദ്ഭവിച്ചു? ഹേ മുനേ, ഏത് കാലത്താണ് ഉണ്ടായത്—എല്ലാം എനിക്ക് വിശദമായി പറയുക।

Verse 3

पुलस्त्य उवाच । तस्मिन्नेकार्णवे घोरे नष्टे स्थावरजंगमे । चंद्रार्कपवने नष्टे ज्योतिषि प्रलयं गते

പുലസ്ത്യൻ പറഞ്ഞു—ആ ഭയങ്കര ഏകാർണവ-പ്രളയത്തിൽ സ്ഥാവരജംഗമങ്ങളൊക്കെയും നശിച്ചു; ചന്ദ്രൻ, സൂര്യൻ, പവനവും ലയിച്ചു; ജ്യോതിഷ്കങ്ങളും പ്രളയത്തിൽ ലീനമായി।

Verse 4

ततो युगसहस्रांते विबुद्धः कमलासनः । एकाकी चिंतयामास कथं सृष्टिर्भवेदिति

പിന്നെ സഹസ്ര യുഗങ്ങളുടെ അവസാനം കമലാസനനായ ബ്രഹ്മാവ് ഉണർന്നു. ഏകാകിയായി അദ്ദേഹം ചിന്തിച്ചു—“സൃഷ്ടി എങ്ങനെ ഉണ്ടാകും?”

Verse 5

भ्रमंश्चापि चतुर्वक्त्रो यावत्पश्यति दूरतः । चतुर्भुजं विशालाक्षं पुरुषं पुरतः स्थितम्

ചതുര്മുഖൻ സഞ്ചരിക്കവെ ദൂരത്തിൽ കണ്ടു—തന്റെ മുമ്പിൽ ചതുര്ഭുജനും വിശാലനേത്രനുമായ ദിവ്യപുരുഷൻ നില്ക്കുന്നു।

Verse 6

तं चोवाच चतुर्वक्त्रः कस्त्वं केन विनिर्मितः । किमर्थमिह संप्राप्तः सर्वं विस्तरतो वद

ചതുര്മുഖൻ അവനോട് പറഞ്ഞു—“നീ ആരാണ്? നിന്നെ ആരാണ് നിർമ്മിച്ചത്? എന്തിനാണ് ഇവിടെ വന്നത്? എല്ലാം വിശദമായി പറയുക।”

Verse 7

तमुवाचाथ गोविंदः प्रहसञ्छ्लक्ष्णया गिरा

അപ്പോൾ ഗോവിന്ദൻ പുഞ്ചിരിയോടെ, മൃദുവായ വാക്കുകളിൽ അവനോട് പറഞ്ഞു—“ഹേ ബ്രഹ്മൻ, കേൾക്ക…”

Verse 8

अहमाद्यः पुमानेको मया सृष्टो भवानपि । स्रष्टुमिच्छामि भूयोऽपि भूतग्रामं चतुर्विधम्

ഞാനാണ് ആദിയായ ഏകപുരുഷൻ; നീയും എന്റെ കൈയ്യാൽ സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടവൻ. ഞാൻ വീണ്ടും ചതുര്വിധ ജീവസമൂഹത്തെ സൃഷ്ടിക്കുവാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.

Verse 9

पुलस्त्य उवाच । तस्य तद्वचनं श्रुत्वा क्रुद्धो देवः पितामहः । अब्रवीत्परुषं वाक्यं भर्त्सयंश्च पुनःपुनः

പുലസ്ത്യൻ പറഞ്ഞു—അവന്റെ ആ വാക്കുകൾ കേട്ട് ദേവപിതാമഹൻ ബ്രഹ്മാവ് ക്രുദ്ധനായി. അദ്ദേഹം കഠിനവാക്കുകൾ പറഞ്ഞു, വീണ്ടും വീണ്ടും ശാസിച്ചു.

Verse 10

सृष्टस्त्वं हि मया मूढ प्रथमोऽहमसंशयम् । त्वादृशानां सहस्राणि करिष्येऽहमसंशयम्

ഹേ മൂഢാ! നീ എന്റെ കൈയ്യാൽ തന്നെയാണ് സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടത്; ഞാനാണ് ആദ്യൻ—സംശയമില്ല. നിനക്കുപോലെയുള്ള ആയിരങ്ങളെ ഞാൻ സൃഷ്ടിക്കും—സംശയമില്ല.

Verse 11

एवं विवदमानौ तौ मिथो राजन्महाद्युती । स्पर्धया रोषताम्राक्षौ युयुधाते परस्परम्

ഹേ രാജാവേ! ഇങ്ങനെ പരസ്പരം വാദിച്ചുകൊണ്ടിരുന്ന ആ രണ്ടു മഹാദ്യുതികൾ, മത്സരത്താൽ കോപത്തിൽ ചുവന്ന കണ്ണുകളോടെ, തമ്മിൽ തമ്മിൽ യുദ്ധം ചെയ്തു.

Verse 12

मुष्टिभिर्बाहुभिश्चैव नखैर्दंतैर्विकर्षणैः । एवं वर्षसहस्रं तु तयोर्युद्धमवर्त्तत

അവർ മുഷ്ടികളാലും ഭുജങ്ങളാലും, നഖദന്തങ്ങളാലും, പരസ്പരം കീറി വലിച്ചുകൊണ്ട് പോരാടി; ഇങ്ങനെ അവരുടെ യുദ്ധം ആയിരം വർഷം തുടർന്നു.

Verse 13

ततो वर्षसहस्रांते तयोर्मध्ये नृपोत्तम । प्रादुर्भूतं महालिंगं दिव्यं तेजोमयं शुभम्

അപ്പോൾ, ഹേ നൃപോത്തമാ, ആയിരം വർഷങ്ങളുടെ അവസാനം ആ രണ്ടുപേരുടെ മദ്ധ്യേ ദിവ്യവും തേജോമയവും ശുഭവും ആയ മഹാലിംഗം പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു।

Verse 14

एतस्मिन्नेव काले तु वागुवाचाशरीरिणी । युद्धाद्ब्रह्मन्निवर्तस्व त्वं च विष्णो ममाज्ञया

അന്നേ സമയത്ത് ഒരു അശരീരവാണി പറഞ്ഞു—“ഹേ ബ്രഹ്മൻ, ഈ യുദ്ധത്തിൽ നിന്ന് പിന്തിരിയുക; ഹേ വിഷ്ണോ, എന്റെ ആജ്ഞപ്രകാരം നീയും വിരമിക്കുക।”

Verse 15

एतन्माहेश्वरं लिंगं योऽस्य चांते गमिष्यति । स ज्येष्ठः स विभुः कर्त्ता युवयोर्नात्र संशयः

“ഇത് മാഹേശ്വര ലിംഗമാണ്. ഇതിന്റെ അറ്റം ആരെത്തുന്നുവോ, അവനാണ് നിങ്ങളിരുവരിലും ജ്യേഷ്ഠൻ; അവനാണ് സർവ്വവ്യാപിയായ വിഭു, സത്യകർ‍ത്താവ്—ഇതിൽ സംശയമില്ല।”

Verse 16

अधोभागं व्रजत्वेक एकश्चोर्द्ध्वं ममाज्ञया । तच्छ्रुत्वा सत्वरो ब्रह्मा व्योममार्गं समाश्रितः

“എന്റെ ആജ്ഞപ്രകാരം നിങ്ങളിൽ ഒരാൾ അധോഭാഗത്തേക്ക് പോകുക; മറ്റൊരാൾ ഊർദ്ധ്വത്തിലേക്ക് പോകുക.” ഇത് കേട്ട് ബ്രഹ്മാവ് വേഗത്തിൽ വ്യോമമാർഗം ആശ്രയിച്ചു।

Verse 17

विदार्य वसुधां कृष्णोऽप्यधस्तात्सत्वरं गतः । स भित्त्वा सप्तपातालानधो यावत्प्रयाति च । तावत्कालाग्निरुद्रस्तु दृष्टस्तेन महात्मना

ഭൂമിയെ പിളർത്തി കൃഷ്ണൻ (വിഷ്ണു)യും വേഗത്തിൽ അധോഭാഗത്തേക്ക് പോയി. അവൻ സപ്തപാതാളങ്ങൾ ഭേദിച്ച് എത്രത്തോളം താഴേക്ക് പോകാനായോ അത്രത്തോളം ചെന്നപ്പോൾ, ആ മഹാത്മാവ് കാലാഗ്നിരുദ്രനെ ദർശിച്ചു।

Verse 18

गंतुमिच्छंस्ततोऽधस्ताद्यावद्वेगं करोति सः । तावत्तस्यार्चिभिर्दग्धः कृष्णत्वं समपद्यत

ഇനിയും താഴേക്ക് പോകുവാൻ ആഗ്രഹിച്ചു അവൻ പരമവേഗത്തിൽ മുന്നേറി; എന്നാൽ ആ ജ്യോതിയുടെ ജ്വാലകളാൽ ദഗ്ധനായി കൃഷ്ണവർണ്ണം പ്രാപിച്ചു।

Verse 19

ततो मूर्छाभिसंतप्तो दह्यमानोऽद्भुताग्निना । निवर्त्य सहसा विष्णुर्वैलक्ष्यं परमं गतः

അപ്പോൾ മൂർച്ചയാൽ പീഡിതനായി, ആ അത്ഭുതാഗ്നിയിൽ ദഹ്യമായിരുന്ന വിഷ്ണു സഹസാ തിരിഞ്ഞു മടങ്ങി പരമ വൈലക്ഷ്യം പ്രാപിച്ചു।

Verse 20

तथा लिंगं समासाद्य भक्त्या पूजा कृता ततः । वेदोक्तैः परमैः सूक्ष्मैः स्तुतिं चक्रे महीपते

ഇങ്ങനെ ലിംഗത്തെ സമീപിച്ച് അവൻ ഭക്തിയോടെ പൂജ ചെയ്തു; പിന്നെ വേദോക്തമായ പരമ സൂക്ഷ്മ സ്തോത്രങ്ങളാൽ, ഹേ മഹീപതേ, സ്തുതി ചെയ്തു।

Verse 21

ब्रह्माऽपि व्योममार्गेण गतो हंसविमानतः । दिव्यं वर्षसहस्रं तु तस्यांतं नाभ्यपद्यत

ബ്രഹ്മാവും വ്യോമമാർഗ്ഗത്തിലൂടെ ഹംസവിമാനത്തിൽ ആരൂഢനായി പോയി; എന്നാൽ ആയിരം ദിവ്യവർഷങ്ങൾ കഴിഞ്ഞിട്ടും അതിന്റെ അന്തം ലഭിച്ചില്ല।

Verse 22

ततो वर्षसहस्रांते केतकीं सोऽप्यपश्यत । आयांतीं व्योममार्गेण तया पृष्टश्चतुर्मुखः

പിന്നീട് ആ ആയിരം വർഷങ്ങളുടെ അവസാനം വ്യോമമാർഗ്ഗത്തിലൂടെ വരികയായിരുന്ന കേതകിയെ അദ്ദേഹം കണ്ടു; ആ കേതകി ചതുര്മുഖ ബ്രഹ്മാവിനോട് ചോദിച്ചു।

Verse 23

क्व त्वया गम्यते ब्रह्मन्निरालंबे महापथि । शून्ये तत्त्वं समाचक्ष्व परं कौतूहलं हि मे

ഹേ ബ്രഹ്മൻ! ആശ്രയമില്ലാത്ത ഈ മഹാപഥത്തിൽ നീ എവിടേക്ക് പോകുന്നു? ഈ ശൂന്യതയുടെ പരമതത്ത്വം എനിക്ക് പറഞ്ഞുതരുക; എന്റെ കൗതുകം അത്യന്തം മഹത്താണ്.

Verse 24

ब्रह्मोवाच । मम स्पर्धा समुत्पन्ना विष्णुना सह शोभने । लिंगस्यास्य हि पर्यंतं यो लभिष्यति चावयोः

ബ്രഹ്മാവ് പറഞ്ഞു—ഹേ ശോഭനേ! എനിക്കും വിഷ്ണുവിനും ഇടയിൽ ഒരു സ്പർധ ഉദിച്ചു; നമ്മളിൽ ആരാണ് ഈ ലിംഗത്തിന്റെ അറ്റം കണ്ടെത്തുന്നതോ, അവനെയാണ് ശ്രേഷ്ഠനെന്ന് അംഗീകരിക്കുക.

Verse 25

स ज्यायानितरो हीनो ह्येतदुक्तं पिनाकिना । प्रस्थितोऽहं ततश्चोर्द्ध्वमधोमार्गं गतो हरिः

‘ഒരാൾ ശ്രേഷ്ഠൻ, മറ്റാൾ ഹീനൻ’ എന്ന് പിനാകധാരി ശിവൻ പ്രസ്താവിച്ചു. തുടർന്ന് ഞാൻ മേലോട്ടു പുറപ്പെട്ടു; ഹരി (വിഷ്ണു) കീഴ്മാർഗം പിടിച്ചു.

Verse 26

लब्ध्वा लिंगस्य पर्यंतं यास्यामि क्षितिमंडले । तस्य तद्वचनं श्रुत्वा तत्पुष्पमभ्यभाषत

‘ലിംഗത്തിന്റെ അറ്റം കണ്ടെത്തി ഞാൻ ഭൂമണ്ഡലത്തിലേക്ക് മടങ്ങും’ എന്ന അവന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട് ആ പുഷ്പം അവനോട് സംസാരിച്ചു.

Verse 27

व्यर्थश्रमोऽसि लोकेश नांतो लिंगस्य विद्यते । चतुर्युगसहस्राणां कोटिरेका पितामह

ഹേ ലോകേശ! നിന്റെ പരിശ്രമം വ്യർത്ഥം; ഈ ലിംഗത്തിന് അന്തമില്ല. ഹേ പിതാമഹ! ചതുര്യുഗങ്ങളുടെ സഹസ്രങ്ങൾക്കുമേൽ ഒരു കോടി കാലം കഴിഞ്ഞാലും ഇതിന്റെ അറ്റം ലഭ്യമല്ല.

Verse 28

लिंगमूर्ध्नः पतंत्या मे कालो जातो महाद्युते । तथापि क्षिति पृष्ठं तु न प्राप्तास्मि कथंचन

ഹേ മഹാദ്യുതേ! ലിംഗത്തിന്റെ ശിഖരത്തിൽ നിന്ന് വീഴുമ്പോൾ എനിക്ക് ദീർഘകാലം കഴിഞ്ഞു; എന്നിരുന്നാലും എങ്ങനെയും ഭൂമിയുടെ ഉപരിതലത്തിലെത്തിയില്ല.

Verse 29

यावत्कालेन हंसस्ते योजनं संप्रगच्छति । तावत्कालेन गच्छामि योजनानामहं शतम्

നിന്റെ ഹംസം ഒരു യോജന പോകുന്ന സമയത്തിനുള്ളിൽ തന്നെ ഞാൻ നൂറ് യോജനകൾ സഞ്ചരിക്കുന്നു.

Verse 30

तस्मान्निवर्तनं युक्तं मम वाक्येन ते विभो । दर्शयित्वा च मां विष्णोर्ज्येष्ठत्वं व्रज सांप्रतम्

അതുകൊണ്ട്, ഹേ വിഭോ! എന്റെ വാക്കനുസരിച്ച് നീ മടങ്ങുന്നതാണ് യുക്തം. എന്നെ സാക്ഷിയായി കാണിച്ച് ഇപ്പോൾ വിഷ്ണുവിന്മേൽ നിന്റെ ജ്യേഷ്ഠത്വം സ്ഥാപിക്കാൻ പോകുക.

Verse 31

ततो हृष्टमना भूत्वा गृहीत्वा तां चतुर्मुखः । पुनर्वर्षसहस्रांते भूमिपृष्ठमुपागतः । दर्शयामास तां विष्णोरेषा लिंगस्य मूर्धतः

അപ്പോൾ ചതുര്മുഖ ബ്രഹ്മൻ ഹർഷിതചിത്തനായി ആ (പുഷ്പം) എടുത്തുകൊണ്ട്, ആയിരം വർഷങ്ങളുടെ അവസാനം വീണ്ടും ഭൂമിയുടെ ഉപരിതലത്തിലെത്തി. വിഷ്ണുവിന് കാണിച്ച്—“ഇത് ലിംഗശിഖരത്തിൽ നിന്നുള്ളതാണ്” എന്നു പറഞ്ഞു.

Verse 32

मयाऽनीता शुभा माला लब्धश्चांतं चतुर्भुज । त्वया लब्धो न चासत्यं वद मे पुरुषोत्तम

ഞാൻ ഈ ശുഭമാല കൊണ്ടുവന്നു; അന്തവും ഞാൻ കണ്ടെത്തി, ഹേ ചതുര്ഭുജാ! നീ അതു കണ്ടെത്തിയില്ല; അതിനാൽ, ഹേ പുരുഷോത്തമാ, എനിക്ക് സത്യം പറയുക.

Verse 33

विष्णुरुवाच । अनंतस्याप्रमेयस्य देवदेवस्य शूलिनः । नाहं शक्तः परं पारं गंतुं ब्रह्मन्कथंचन

വിഷ്ണു അരുളിച്ചെയ്തു—ഹേ ബ്രഹ്മൻ! അനന്തനും അപ്രമേയനും ആയ ദേവദേവൻ, ത്രിശൂലധാരിയായ ആ പരമേശ്വരന്റെ പരമപരിധി ഞാൻ എങ്ങിനെയും എത്തിച്ചേരാൻ കഴിയില്ല.

Verse 34

यदि त्वयाऽस्य पर्यंतो लब्धो ब्रह्मन्कथंचन । तत्ते तुष्टिं गतो नूनं देवदेवो महेश्वरः

ഹേ ബ്രഹ്മൻ! നീ ഏതെങ്കിലും വിധത്തിൽ സത്യമായി അവന്റെ പരമപരിധി കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ, ദേവദേവനായ മഹേശ്വരൻ നിശ്ചയമായും നിന്നിൽ പ്രസന്നനായിരിക്കുന്നു.

Verse 35

नान्यथा चास्य पर्यंतो दृश्यते केन चित्क्वचित् । तस्माज्ज्येष्ठो भवाञ्छ्रेष्ठः कनिष्ठोऽहमसंशयम्

എവിടെയും ആരാലും അവന്റെ പരമപരിധി മറ്റെങ്ങനെങ്കിലും ദർശിക്കപ്പെടുന്നില്ല. അതിനാൽ നീ ജ്യേഷ്ഠനും ശ്രേഷ്ഠനും; ഞാൻ കനിഷ്ഠൻ—സംശയമില്ല.

Verse 36

पुलस्त्य उवाच । एतस्मिन्नेव काले तु भगवान्वृषभध्वजः । कोपं चक्रे महाराज ब्रह्माणं प्रति तत्क्षणात्

പുലസ്ത്യൻ പറഞ്ഞു—ഹേ മഹാരാജാ! അതേ സമയത്ത് വൃഷഭധ്വജനായ ഭഗവാൻ ഉടൻ തന്നെ ബ്രഹ്മാവിനോടു ക്രോധിച്ചു.

Verse 37

अथाह दर्शनं गत्वा धिग्धिग्व्यर्थप्रजल्पक । मिथ्या प्रजल्पमानेन किमिदं साहसं कृतम्

അതിനുശേഷം അദ്ദേഹം ദർശനം നൽകി പറഞ്ഞു—‘ധിക് ധിക്, വ്യർത്ഥപ്രലാപകാ! മിഥ്യയായി സംസാരിച്ച് നീ ചെയ്ത ഈ ധിക്കാരസാഹസം എന്ത്?’

Verse 38

यस्मात्त्वया मृषा प्रोक्तं मम पर्यंतदर्शनम् । तस्मात्त्वं सर्ववर्णानां पूजार्हो न भविष्यसि

നീ എന്റെ പര്യന്തദർശനം കണ്ടുവെന്ന് കള്ളമായി പ്രസ്താവിച്ചതിനാൽ, ഇനി നീ എല്ലാ വർണ്ണങ്ങളാലും പൂജാർഹനാകുകയില്ല.

Verse 39

ये च त्वां पूजयिष्यंति मानवा मोह संयुताः । ते कृच्छ्रं परमं प्राप्य नाशं यास्यंति कृत्स्नशः

മോഹത്തിൽ ആകപ്പെട്ട മനുഷ്യർ നിന്നെ പൂജിച്ചാൽ, അവർ അത്യന്തം കഷ്ടം അനുഭവിച്ച് അവസാനം പൂർണ്ണമായും നാശത്തിലേക്ക് പോകും.

Verse 40

केतक्या च तथा प्रोक्तं यस्मात्तस्मात्सुदुष्टया । अस्या हि स्पर्शनाल्लोकः श्वपाकत्वं प्रयास्यति

അത്യന്തം ദുഷ്ടയായ കേതകിയും അങ്ങനെ തന്നെ പറഞ്ഞതിനാൽ, അവളെ സ്പർശിച്ചതുമാത്രം കൊണ്ടു ജനങ്ങൾ ശ്വപാകത്വം (ചാണ്ഡാലാവസ്ഥ) പ്രാപിക്കും.

Verse 41

एवं शापो तयोर्दत्त्वा देवः प्रोवाच केशवम् । प्रसन्नवदनो भूत्वा तदा तुष्टो महेश्वरः

ഇങ്ങനെ ആ രണ്ടുപേർക്കും ശാപം നൽകി ദേവൻ കേശവനോട് സംസാരിച്ചു; അപ്പോൾ പ്രസന്നമുഖനായ മഹേശ്വരൻ തൃപ്തനായി.

Verse 42

भगवानुवाच । वासुदेव महाबाहो तुष्टस्तेऽहं महामते । सत्यसंभाषणादेव वरं वरय सुव्रत

ഭഗവാൻ അരുളിച്ചെയ്തു— ഹേ വാസുദേവ, മഹാബാഹോ, മഹാമതേ! ഞാൻ നിന്നിൽ പ്രസന്നനാണ്. നിന്റെ സത്യവചനത്താൽ മാത്രം, ഹേ സുവ്രത, ഒരു വരം വരിക്ക.

Verse 43

श्रीवासुदेव उवाच । एष एव वरः श्लाघ्यो यत्त्वं तुष्टो महेश्वरः । न चापुण्यवतां देव त्वं तुष्टिमधिगच्छसि । अवश्यं यदि मे देयो वरो देवेश्वर त्वया

ശ്രീ വാസുദേവൻ പറഞ്ഞു—ഹേ മഹേശ്വരാ! നീ പ്രസന്നനായതുതന്നെ ഏറ്റവും പ്രശംസനീയമായ വരമാണ്. ഹേ ദേവാ! പുണ്യമില്ലാത്തവരിൽ നീ തൃപ്തനാകുന്നില്ല. എങ്കിലും എനിക്ക് നിശ്ചയമായി നിനക്കാൽ ഒരു വരം നൽകേണ്ടതായാൽ, ഹേ ദേവേശ്വരാ…

Verse 44

लिंगमेतदनंताख्यं लघुतां नय मा चिरम् । येन सृष्टिर्भवेल्लोके व्याप्तं विश्वमनेन तु

‘അനന്ത’ എന്ന പേരിലുള്ള ഈ ലിംഗത്തെ വൈകാതെ ചെറുതാക്കുക; താമസിക്കരുത്. കാരണം ഇതിലൂടെ തന്നെയാണ് ലോകത്തിൽ സൃഷ്ടി ഉണ്ടാകുന്നത്, ഇതാൽ തന്നെയാണ് സർവ്വവിശ്വവും വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നത്.

Verse 45

पुलस्त्य उवाच । ततः संक्षिप्य तल्लिंगं लघु कृत्वा महेश्वरः । अब्रवीत्केशवं भूयः शृणु वाक्यमिदं हरे

പുലസ്ത്യൻ പറഞ്ഞു—അപ്പോൾ മഹേശ്വരൻ ആ ലിംഗത്തെ സംക്ഷിപ്തമാക്കി ചെറുതാക്കി, വീണ്ടും കേശവനോട് പറഞ്ഞു—ഹേ ഹരി! ഈ വാക്ക് കേൾക്കുക.

Verse 46

एतन्मेध्यतमे देशे लिंगं स्थापय मे हरे । पूजय त्वं विधानेन परं श्रेयः प्रपत्स्यसे

ഹേ ഹരി! ഈ അതിപവിത്രമായ സ്ഥലത്ത് എനിക്കായി ഈ ലിംഗം സ്ഥാപിക്കൂ. വിധിപ്രകാരം പൂജിക്കൂ; നീ പരമ ശ്രേയസ് പ്രാപിക്കും.

Verse 47

मम तेजोविनिर्दग्धः कृष्णत्वं हि यतो गतः । कृष्ण एव ततो नाम लोके ख्यातिं गमिष्यति

എന്റെ തേജസ്സാൽ ദഗ്ധനായി നീ കൃഷ്ണവർണ്ണനായതിനാൽ, ‘കൃഷ്ണ’ എന്ന നാമം തന്നെയാകും ലോകത്തിൽ പ്രസിദ്ധി പ്രാപിക്കുക.

Verse 48

कृष्णकृष्णेति ते नाम प्रातरुत्थाय मानवः । कीर्तयिष्यति यो भक्त्या स याति परमां गतिम्

യാതൊരു മനുഷ്യൻ പ്രഭാതത്തിൽ എഴുന്നേറ്റ് ഭക്തിയോടെ ‘കൃഷ്ണ, കൃഷ്ണ’ എന്നു നിന്റെ നാമം കീർത്തിക്കുമോ, അവൻ പരമഗതിയെ പ്രാപിക്കുന്നു।

Verse 49

पुलस्त्य उवाच । एवमुक्त्वा तमीशानस्तत्रैवांतरधीयत । वासुदेवोऽपि तल्लिंगं गृहीत्वाऽर्बुदपर्वते । निर्झरे स्थापयामास सुपुण्ये विमलोदके

പുലസ്ത്യൻ പറഞ്ഞു—ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞിട്ട് ഈശാനൻ അവിടെയേ അന്തർധാനം ചെയ്തു. വാസുദേവനും ആ ലിംഗം എടുത്ത് അർബുദപർവതത്തിലെ അതിപുണ്യവും നിർമലജലവുമുള്ള ഉറവിടത്തിൽ പ്രതിഷ്ഠിച്ചു।

Verse 50

कृष्णतीर्थं ततो जातं नाम्ना हि धरणीतले । शृणु पार्थिवशार्दूल तत्र स्नातस्य यत्फलम्

അതിനുശേഷം ഭൂമിയിൽ അത് ‘കൃഷ്ണതീർത്ഥം’ എന്ന നാമത്തിൽ പ്രസിദ്ധമായി. ഹേ രാജശാർദൂലാ, അവിടെ സ്നാനം ചെയ്തവന് ലഭിക്കുന്ന ഫലം കേൾക്കുക।

Verse 51

स्नात्वा कृष्णह्रदे पुण्ये तल्लिंगं पश्यते तु यः । सर्वतीर्थोद्भवं श्रेयः स मर्त्त्यो लभतेऽखिलम्

പുണ്യമായ കൃഷ്ണഹ്രദത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്ത് ആ ലിംഗം ദർശിക്കുന്നവൻ, സർവ്വതീർത്ഥങ്ങളിൽ നിന്നുമുള്ള സമഗ്ര ശ്രേയസ്സും പുണ്യഫലവും പ്രാപിക്കുന്നു।

Verse 52

तथा च सर्वदानानां निष्कामः प्राप्नुयात्फलम् । सकामोऽपि फलं चेष्टं यद्यपि स्यात्सुदुर्ल्लभम्

അതുപോലെ നിഷ്കാമൻ സർവ്വദാനങ്ങളുടെ ഫലം പ്രാപിക്കുന്നു; സകാമനും, അത് അത്യന്തം ദുർലഭമായിരുന്നാലും, ഇഷ്ടഫലം നേടുന്നു।

Verse 53

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन स्नानं तत्र समाचरेत् । य इच्छेच्छाश्वतं श्रेयो नात्र कार्या विचारणा

അതുകൊണ്ട് സർവ്വപ്രയത്നത്തോടും കൂടി അവിടെ സ്നാനം നിർബന്ധമായി ആചരിക്കണം. ശാശ്വത ശ്രേയസ്സിനെ ആഗ്രഹിക്കുന്നവൻ ഇതിൽ സംശയമോ മടിയോ വെക്കരുത്।

Verse 54

एकादश्यां महाराज निराहारो जितेन्द्रियः । यस्तत्र जागरं कृत्वा लिंगस्याग्रे सुभक्तितः

മഹാരാജാ! ഏകാദശിദിനത്തിൽ നിരാഹാരനായി ഇന്ദ്രിയങ്ങളെ ജയിച്ച്, അവിടെ ശിവലിംഗത്തിന്റെ മുമ്പിൽ ശുദ്ധഭക്തിയോടെ രാത്രി മുഴുവൻ ജാഗരണം ചെയ്യുന്നവൻ—

Verse 55

प्रभाते कुरुते श्राद्धं यस्तु श्रद्धासमन्वितः । पितृन्संतारयेत्सर्वान्पूर्वजैः सह धर्मवित्

കൂടാതെ, ശ്രദ്ധയോടെ പ്രഭാതത്തിൽ അവിടെ ശ്രാദ്ധം ചെയ്യുന്നവൻ ധർമ്മവിദനായ് പൂർവ്വജരോടുകൂടെ സർവ്വ പിതൃകളെയും തരിപ്പിക്കുന്നു।

Verse 56

तिलान्कृष्णान्नरस्तत्र ब्राह्मणेभ्यो ददाति यः । ब्रह्महत्यादिभिः पापैः स मर्त्त्यो मुच्यते ध्रुवम्

അവിടെ ബ്രാഹ്മണർക്കു കറുത്ത എള്ള് ദാനം ചെയ്യുന്ന മനുഷ്യൻ, ബ്രഹ്മഹത്യാദി പാപങ്ങളിൽ നിന്നുപോലും തീർച്ചയായും മോചിതനാകുന്നു।

Verse 57

दर्शनादेव राजेन्द्र कृष्णतीर्थस्य मानवः । मुच्यते सर्वपापेभ्यो नात्र कार्या विचारणा

രാജേന്ദ്രാ! കൃഷ്ണതീർത്ഥത്തെ ദർശിച്ചതുമാത്രം കൊണ്ടു മനുഷ്യൻ സർവ്വപാപങ്ങളിൽ നിന്നു മോചിതനാകുന്നു; ഇതിൽ സംശയമോ വിചാരണമോ വേണ്ട।