Adhyaya 20

Verse 1

ऋषय ऊचुः । ब्रह्मा विष्णुश्च रुद्रश्च सगुणाः कीर्तितास्त्वया । लिंगरूपी तथैवेशो निर्गुणोऽसौ कथं वद

ഋഷികൾ പറഞ്ഞു—നിങ്ങൾ ബ്രഹ്മാവിനെയും വിഷ്ണുവിനെയും രുദ്രനെയും സഗുണരെന്ന് കീർത്തിച്ചു. എന്നാൽ അതേ ഈശ്വരൻ ലിംഗരൂപനായിട്ടും നിർഗുണനെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു; അത് എങ്ങനെ? വിശദീകരിക്കൂ.

Verse 2

त्रिभिर्गुणैर्व्याप्तमिदं चराचरं जगन्महद्व्याप्यथ वाल्पकं वा । मायामयं सर्वमिदं विभाति लिंगं विना केन कुतोविभाति

ഈ സമസ്ത ചരാചര ജഗത്ത്—വലിയതായാലും ചെറുതായാലും—മൂന്നു ഗുണങ്ങളാൽ വ്യാപ്തമാണ്. എല്ലാം മായാമയമായി പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു; ലിംഗമില്ലാതെ ആരാൽ, എങ്ങനെ അത് പ്രത്യക്ഷപ്പെടും?

Verse 3

यद्दृश्यमानं महदल्पकं च तन्नश्वरं कृतकत्वाच्च सूत

ഹേ സൂതാ! കാണപ്പെടുന്നതെല്ലാം—വലിയതായാലും ചെറുതായാലും—കൃതകവും സംസ്കൃതവുമായതിനാൽ നശ്വരമാണ്.

Verse 4

तस्माद्विमृश्य भोः सूत संशयं छेत्तुमर्हसि । व्यासप्रसादात्सकलं जानासि त्वं न चापरः

അതുകൊണ്ട് ഹേ സൂതാ! നന്നായി വിചാരിച്ച് ഈ സംശയം നീക്കുക. വ്യാസപ്രസാദത്താൽ നീ സകലവും പൂർണ്ണമായി അറിയുന്നു; നിന്നൊഴികെ മറ്റാരുമില്ല.

Verse 5

सुत उवाच । व्यासेन कथितं सर्वमस्मिन्नर्थे शुकं प्रति । शुक उवाच । लिंगरूपी कथं शंभुर्निर्गुणः कथते त्वया । एतन्मे संशयं तात च्छेत्तुमर्हस्यशेषतः

സൂതൻ പറഞ്ഞു—ഈ വിഷയത്തിൽ വ്യാസൻ ശുകനോട് എല്ലാം പറഞ്ഞു. ശുകൻ പറഞ്ഞു—ലിംഗരൂപിയായ ശംഭുവിനെ നിങ്ങൾ നിർഗുണനെന്ന് എങ്ങനെ പറയുന്നു? പിതാവേ, എന്റെ ഈ സംശയം പൂർണ്ണമായി നീക്കുക.

Verse 6

व्यास उवाच । श्रुणु वत्स ब्रवीम्येतत्पुरा प्रोक्तं च नंदिना । अगस्त्यं पृच्छमानं च येन सर्वं श्रुतं शुक

വ്യാസൻ പറഞ്ഞു—വത്സാ, കേൾക്കുക; പൂർവ്വം അഗസ്ത്യൻ ചോദിച്ചപ്പോൾ നന്ദി ഉപദേശിച്ചതേ ഞാൻ പറയുന്നു; ഹേ ശുകാ, അതിനാൽ സകലവും ശ്രവിക്കപ്പെടുകയും ഗ്രഹിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തു.

Verse 7

निर्गुणं परमात्मानं विद्धि लिंगस्वरूपिणम् । परा शक्तिस्तथा ज्ञेया निर्गुणा शाश्वती सती

ലിംഗസ്വരൂപിയായ പരമാത്മാവിനെ നിർഗുണനായി അറിയുക. അതുപോലെ പരാശക്തിയും നിർഗുണാ, ശാശ്വതീ, സതീ—എന്നിങ്ങനെ ഗ്രഹിക്കേണ്ടത്.

Verse 8

यया कृतिमिदं सर्वं गुणत्रयविभावितम् । एतच्चराचरं विश्वं नश्वरं परमार्थतः

അവളുടെ ശക്തിയാൽ ഈ സമസ്ത പ്രകടസൃഷ്ടി ത്രിഗുണങ്ങളാൽ പ്രേരിതമാകുന്നു; എങ്കിലും ഈ ചരാചര വിശ്വം പരമാർത്ഥത്തിൽ നശ്വരമേ.

Verse 9

एक एव परो ह्यात्मा लिंगरूपी निरंजनः । प्रकृत्या सह ते सर्वे त्रिगुणा विलयं गताः

പരമാത്മാവ് ഒരുവനേ—നിരഞ്ജനനും ലിംഗരൂപനും. പ്രകൃതിയോടുകൂടെ ആ ത്രിഗുണങ്ങൾ എല്ലാം അവനിൽ ലയിക്കുന്നു.

Verse 10

यस्मिन्नेव ततो लिंगं लयनात्कथितं पुरा । तस्माल्लिंगे लयं प्राप्ता परा शक्तिः कुतोऽपरे

എല്ലാം ലയിക്കുന്നതിനാലാണ് മുമ്പേ അതിനെ ‘ലിംഗം’ എന്നു പറഞ്ഞത്. പരാശക്തി പോലും ആ ലിംഗത്തിൽ ലയപ്രാപ്തയാകുമ്പോൾ, മറ്റുള്ളവയെന്തു പറയണം?

Verse 11

लीना गुणाश्च रुद्रोक्त्या यैरिदं बद्धमेव च । चराचरं महाभाग तस्माल्लिंगं प्रपूजयेत्

രുദ്രന്റെ വചനത്താൽ, ഈ ചരാചര ലോകത്തെ ബന്ധിച്ചിരുന്ന ഗുണങ്ങൾ ലയിക്കുന്നു. അതിനാൽ, ഹേ മഹാഭാഗാ, ലിംഗത്തെ മഹാഭക്തിയോടെ പൂജിക്കണം.

Verse 12

लिंगं च निर्गुणं साक्षाज्जानीध्वं भो द्रिजोतमाः । लयाल्लिंगस्य माहात्म्यं गुणानां परिकीर्त्यते

ഹേ ദ്വിജോത്തമന്മാരേ, ലിംഗം നിർഗുണമാണെന്ന് നേരിട്ട് അറിയുക. ലയത്തിന്റെ കാരണത്താൽ തന്നെയാണ് ലിംഗമാഹാത്മ്യവും ഗുണതത്ത്വവും പ്രസ്താവിക്കപ്പെടുന്നത്.

Verse 13

शंकरः सुखदाता हि उच्यमानो मनीषिभिः । सर्वो हि कथ्यते विप्राः सर्वेषामाश्रयो हि स

മുനിമാർ അവനെ ‘ശങ്കരൻ’ എന്നു വിളിക്കുന്നു; കാരണം അവൻ സുഖദാതാവാണ്. ഹേ ബ്രാഹ്മണരേ, എല്ലാവർക്കും ആശ്രയമായതിനാൽ അവൻ ‘സർവൻ’ എന്നും പറയപ്പെടുന്നു.

Verse 14

शंभुर्हि कथ्यते विप्रा यस्माच्च शुभसंभवः

ഹേ ബ്രാഹ്മണരേ, അവനിൽ നിന്നാണ് ശുഭം ഉദ്ഭവിക്കുന്നത്; അതുകൊണ്ട് അവൻ ‘ശംഭു’ എന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്നു.

Verse 15

एवं सर्वाणि नामानि सार्थकानि महात्मनः । तेनावृतं जगत्सर्वं शंभुना परमेष्ठिना

ഇങ്ങനെ ആ മഹാത്മാവിന്റെ എല്ലാ നാമങ്ങളും സാർത്ഥകമാണ്. ആ പരമേശ്വരനായ ശംഭുവാൽ ഈ സർവ്വജഗത്തും വ്യാപിച്ചു മൂടപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.

Verse 16

ऋषय ऊचुः । यदा दाक्षायणी चाग्नौ पतिता यज्ञकर्मणि । दक्षस्य च महाभागा तिरोधानगता सती

ഋഷികൾ പറഞ്ഞു—യജ്ഞകർമ്മത്തിൽ ദാക്ഷായണി അഗ്നിയിൽ പതിച്ചപ്പോൾ, ദക്ഷന്റെ ആ മഹാഭാഗ്യവതി സതി അന്തർധാനം പ്രാപിച്ചു—

Verse 17

प्रादुर्भूता कदा सूत कथ्यतां तत्त्वयाऽधुना । परा शक्तिर्महेशस्य मिलिता च कथं पुनः

ഹേ സൂതാ, അവൾ വീണ്ടും എപ്പോൾ പ്രാദുർഭവിച്ചു? ഇപ്പോൾ സത്യമായി പറയുക. മഹേശന്റെ പരാശക്തി വീണ്ടും എങ്ങനെ (അവനോടു) ഐക്യപ്പെട്ടു?

Verse 18

एतत्सर्वं महाभाग पूर्ववृत्तं च तत्त्वतः । कथनीयं च अस्माकं नान्यो वक्तास्ति कश्चन

ഹേ മഹാഭാഗ്യവാനേ! മുമ്പ് സംഭവിച്ചതെല്ലാം തത്ത്വസാരത്തോടെ ഞങ്ങളോട് പറയുക. ഞങ്ങൾക്ക് ഇത് പറയാൻ യോഗ്യനായ മറ്റൊരു വക്താവുമില്ല.

Verse 19

सूत उवाच । जज्ञे दाक्षायणी ब्रह्मन्विदग्धावयवा यदा । विना शक्त्या महेशोऽपि तताप परमं तपः

സൂതൻ പറഞ്ഞു—ഹേ ബ്രാഹ്മണാ! ദാക്ഷായണിയുടെ അവയവങ്ങൾ ദഗ്ധമായി അവൾ നശിച്ചപ്പോൾ, ശക്തിവിയോഗത്തിൽ മഹേശ്വരനും പരമതപസ് അനുഷ്ഠിച്ചു.

Verse 20

लीलागृहीतवपुषा पर्वते हिमवद्गिरौ । भृंगिणा सह विश्वेन नंदिना च तथैव च

ദിവ്യലീലയിൽ രൂപം ധരിച്ചു ഹിമവദ് പർവതത്തിൽ അദ്ദേഹം ഭൃംഗി, വിശ്വ, നന്ദി എന്നിവരോടൊപ്പം വസിച്ചു.

Verse 21

तथा चंडेन मुंडेन तथान्यैर्बहुभिर्वृतः । दशभिः कोटिगुणितैर्गणैश्च परिवारितः

അദ്ദേഹം ചണ്ഡനും മുണ്ഡനും മറ്റു അനേകരും ചുറ്റിപ്പറ്റി നിന്നു; ദശകോടിഗുണിതമായ ഗണസമൂഹങ്ങൾ അദ്ദേഹത്തെ പരിവാരമായി വലയം ചെയ്തു.

Verse 22

गणानां चैव कोट्या च तथा षष्टिसहस्रकैः । एवं तत्र गणैर्देव आवृतो वृषभध्वजः

ഒരു കോടി ഗണങ്ങളും കൂടാതെ അറുപതിനായിരം ഗണങ്ങളും—ഇങ്ങനെ അവിടെ വൃഷഭധ്വജൻ ദേവൻ (ശിവൻ) ഗണങ്ങളാൽ ആവൃതനായിരുന്നു.

Verse 23

तपो जुषाणः सहसा महात्मा हिमालयस्याग्रगतस्तथैव । गणैर्वृतो वीरभद्रप्रधानैः स केवलो मूलविद्याविहीनः

തപസ്സിൽ ആനന്ദിക്കുന്ന ആ മഹാത്മാവ് സഹസാ ഹിമാലയത്തിന്റെ അഗ്രഭാഗത്തേക്ക് ഗമിച്ചു. വീരഭദ്രപ്രധാന ഗണങ്ങളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ടിട്ടും, മൂലവിദ്യ (ശക്തി) ഇല്ലാത്തവനെന്നപോലെ അവൻ ഏകാകിയായി നിലകൊണ്ടു.

Verse 24

एतस्मिन्नंतरे दैत्याः प्रादुर्भूता ह्यविद्यया । विष्णुना हि बलिर्बद्धस्तथा ते वै महाबलाः

ഇതിനിടയിൽ അവിദ്യയുടെ ഫലമായി ദൈത്യർ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു. വിഷ്ണു ബലിയെ ബന്ധിച്ചിരുന്നു; അതുപോലെ അവരും മഹാബലികളായിരുന്നു.

Verse 25

जाता दैत्यास्ततो विप्रा इंद्रोपद्रवकारकाः । कालखंजा महारौद्राः कालकायास्तथापरे

പിന്നീട്, ഹേ വിപ്രന്മാരേ, ഇന്ദ്രനോട് ഉപദ്രവം വരുത്തുന്ന ദൈത്യർ ജനിച്ചു. ചിലർ ‘കാലഖഞ്ജാ’ എന്ന പേരിൽ അത്യന്തം രൗദ്രർ; മറ്റുചിലർ ‘കാലകായ’ എന്നു വിളിക്കപ്പെട്ടു.

Verse 26

निवातकवचाः सर्वे रवरावकसंज्ञकाः । अन्ये च बहवो दैत्याः प्रजासंहारकारकाः

‘നിവാതകവച’ എന്നവർ എല്ലാവരും ‘രവാരാവക’ എന്ന പേരിലും അറിയപ്പെട്ടു. കൂടാതെ അനേകം ദൈത്യർ ജനിച്ച്, പ്രജാസംഹാരത്തിന് കാരണമായി മാറി.

Verse 27

तारको नमुचेः पुत्रस्तपसा परमेण हि । ब्रह्माणं तोषयामास ब्रह्मा तस्य तुतोष वै

നമുചിയുടെ പുത്രനായ താരകൻ പരമ തപസ്സിലൂടെ ബ്രഹ്മദേവനെ പ്രസന്നനാക്കി; ബ്രഹ്മാവും സത്യമായും അവനിൽ സന്തുഷ്ടനായി.

Verse 28

वरान्ददौ यथेष्टांश्च तारकाय दुरात्मने । वरं वृणीष्व भद्रं ते सर्वान्कामान्ददामि ते

അപ്പോൾ അദ്ദേഹം ദുഷ്ടനായ താരകന്നു ഇഷ്ടമെന്നപോലെ വരങ്ങൾ നൽകി പറഞ്ഞു— “വരം തിരഞ്ഞെടുക്കുക; നിനക്കു മംഗളം വരട്ടെ. നീ ആഗ്രഹിക്കുന്ന എല്ലാ ഇച്ഛകളും ഞാൻ നിനക്കു നൽകുന്നു.”

Verse 29

तच्छत्वा वचनं तस्य ब्रह्मणः परमेष्ठिनः । वरयामास च तदा वरं लोकभयावहम्

പരമേഷ്ഠിയായ ബ്രഹ്മാവിന്റെ ആ വാക്കുകൾ കേട്ടിട്ട്, അവൻ അപ്പോൾ ലോകങ്ങൾക്ക് ഭയം വിതയ്ക്കുന്ന വരം തന്നെ തിരഞ്ഞെടുത്തു.

Verse 30

यदि मे त्वं प्रसन्नऽसि अजरामरतां प्रभो । देहि मे यद्विजानासि अजेयत्वं तथैव च

“പ്രഭോ, നിങ്ങൾ എനിക്കു പ്രസന്നനാണെങ്കിൽ ജരയും മരണവും ഇല്ലാത്ത അവസ്ഥ എനിക്കു ദയചെയ്യുക; കൂടാതെ നിങ്ങൾ നൽകാൻ കഴിയുമെന്നു അറിയുന്ന അജേയത്വവും എനിക്കു നൽകുക.”

Verse 31

एवमुक्तस्तदा तेन तारकेण दुरात्मना । उवाच प्रहसन्वाक्यममरत्वं कुतस्तव

ദുഷ്ടനായ താരകൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ ബ്രഹ്മാവ് പുഞ്ചിരിയോടെ പറഞ്ഞു— “നിനക്കു അമരത്വം എവിടെ നിന്നു?”

Verse 32

जातस्य हि ध्रुवो मृत्युरेतज्जानीहि तत्त्वतः । प्रहस्य तारकः प्राह अजेयत्वं च देहि मे

“ജനിച്ചവന് മരണമാണ് നിശ്ചയം— ഇത് തത്ത്വമായി അറിഞ്ഞുകൊൾക.” പിന്നെ താരകൻ ചിരിച്ച് പറഞ്ഞു— “എനിക്കു അജേയത്വവും തരിക.”

Verse 33

ब्रह्मोवाच तदा दैत्यजेयत्वं तवानघ । विनार्भकेण दत्तं वै ह्यर्भकस्त्वां विजेष्यते

ബ്രഹ്മാവ് അരുളിച്ചെയ്തു—ഹേ നിർമലനായ ദൈത്യാ! നിനക്കു അജേയത്വം വരമായി നൽകിയിരിക്കുന്നു; എന്നാൽ ഒരു വ്യത്യാസത്തോടെ—ഒരു ബാലൻ തന്നെയാകും നിന്നെ ജയിക്കുക।

Verse 34

तदा स तारकः प्राह ब्रह्माणं प्रणतः प्रभो । कृतार्थोऽहं हि देवेश प्रसादात्तव संप्रति

അപ്പോൾ താരകൻ നമസ്കരിച്ചു ബ്രഹ്മാവിനോട് പറഞ്ഞു—ഹേ പ്രഭോ, ഹേ ദേവേശാ! നിന്റെ പ്രസാദത്താൽ ഞാൻ ഇപ്പോൾ കൃതാർത്ഥനായി।

Verse 35

एवं लब्धवरो भूत्वा तारको हि महाबलः । देवान्युद्धार्थमाहूय युयुधे तैः सहासुरः

ഇങ്ങനെ വരം ലഭിച്ച മഹാബലനായ താരകൻ ദേവന്മാരെ യുദ്ധത്തിനായി വിളിച്ചു, ആ അസുരൻ അവരോടൊപ്പം യുദ്ധം ചെയ്തു।

Verse 36

मुचुकुन्दं समाश्रित्य देवास्ते जयिनोऽभवन् । पुनः पुनर्विकुर्वाणा देवास्ते तारकेण हि

മുചുകുന്ദ രാജാവിനെ ആശ്രയിച്ചതിനാൽ ദേവന്മാർ ജയികളായി; എങ്കിലും താരകന്റെ കാരണത്താൽ അതേ ദേവന്മാർ വീണ്ടും വീണ്ടും കലങ്ങിപ്പോയി।

Verse 37

मुचुकुन्दबलेनैव जयमापुःसुरास्तदा । किं कर्तव्यं हि चास्माकं युध्यमानैर्निरंतरम्

മുചുകുന്ദന്റെ ബലത്താൽ തന്നെയായിരുന്നു അന്ന് ദേവന്മാർക്ക് വിജയം; എന്നാൽ നാം ഇടവിടാതെ യുദ്ധം തുടരുകയാണെങ്കിൽ ഇനി ഞങ്ങളുടെ കര്‍ത്തവ്യം എന്ത്?

Verse 38

भवितव्यमिति स्मृत्वा गतास्ते ब्रह्मणः पदम् । ब्रह्मणश्चाग्रतो भूत्वा ह्यब्रुवंस्ते सवासवाः

“ഭവിതവ്യമേ” എന്നു സ്മരിച്ചു അവർ ബ്രഹ്മന്റെ പദത്തിലേക്കു പോയി. ബ്രഹ്മന്റെ മുമ്പിൽ നിന്നുകൊണ്ട് ഇന്ദ്രനോടുകൂടിയ ദേവന്മാർ പറഞ്ഞു.

Verse 39

देवा ऊचूः । बलिना सह पातालमास्तेऽसौ मधुसूदनः । विष्णुं विना हि ते सर्वे वृषाद्याः पतिताः परैः

ദേവന്മാർ പറഞ്ഞു—“മധുസൂദനനായ വിഷ്ണു ബലിയോടുകൂടെ പാതാളത്തിൽ വസിക്കുന്നു. വിഷ്ണുവില്ലാതെ ഞങ്ങൾ എല്ലാവരും—വൃഷ മുതലായവർ—ശത്രുക്കളാൽ വീഴ്ത്തപ്പെട്ടു.”

Verse 40

दैत्येंद्रैश्च महाभाग त्रातुमर्हसि नः प्रभो । तदा नभोगता वाणी ह्युवाच परिसांत्व्य वै

“ഹേ മഹാഭാഗ പ്രഭോ! ദൈത്യേന്ദ്രന്മാരിൽ നിന്ന് ഞങ്ങളെ രക്ഷിക്കേണ്ടത് നിങ്ങളാണ്.” അപ്പോൾ ആകാശത്തിൽ നിന്ന് ഒരു വാണി സത്യമായി ആശ്വസിപ്പിച്ചു പറഞ്ഞു.

Verse 41

हे देवाः क्रियतामाशु मम वाक्यं हि तत्त्वतः । शिवात्मजो यदा देवा भविष्यति महाबलः

“ഹേ ദേവന്മാരേ! എന്റെ വാക്ക് തത്ത്വമായി വേഗം നടപ്പാക്കുക. ഹേ ദേവന്മാരേ! ശിവന്റെ പുത്രൻ ഉദയം ചെയ്യുമ്പോൾ അവൻ മഹാബലവാനായിരിക്കും.”

Verse 42

युद्धे पुनस्तारकं च वधिष्यति न संशयः । येनोपायेन भगवाञ्छंभुः सर्वगुहाशयः

“പിന്നെ യുദ്ധത്തിൽ അവൻ താരകനെ സംശയമില്ലാതെ വധിക്കും. സർവ്വ ഹൃദയ-ഗുഹകളിലും വസിക്കുന്ന ഭഗവാൻ ശംഭുവിനെ (ആരാധിച്ച്/പ്രാപിച്ച്) ഏതു ഉപായത്താൽ…”

Verse 43

दारापरिग्रही देवास्तथा नीतिर्विधीयताम् । क्रियतां च परो यत्नो भवद्भिर्नान्यथा वचः

ഹേ ദേവന്മാരേ, ശിവൻ ദാരാപരിഗ്രാഹി (ഭാര്യയെ സ്വീകരിക്കുന്നവൻ) ആകട്ടെ—ഇങ്ങനെ നയം നിശ്ചയിക്കപ്പെടട്ടെ. നിങ്ങൾ പരമശ്രമം ചെയ്യുക; എന്റെ വാക്ക് മറ്റഥാ അല്ല.

Verse 44

यूयं देवा विजानीध्वमित्युवाचाशरीरवाक् । परं विस्मयमापन्ना ऊचुर्देवाः परस्परम्

“ദേവന്മാരേ, നിങ്ങൾ ഗ്രഹിക്കുവിൻ (അതനുസരിച്ച് പ്രവർത്തിക്കുവിൻ),” എന്നു അശരീരവാണി പറഞ്ഞു. മഹാ വിസ്മയത്തിലായ ദേവന്മാർ പരസ്പരം സംസാരിച്ചു.

Verse 45

श्रुत्वा नभोगतां वाणीमाजग्मुस्ते हिमालयम् । बृहस्पतिं पुरस्कृत्य सर्वे देवा वचोऽब्रुवन्

ആകാശഗതമായ ദിവ്യവാണി കേട്ട് അവർ ഹിമാലയത്തിലേക്ക് ചെന്നു. ബൃഹസ്പതിയെ മുൻനിർത്തി എല്ലാ ദേവന്മാരും തങ്ങളുടെ അപേക്ഷ പറഞ്ഞു.

Verse 46

हिमालयं महाभागाः सर्वे कार्यार्थगौरवात् । हिमालय महाभाग श्रूयतां नोऽधुना वचः

കാര്യത്തിന്റെ ഗൗരവം കൊണ്ടു എല്ലാ മഹാഭാഗ്യവാന്മാരും ഹിമാലയത്തോട് ചേർന്ന് പറഞ്ഞു—“ഹേ മഹാഭാഗ ഹിമാലയമേ, ഇപ്പോൾ ഞങ്ങളുടെ വാക്ക് കേൾക്കുക.”

Verse 47

तारकस्त्रासयत्यस्मान्साहाय्यं तद्वधे कुरु । त्वं शरण्यो भवास्माकं सर्वेषां च तपस्विनाम् । तस्मात्सर्वे वयं याता महेंद्रसहिता विभो

താരകൻ ഞങ്ങളെ ഭീതിയിലാഴ്ത്തുന്നു; അവന്റെ വധത്തിൽ സഹായിക്കണം. ഞങ്ങൾക്കും എല്ലാ തപസ്വികൾക്കും നിങ്ങൾ ശരണ്യനാകണം. അതുകൊണ്ട് മഹേന്ദ്രൻ (ഇന്ദ്രൻ) സഹിതം ഞങ്ങൾ എല്ലാവരും വന്നിരിക്കുന്നു, ഹേ വിഭോ.

Verse 48

लोमश उवाच । एवमभ्यर्थितो देवैर्हिमवान्गिरिसत्तमः । उवाच देवान्प्रहसन्वाक्यं वाक्यविदां वरः

ലോമശൻ പറഞ്ഞു—ദേവന്മാർ ഇങ്ങനെ അപേക്ഷിച്ചതിനാൽ ഗിരിശ്രേഷ്ഠനായ ഹിമവാൻ മന്ദഹാസത്തോടെ ദേവന്മാരോട് വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു; വാക്പ്രാവീണ്യത്തിൽ അവൻ ശ്രേഷ്ഠൻ.

Verse 49

महेन्द्र मुद्दिश्य तदा ह्युपहाससमन्वितः । अक्षमाश्च वयं सर्वे महेन्द्रेण कृताः सुराः

അപ്പോൾ മഹേന്ദ്രൻ (ഇന്ദ്രൻ)നെ നോക്കി മൃദുവായ പരിഹാസത്തോടെ അവൻ പറഞ്ഞു—“നാം എല്ലാ ദേവന്മാരും അശക്തരായിരിക്കുന്നു; മഹേന്ദ്രനാണ് നമ്മെ ഇങ്ങനെ ആക്കിയത്.”

Verse 50

किं कुर्मः सुरकार्यं च तारकस्य वधं प्रति । पक्षयुक्ता वयं सर्वे यदि स्याम सुरोत्तमाः

“ദേവകാര്യമായ—താരകവധം—സംബന്ധിച്ച് നാം എന്തു ചെയ്യും? നാം എല്ലാവരും ദേവോത്തമരായിട്ടും പക്ഷബലം ഇല്ലെങ്കിൽ എങ്ങനെ?”

Verse 51

तदा वयं घातयामस्तारकं सह बांधवैः । अचलोहं विपक्षश्च किं कार्यं करवाणि व

“ആവശ്യമായ പക്ഷബലം ഉണ്ടായിരുന്നെങ്കിൽ താരകനെ അവന്റെ ബന്ധുക്കളോടുകൂടി നാം വധിച്ചേനേ. എന്നാൽ ഞാൻ അചലമായ പർവ്വതം; (ഈ കാര്യത്തിൽ) വിപക്ഷസ്ഥൻ—എന്ത് പ്രവർത്തി ചെയ്യാൻ കഴിയും?”

Verse 52

तस्य तद्वचनं श्रुत्वा सर्वे देवास्तमब्रुवन् । सर्वे यूयं वयं चैव असमर्था वधं प्रति । तारकस्य महाभाग एतत्कार्यं विचंत्यताम्

അവന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട് എല്ലാ ദേവന്മാരും പറഞ്ഞു—“മഹാഭാഗ! താരകവധത്തിൽ നിങ്ങളും ഞങ്ങളും അശക്തരാണ്. അതിനാൽ ഈ കാര്യത്തിന്റെ മാർഗം നന്നായി ആലോചിക്കപ്പെടട്ടെ.”

Verse 53

येन साध्यो भवेच्छत्रुस्तारको हि महाबलः । तदोवाच महातेजा हिमवान्स सुरान्प्रति

“മഹാബലവാനായ ശത്രു താരകനെ ഏതു ഉപായത്താൽ തോൽപ്പിക്കാം?” എന്നു ചോദിച്ച്, മഹാതേജസ്സുള്ള ഹിമവാൻ ദേവന്മാരോടു പറഞ്ഞു।

Verse 54

केनोपायेन भो देवास्तारकं हंतुमिच्छथ । कथयंतुत्वरेणैव कार्यं वेत्तुं ममैव हि

“ഹേ ദേവന്മാരേ, ഏതു ഉപായത്താൽ നിങ്ങൾ താരകനെ വധിക്കുവാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു? വേഗത്തിൽ പറയുക; ഈ കാര്യം എനിക്ക് ഉടൻ അറിയണം.”

Verse 55

तदा सुरैः कथितं सर्वमेतद्वाण्या चोक्तं यत्पुरा कार्यहेतोः । श्रुतं तदा गिरिणा वाक्यमेत हिमवान्पर्वतो हि

അപ്പോൾ ദേവന്മാർ ഇതെല്ലാം പറഞ്ഞു; ദൈവകാര്യഹേതുവായി മുൻപ് വാണി (സരസ്വതി) ഉച്ചരിച്ചതും അറിയിച്ചു. അപ്പോൾ പർവ്വതരാജൻ ഹിമവാൻ ആ വാക്കുകൾ കേട്ടു।

Verse 56

शिवस्य पुत्रेण च धीमता यदा वध्यो दैत्यस्तारको वै महात्मा । तदा सर्वं सुरगकार्यं शुभंस्याद्वाण्या चोक्तं सत्यमेतद्भवेच्च

ജ്ഞാനിയായ ശിവപുത്രൻ മഹാത്മ ദൈത്യൻ താരകനെ വധിക്കുന്നപ്പോൾ, ദേവന്മാരുടെ എല്ലാ പ്രവർത്തികളും ശുഭമാകും. വാണി പറഞ്ഞത് സത്യം—അതു തന്നെയാകും സംഭവിക്കുക।

Verse 57

तस्मात्तदेनत्क्रियतां भवद्भिर्यथा महेशः कुरुते परिग्रहम् । कन्या यथा तस्य शिवस्य योग्या निरीक्ष्यतामाशु सुरैरिदानीम्

അതുകൊണ്ട് നിങ്ങൾ ഇത് നടത്തുക—മഹേശൻ വിവാഹപരിഗ്രഹം ചെയ്യുന്നതിന് ക്രമം വരുത്തുക. ദേവന്മാർ ഇപ്പോൾ തന്നെ വേഗത്തിൽ ശിവനു യോഗ്യയായ കന്യയെ അന്വേഷിക്കട്ടെ।

Verse 58

तस्य तद्वचनं श्रुत्वा प्रहस्योचुः सुरास्तदा । जनितव्या त्वया कन्या शिवार्थं कार्यसिद्धये

അവന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട് ദേവന്മാർ അപ്പോൾ പുഞ്ചിരിച്ച് പറഞ്ഞു—“ശിവാർത്ഥവും കാര്യസിദ്ധിയും നിമിത്തം നിനക്കൊരു കന്യ ജനിക്കണം.”

Verse 59

सुराणां च गिरे वाक्यं कुरु शीघ्रं महामते । आधारस्त्वं तु देवानां भविष्यसि न संशयः

ഹേ മഹാമതിയായ പർവ്വതരാജാ! ദേവന്മാരുടെ വാക്ക് വേഗം നടപ്പാക്കുക. നീ ദേവന്മാർക്ക് ആശ്രയമായിരിക്കും—സംശയമില്ല.

Verse 60

इत्युक्तो गिरिराजोऽथ देवैः स्वगृहमामाविशत् । पत्नीं मेनां च पप्रच्छ सुकार्यं समागतम्

ദേവന്മാർ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞതോടെ പർവ്വതരാജൻ തന്റെ ഭവനത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു; ഭാര്യ മേനയോട് ചോദിച്ചു—“ഈ ശുഭകാര്യ്യം എങ്ങനെ കൈവന്നു?”

Verse 61

जनितव्या सुकन्यैका सुरकार्यार्थसिद्धये । देवानां च ऋषीणां च तथैव च तपस्विनाम्

ദേവകാര്യസിദ്ധിക്കായി ഒരു സുകന്യ ജനിക്കണം; ദേവന്മാരുടെയും ഋഷിമാരുടെയും തപസ്വികളുടെയും ഹിതത്തിനായും അതേ.

Verse 62

प्रियं न भवति स्त्रीणां कन्याजननसेव च । तथापि जनितव्या च कन्यैका च वरानने

സ്ത്രീകൾക്ക് സാധാരണയായി കന്യയെ പ്രസവിക്കുകയും വളർത്തുകയും ചെയ്യുന്നത് പ്രിയമാകാറില്ല; എങ്കിലും, ഹേ സുന്ദരമുഖീ, ഒരു കന്യ നിർബന്ധമായി ജനിക്കണം.

Verse 63

प्रहस्य मेना प्रोवाच स्वपतिं च हिमालयम् । यदुक्तं भवता वाक्यं श्रूयतां मे त्वयाऽधुना

പുഞ്ചിരിയോടെ മേന തന്റെ ഭർത്താവായ ഹിമാലയനോട് പറഞ്ഞു—“നീ പറഞ്ഞ വാക്കുകളെക്കുറിച്ച് ഇപ്പോൾ എന്റെ വാക്ക് കേൾക്കുക।”

Verse 64

कन्या सदा दुःखकरी नृणां पते स्त्रीणां तथा शोककरी महामते । तस्माद्विमृश्य सुचिरं स्वयमेव बुद्ध्या यथा हितं शैलपते तदुच्यताम्

“ഹേ നരപതേ, കന്യ എപ്പോഴും ദുഃഖകാരിണി; ഹേ മഹാമതേ, സ്ത്രീകൾക്കും അവൾ ശോകകാരണമാകുന്നു. അതിനാൽ ഹേ ശൈലപതേ, സ്വന്തം ബുദ്ധിയാൽ ദീർഘമായി ആലോചിച്ച് യഥാഹിതം പറയുക।”

Verse 65

हिमवांस्तदुपश्रुत्या प्रियाया वचनं तदा । उवाच वाक्यं मेधावी परोपकरणान्वितम्

പ്രിയയുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട ഹിമവാൻ അപ്പോൾ—മേധാവിയും പരോപകാരാഭിപ്രായമുള്ളവനുമായി—വചനമുരച്ചു।

Verse 66

येनयेन प्रकारेण परेषामुपजीवनम् । भविष्यति च तत्कार्यं धीमता पुरुषेण हि

ഏത് ഏത് രീതിയാൽ മറ്റുള്ളവരുടെ ഉപജീവനവും ആശ്രയവും ഉറപ്പാകുമോ, ആ പ്രവർത്തി ജ്ഞാനിയായ പുരുഷൻ നിർബന്ധമായി ചെയ്യണം।

Verse 67

स्त्रियापि चैव तत्कार्यं परोपकरणान्वितम् । एवं प्रवर्तिता तेन गिरिणा महिषी तदा । दधार जठरे कन्यां मेना भाग्यवती तदा

പരോപ്പകാരസഹിതമായ ആ കര്‍ത്തവ്യം സ്ത്രീയും നിർവഹിക്കണം. ഇങ്ങനെ ഗിരിരാജൻ (ഹിമവാൻ) പ്രേരിപ്പിച്ചതിനാൽ, അവന്റെ മഹിഷിയായ ഭാഗ്യവതി മേന അപ്പോൾ ഗർഭത്തിൽ ഒരു കന്യയെ ധരിച്ചു।

Verse 68

महाविद्या महामाया महामेधास्वरूपिणी । रुद्रकाली च अंबा च सती दाक्षायणी परा

അവൾ മഹാവിദ്യ, മഹാമായ, പരമ മേധയുടെ സ്വരൂപിണി; അവൾ തന്നേ രുദ്രകാളി, അവൾ തന്നേ അംബാ—പരാ സതി ദാക്ഷായണി.

Verse 69

तां विभूतिं विशालाक्षी जठरे परमां सती । बभार सा महाभागा मेना चारुविलोचना

ആ പരമ വിഭൂതി—പരമ സതിയെ—വിശാലാക്ഷി, ചാരുനേത്രയായ മഹാഭാഗ്യവതി മേനാ തന്റെ ഗർഭത്തിൽ ധരിച്ചു.

Verse 70

स्तुतिं चक्रुस्तदा देवा ऋषयो यक्षकिन्नराः । मेनाया भूरिभाग्यायास्तथा हिमवतो गिरेः

അപ്പോൾ ദേവന്മാരും ഋഷിമാരും യക്ഷ-കിന്നരന്മാരും സ്തുതി ചെയ്തു—മേനയുടെ അപാര സൗഭാഗ്യത്തെയും ഹിമവാൻ ഗിരിരാജനെയും പുകഴ്ത്തി.

Verse 71

एतस्मिन्नंतरे जाता गिरिजा नाम नामतः । प्रादुर्भूता यदा देवी सर्वेषां च सुखप्रदा

ഇതിനിടയിൽ ദേവി പ്രാദുർഭവിച്ച് ജനിച്ചു; നാമതഃ അവൾ ‘ഗിരിജാ’ എന്നു വിളിക്കപ്പെട്ടു. ദേവി പ്രത്യക്ഷമായപ്പോൾ അവൾ എല്ലാവർക്കും സുഖപ്രദയായി.

Verse 72

देवदुंदुभयो नेदुर्ननृतुश्चाप्सरोगणाः । जगुर्गंधर्वपतयो ननृतुश्चाप्सरोगणाः

ദേവദുന്ദുഭികൾ മുഴങ്ങി; അപ്സരാഗണങ്ങൾ നൃത്തം ചെയ്തു. ഗന്ധർവനാഥന്മാർ പാടി, പിന്നെയും അപ്സരാഗണങ്ങൾ നൃത്തം ചെയ്തു.

Verse 73

पुष्पवर्षेण महता ववृषुर्विबुधास्तथा । तदा प्रसन्नमभवत्सर्वं त्रैलोक्यमेव च

ദേവന്മാർ മഹത്തായ പുഷ്പവർഷം ചൊരിഞ്ഞു. അപ്പോൾ സമസ്ത ത്രൈലോക്യവും പ്രസന്നവും ആനന്ദപൂർണ്ണവുമായി.

Verse 74

यदावतीर्णा गिरिजा महासती तदैव दैत्या भयमाविशंस्ते । प्राप्ता मुदं देवगणा महर्षयः सचारणाः सिद्धगणास्तथैव

മഹാസതി ഗിരിജ അവതരിച്ച അതേ നിമിഷം ദൈത്യർ ഭയത്തിൽ ആകുലരായി; ദേവഗണങ്ങളും മഹർഷികളും ചാരണരും സിദ്ധഗണങ്ങളും ആനന്ദത്തിൽ നിറഞ്ഞു.