Adhyaya 62

Verse 1

शौनक उवाच । सूत श्रुता पुरास्माभिरुत्पत्तिर्गणपस्य च । क्षेत्रनाथः कथं जज्ञे वदैतच्छृण्वतां हि नः

ശൗനകൻ പറഞ്ഞു— ഹേ സൂതാ! ഞങ്ങൾ മുമ്പ് ഗണപതിയുടെ ഉദ്ഭവം കേട്ടിട്ടുണ്ട്; ഇപ്പോൾ ക്ഷേത്രനാഥൻ എങ്ങനെ ജനിച്ചു? കേൾക്കുന്ന ഞങ്ങൾക്ക് അത് പറയുക।

Verse 2

सूत उवाच । यदा दारुकदैत्येन पीड्यमाना दिवौकसः । शिवं देव्या सहासीनं प्रणिपत्येदमब्रुवन्

സൂതൻ പറഞ്ഞു—ദാരുക ദൈത്യന്റെ പീഡനത്തിൽ വലയുന്ന ദേവന്മാർ ദേവിയോടുകൂടെ ആസീനനായ ശിവനെ സമീപിച്ച് സാഷ്ടാംഗ നമസ്കരിച്ചു ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു।

Verse 3

देव दैत्येन घोरेण दुर्जयेन सुरासुरैः । पीडिता दारुकेण स्मः स्वस्थानाच्चापि च्याविताः

ഹേ ദേവാ! ഭയങ്കരനും ദേവാസുരർക്കും അജേയനുമായ ദാരുകൻ ഞങ്ങളെ പീഡിപ്പിച്ചു; ഞങ്ങളുടെ സ്വസ്ഥാനം മുതൽ പോലും ഞങ്ങളെ നീക്കിക്കളഞ്ഞു।

Verse 4

न विष्णुना न चंद्रेण न चान्येनापि केनचित् । शक्यो हंतुं स दुष्टात्मा अर्धनारीश्वरं विना

വിഷ്ണുവിനാലും അല്ല, ചന്ദ്രദേവനാലും അല്ല, മറ്റാരാലും അല്ല—അർധനാരീശ്വരനെ കൂടാതെ ആ ദുഷ്ടനെ വധിക്കാൻ കഴിയില്ല।

Verse 5

तेन संपीड्यमानानामस्माकं शरणं भव । इत्युक्त्वा रुरुदुर्देवास्त्राहित्राहीति चाब्रुवन्

അതുകൊണ്ട് അവന്റെ പീഡനത്തിൽ ഞെരുങ്ങുന്ന ഞങ്ങൾക്ക് നിങ്ങൾ ശരണം ആകണമേ. എന്നു പറഞ്ഞ് ദേവന്മാർ കരഞ്ഞു; വീണ്ടും വീണ്ടും “ത്രാഹി, ത്രാഹി—രക്ഷിക്കണമേ!” എന്നു വിളിച്ചു।

Verse 6

ततोऽतिकृपयाविष्टहरकंठस्य कालिमाम् । गृहीत्वा पार्वती चक्रे नारीमेकां महाभयाम्

അപ്പോൾ അത്യന്തം കരുണയാൽ ആവിഷ്ടയായ പാർവതി ഹരന്റെ കണ്ഠത്തിലെ കാളിമ എടുത്ത്, അതിൽ നിന്ന് മഹാഭയങ്കരിയായ ഒരസ്ത്രീയെ സൃഷ്ടിച്ചു।

Verse 7

आत्मशक्तिं तत्र मुक्त्वा प्रोवाचेदं वचः शुभा । यस्मादतीव कालासि नाम्ना त्वं कालिका भव

അവിടെ തന്റെ ആത്മശക്തി വിട്ടുവിട്ട് ശുഭദേവി ഇങ്ങനെ അരുളിച്ചെയ്തു— “നീ അത്യന്തം കൃഷ്ണവർണ്ണയാകയാൽ, നാമത്തിൽ നീ ‘കാലികാ’ ആകുക।”

Verse 8

देवारिं च दुरात्मानं शीघ्रं नाशय शोभने । एवमुक्ता महारावा कालिका प्राप्य तं तदा

“ഹേ ശോഭനേ, ദേവന്മാരുടെ ആ ദുഷ്ടശത്രുവിനെ शीഘ്രം നശിപ്പിക്ക.” ഇങ്ങനെ കല്പിക്കപ്പെട്ട കാലികാ മഹാഗർജനം മുഴക്കി അപ്പോൾ അവനെ സമീപിച്ചു।

Verse 9

रवेणैव मृतं चक्रे सानुगं स्फुटितहृदम् । ततोवन्ती श्मशानस्था महारावानमुंचत

അവൾ തന്റെ ഗർജനമാത്രം കൊണ്ടു തന്നെ അവനെ അനുചരന്മാരോടുകൂടി മരണത്തിലാക്കി; ഹൃദയം പിളർന്നുപോയി. പിന്നെ ശ്മശാനത്തിൽ നിന്നുകൊണ്ട് അവൾ മഹാപ്രതിധ്വനിയായ നാദം മുഴക്കി।

Verse 10

यैरासन्विकला लोकास्त्रयोऽपि प्रमृता यथा । ततो रुद्रो बालरूपं कृत्वा विश्वकृते विभुः

ആ കാരണങ്ങളാൽ മൂന്നു ലോകങ്ങളും വികലമായി, മരിച്ചുപോയതുപോലെ ആയി. അതിനാൽ വിശ്വഹിതത്തിനായി സർവശക്തനായ രുദ്രൻ ബാലരൂപം ധരിച്ചു।

Verse 11

रुदंस्तस्याः समीपे चाप्यागतः प्रेतसद्मनि । रुदंतं च ततो बालं कृत्वोत्संगे कृपान्विता

അവൻ കരഞ്ഞുകൊണ്ട് അവളുടെ സമീപത്തേക്ക് വന്നു, പ്രേതസദ്മത്തിലേക്കും. കരയുന്ന ബാലനെ കണ്ട കരുണാമയിയായ ദേവി അവനെ മടിയിൽ എടുത്തു।

Verse 12

कालिकाऽपाययत्स्तन्यं मा रुदेति प्रजल्पती । स्तन्य व्याजेन बालोऽपि पपौ क्रोधं तदंगजम्

കാലിക അവനെ തന്റെ സ്തന്യം കുടിപ്പിച്ചു, മൃദുവായി “കരയരുത്” എന്നു പറഞ്ഞു. എന്നാൽ സ്തന്യപാനത്തിന്റെ മറവിൽ ആ ബാലനും അവളുടെ സ്വദേഹത്തിൽ നിന്നുയർന്ന ക്രോധം കുടിച്ചുകളഞ്ഞു.

Verse 13

योऽसौ हरकंठभवविषादासीत्सुदुर्धरः । पीतक्रोधस्वभावे च सौम्यासीत्कालिका तदा

ഹരന്റെ കണ്ഠത്തിൽ ഉദിച്ച വിഷജന്യമായ അതിദുർധര വിഷാദം—ക്രോധം കുടിച്ചുകളഞ്ഞതോടെ—അപ്പോൾ കാലിക സ്വഭാവത്തിൽ തന്നെ സൗമ്യയും മംഗളമയിയും ആയി.

Verse 14

बालोऽपि बालरूपं तत्त्यक्तुमैच्छत्कृतक्रियः

തന്റെ കാര്യം സിദ്ധിച്ചതിനുശേഷം ആ ബാലനും ആ ബാലരൂപം ഉപേക്ഷിക്കുവാൻ ആഗ്രഹിച്ചു.

Verse 15

ततो देवाः कालिकायाः शंकमानाः पुनर्भयम् । ऊचुर्मा बाल बालत्वं परित्यज कृपां कुरु

അപ്പോൾ ദേവന്മാർ കാലികയെക്കുറിച്ച് വീണ്ടും ഭയവും സംശയവും കൊണ്ടു പറഞ്ഞു—“ഹേ ബാലാ, ബാല്യാവസ്ഥ ഉപേക്ഷിക്കരുത്; കൃപ കാണിക്കൂ.”

Verse 16

बाल उवाच । न भेतव्यं कालिकायाः सौम्या देवी यतः कृता । अस्ति चेद्भवतां भीतिरन्यान्स्रक्ष्यामि बालकान् । चतुःषष्टिक्षेत्रपालानित्युक्त्वा सोऽसृजन्मुखात्

ബാലൻ പറഞ്ഞു—“കാലികയെ ഭയപ്പെടേണ്ട; ദേവിയെ സൗമ്യയാക്കി മാറ്റിയിരിക്കുന്നു. എങ്കിലും നിങ്ങളിൽ ഭയം ശേഷിക്കുന്നുവെങ്കിൽ, ഞാൻ മറ്റു ബാലരൂപങ്ങളെ സൃഷ്ടിക്കും—അറുപത്തിനാല് ക്ഷേത്രപാലന്മാരെ.” എന്നു പറഞ്ഞ് അവൻ തന്റെ വായിൽ നിന്ന് അവരെ സൃഷ്ടിച്ചു.

Verse 17

प्राह तान्बालरूपांश्च बालरूपी महेश्वरः । स्वर्गेषु पंचविशानां पातालेषु च तावताम्

ബാലരൂപനായ മഹേശ്വരൻ ആ ബാലരൂപങ്ങളോട് പറഞ്ഞു—“സ്വർഗ്ഗങ്ങളിൽ നിങ്ങളിൽ ഇരുപത്തിയഞ്ചുപേർക്കു സ്ഥാനങ്ങൾ; പാതാളങ്ങളിലും അതേ എണ്ണത്തിനുതന്നെ സ്ഥാനങ്ങൾ ഉണ്ടാകും.”

Verse 18

चतुर्दशानां भूर्लोके वासो वः पालनं तथा । अयमेव श्मशानस्थो भविता श्वा च वाहनम्

“നിങ്ങളിൽ പതിനാലുപേർക്കു ഭൂലോകത്തിൽ വാസവും പാലനവും ഉണ്ടാകും. ഈ ഒരാൾ ശ്മശാനത്തിൽ തന്നെ നിലകൊള്ളും; നായ അവന്റെ വാഹനമാകും.”

Verse 19

नैवेद्यं भवतां राजमाषतंदुलमिश्रकाः । अनभ्यर्च्य च यो युष्मान्किंचित्कृत्यं विधास्यति

“നിങ്ങളുടെ നൈവേദ്യം രാജമാഷം (ഉഴുന്ന്) തണ്ഡുലം (അരി) എന്നിവ ചേർന്ന മിശ്രിതമായിരിക്കും. നിങ്ങളെ ആരാധിക്കാതെ ആരെങ്കിലും ഏതെങ്കിലും കൃത്യം ചെയ്യുകയാണെങ്കിൽ…”

Verse 20

तस्य तन्निष्फलं भावि भुक्तं प्रेतैश्च राक्षसैः । इत्युक्त्वा भगवान्रुद्रस्तत्रैवां तरधीयत

“അവന്റെ ആ കൃത്യം ഫലരഹിതമാകും; അവന്റെ നൈവേദ്യം പ്രേതന്മാരും രാക്ഷസന്മാരും ഭക്ഷിക്കും.” ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് ഭഗവാൻ രുദ്രൻ അവിടെയേ തന്നെ അന്തർധാനം ചെയ്തു.

Verse 21

क्षेत्रपालाः स्थिताश्चैव यथास्थाने निरूपिताः । इति वः क्षेत्रपालानां सृष्टिः प्रोक्ता समासतः

ഇങ്ങനെ ക്ഷേത്രപാലന്മാർ തത്തത്ത സ്ഥാനങ്ങളിൽ നിയോഗിക്കപ്പെട്ടു നിലകൊണ്ടു. ഈവിധം ക്ഷേത്രപാലന്മാരുടെ സൃഷ്ടി നിങ്ങളോട് സംക്ഷേപമായി പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.

Verse 22

आराधनं प्रवक्ष्यामि येन प्रीता भवंति ते

ഇപ്പോൾ ഞാൻ ആരാധനാവിധി പ്രസ്താവിക്കുന്നു; അതിനാൽ ആ ക്ഷേത്രപാലന്മാർ പ്രസന്നരാകും.

Verse 23

ओंक्षां क्षेत्रपालाय नमः । इति नवाक्षरो महामंत्रः

“ഓം ക്ഷാം ക്ഷേത്രപാലായ നമഃ”—ഇത് നവാക്ഷര മഹാമന്ത്രമെന്നു പ്രസിദ്ധം.

Verse 24

अनेनात्र चंदनादि दत्त्वा राजमाषतण्डुलमिश्रकाश्च चतुःषष्टिकृतभागान्वटकान्निवेद्य तावत्यो दीपिकास्तावन्ति पत्राणि पूगानि निवेद्य दण्डवत्प्रणम्य महास्तुतिमेतां जपेत्

ഇവിടെ ഈ മന്ത്രം ജപിച്ച് ചന്ദനാദി അർപ്പിച്ചു, രാജമാഷവും തണ്ഡുലവും കലർത്തി തയ്യാറാക്കിയ വടകങ്ങൾ അറുപത്തിനാല് ഭാഗങ്ങളാക്കി നിവേദ്യം ചെയ്യണം; അത്രതന്നെ ദീപങ്ങൾ, അത്രതന്നെ ഇലകളും പൂഗഫലവും (സുപാരി) അർപ്പിച്ച്; പിന്നെ ദണ്ഡവത് പ്രണാമം ചെയ്ത് ഈ മഹാസ്തുതിയെ ജപിക്കണം.

Verse 25

ओंऊर्ध्वकेशा विरू पाक्षा नित्यं ये घोररूपिणः । रक्तनेत्राश्च पिंगाक्षाः क्षेत्रपालान्नमामि तान्

ഓം। മുകളിലേക്ക് നിൽക്കുന്ന കേശങ്ങളുള്ളവർ, വിചിത്രവും ഭയങ്കരവുമായ ദൃഷ്ടിയുള്ളവർ, നിത്യം ഘോരരൂപികൾ—അത്തരം രക്തനേത്രരും പിംഗാക്ഷരുമായ ക്ഷേത്രപാലന്മാർക്ക് ഞാൻ നമസ്കരിക്കുന്നു.

Verse 26

अह्वरो ह्यापकुम्भश्च इडाचारस्तथैव यः । इंद्रमूर्तिश्च कोलाक्ष उपपाद ऋतुंसनः

അഹ്വരൻ, ആപകുംഭൻ, ഇഡാചാരൻ; ഇന്ദ്രമൂർത്തി, കോലാക്ഷൻ, ഉപപാദൻ, ഋതുംസനൻ—ഇവരും ക്ഷേത്രപാലന്മാരിൽ ഉൾപ്പെടുന്നവർ ആകുന്നു.

Verse 27

सिद्धेयश्चैव वलिको नीलपादेकदंष्ट्रिकः । इरापतिश्चाघहारी विघ्नहारी तथांतकः

സിദ്ധേയനും വലികനും; നീലപാദ-ഏകദംഷ്ട്രികൻ; ഇരാപതി, അഘഹാരി, വിഘ്നഹാരി, അന്തകൻ—ഇവരെല്ലാം വന്ദ്യരായ ക്ഷേത്രപാലന്മാർ; നമസ്കരിക്കേണ്ടവർ।

Verse 28

ऊर्ध्वपादः कम्बलश्च खंजनः खर एव च । गोमुखश्चैव जंघालो गणनाथश्च वारणः

ഊർധ്വപാദൻ, കംബലൻ, ഖഞ്ജനൻ, ഖരൻ; ഗോമുഖൻ, ജംഘാലൻ, ഗണനാഥൻ, വാരണൻ—ഇവർ സ്തുതിയിൽ സ്മരിക്കപ്പെടുന്ന ക്ഷേത്രപാലന്മാർ।

Verse 29

जटालोप्यजटालश्च नौमि स्वःक्षेत्रपालकान् । ऋकारो हठकारी च टंकपाणिः खणिस्तथा

ഞാൻ എന്റെ ക്ഷേത്രപാല-രക്ഷകരെ നമസ്കരിക്കുന്നു—ജടാലനും അജടാലനും; ഋകാരൻ, ഹഠകാരി, ടങ്കപാണി, ഖണി ഇവരെയും।

Verse 30

ठंठंकणो जंबरश्च स्फुलिंगास्यस्तडिद्रुचिः । दंतुरो घननादश्च नन्दकश्च तथा परः

ഞാൻ ഠംഠംകണൻ, ജംബരൻ, സ്ഫുലിംഗാസ്യൻ (മുഖത്തിൽ നിന്ന് ചിങ്ങാരങ്ങൾ പുറപ്പെടുന്നവൻ), തഡിദ്രുചി (മിന്നൽപോലെ ദീപ്തൻ), ദന്തുരൻ, ഘനനാദൻ (മേഘഗർജ്ജനസമം), നന്ദകൻ, കൂടാതെ മറ്റൊരു രക്ഷകനെയും നമസ്കരിക്കുന്നു।

Verse 31

फेत्कारकारी पंचास्यो बर्बरी भीमरूपवान् । भग्नपक्षः कालमेघो युवानो भास्करस्तथा

ഞാൻ ഫേത്കാരകാരി, പഞ്ചാസ്യൻ (പഞ്ചമുഖൻ), ബർബരി, ഭീമരൂപവാൻ, ഭഗ്നപക്ഷൻ, കാലമേഘൻ, യുവാനൻ, ഭാസ്കരൻ—ഈ ക്ഷേത്രപാലന്മാരെ നമസ്കരിക്കുന്നു।

Verse 32

रौरवश्चापि लंबोष्ठो वणिजः सुजटालिकः । सुगंधो हुहुकश्चैव नौमि पातालरक्षकान्

റൗരവൻ, ലംബോഷ്ഠൻ, വണിജൻ, സുജടാലികൻ, സുഗന്ധൻ, ഹുഹുകൻ—ഈ പാതാളരക്ഷകരെ ഞാൻ നമസ്കരിക്കുന്നു.

Verse 33

सर्वलिंगेषु हुंकारः स्मशानेषु भयावहः । महालक्षो वने घोरे ज्वालाक्षो वसतौ स्थितः

എല്ലാ ലിംഗക്ഷേത്രങ്ങളിലും അദ്ദേഹം ‘ഹുങ്കാര’; ശ്മശാനങ്ങളിൽ ‘ഭയാവഹൻ’. ഭീകരവനങ്ങളിൽ ‘മഹാലക്ഷ’യും, ഗൃഹവാസത്തിൽ ‘ജ്വാലാക്ഷ’യും ആയി നിലകൊള്ളുന്നു.

Verse 34

एकवृक्षश्च वृक्षेषु करालवदनो निशि । घण्टारवो गुहावासी पद्मखंजो जले स्थितः

വൃക്ഷങ്ങളിൽ അദ്ദേഹം ‘ഏകവൃക്ഷൻ’; രാത്രിയിൽ ‘കരാളവദനൻ’. ഗുഹാവാസത്തിൽ ‘ഘണ്ടാരവൻ’യും, ജലത്തിൽ ‘പദ്മഖഞ്ജൻ’യും ആയി നിലകൊള്ളുന്നു.

Verse 35

चत्वरेषु दुरारोहः पर्वते कुरवस्तथा । निर्झरेषु प्रवाहाख्यो माणिभद्रो निधिष्वपि

ചത്വരങ്ങളിൽ അദ്ദേഹം ‘ദുരാരോഹൻ’; പർവതങ്ങളിൽ ‘കുരവൻ’. നീർച്ചാട്ടങ്ങളിൽ ‘പ്രവാഹാഖ്യൻ’യും, നിധികളിലും ‘മാണിഭദ്രൻ’യും ആയി നിലകൊള്ളുന്നു.

Verse 36

रसक्षेत्रे रसाध्यक्षो यज्ञवाटेषु कोटनः । चतुर्दश भुवं व्याप्य स्थिताश्चैवं नमामि तान्

‘രസക്ഷേത്ര’ത്തിൽ അദ്ദേഹം ‘രസാധ്യക്ഷൻ’; യജ്ഞവാടങ്ങളിൽ ‘കോടനൻ’. പതിനാലു ഭുവനങ്ങളെ വ്യാപിച്ചു ഇങ്ങനെ നിലകൊള്ളുന്ന അവരെയെല്ലാം ഞാൻ നമസ്കരിക്കുന്നു.

Verse 37

एवं चतुःषष्टिमिताञ्छरणं यामि क्षेत्रपान् । प्रसीदंतु प्रसीदंतु तृप्यंतु मम पूजया

ഇങ്ങനെ അറുപത്തിനാലു സംഖ്യയുള്ള ക്ഷേത്രപാലന്മാരുടെ ശരണം ഞാൻ പ്രാപിക്കുന്നു. അവർ പ്രസന്നരാകട്ടെ—പ്രസന്നരാകട്ടെ—എന്റെ പൂജയാൽ തൃപ്തരാകട്ടെ.

Verse 38

सर्वकार्येषु यश्चैवं क्षेत्रपानर्चयेच्छुचिः । क्षेत्रपास्तस्य तुष्यंति यच्छंति च समीहितम्

ശുചിയായി എല്ലാ കാര്യങ്ങളുടെയും ആരംഭത്തിൽ ഇങ്ങനെ ക്ഷേത്രപാലന്മാരെ ആരാധിക്കുന്നവനോട് ക്ഷേത്രപാലന്മാർ തൃപ്തരായി, അവന്റെ അഭീഷ്ടം ദാനം ചെയ്യുന്നു.

Verse 39

इमं क्षेत्रपकल्पं च विजानन्विजयस्तथा । यथोक्तविधिनाभ्यर्च्य सिद्धेयं तुष्टुवे च तम्

ക്ഷേത്രപാലർക്കുള്ള ഈ ക്രമം അറിഞ്ഞ വിജയയും, പറഞ്ഞവിധിപ്രകാരം ആരാധിച്ച്, തന്റെ കാര്യസിദ്ധിക്കായി ആ ദേവ/രക്ഷകനെ സ്തുതിച്ചു.

Verse 40

प्रणम्य च ततो देवीमानर्च वटयक्षिणीम् । पुरा यदा नारदेन कलापग्रामतो द्विजाः

അതിനുശേഷം നമസ്കരിച്ചു അവൾ ദേവിയായ വടയക്ഷിണിയെ ആരാധിച്ചു. പുരാകാലത്ത്, നാരദൻ ‘കലാപഗ്രാമം’ എന്ന ഗ്രാമത്തിൽ നിന്ന് ദ്വിജന്മാരെ കൊണ്ടുവന്നപ്പോൾ,

Verse 41

समानीतास्तैश्च साकं सुनंदा नाम ब्राह्मणी । विधवाभ्यागता तत्र तपस्तप्तुं महीतटे

അവരോടൊപ്പം സുനന്ദാ എന്ന പേരുള്ള ഒരു ബ്രാഹ്മണിയെയും കൊണ്ടുവന്നു; അവൾ വിധവയായി, നദീതീരത്ത് തപസ്സു ചെയ്യാൻ അവിടെ എത്തി.

Verse 42

सा कृच्छ्राणि पराकांश्च अतिकृच्छ्राणि कुर्वती । ज्यैष्ठे भाद्रपदे चक्रे सावित्र्या द्वे त्रिरात्रिके

അവൾ കൃച്ഛ്രം, പരാകം, അതികൃച്ഛ്രം എന്നീ തപോനിയമങ്ങൾ അനുഷ്ഠിച്ചു; ജ്യേഷ്ഠവും ഭാദ്രപദവും മാസങ്ങളിൽ സാവിത്രീ വ്രതത്തോടുകൂടി രണ്ട് ത്രിരാത്രി വ്രതങ്ങളും പാലിച്ചു।

Verse 43

मासोपवासं च तथा कार्तिके कुलनंदिनी । सप्तलिंगानि संपूज्य देवीपूजां सदा व्यधात्

കാർത്തിക മാസത്തിൽ ആ കുലനന്ദിനി മാസോപവാസം അനുഷ്ഠിച്ചു; ഏഴ് ലിംഗങ്ങളെ യഥാവിധി പൂജിച്ച് അവൾ എപ്പോഴും ദേവീപൂജ നടത്തി।

Verse 44

दर्शे स्नानं तथा चक्रे महीसागरसंगमे । इत्यादिबहुभिस्तैस्तैर्नित्यं नियमपालनैः

അമാവാസി ദിനത്തിൽ നദി-സമുദ്ര സംഗമത്തിൽ അവൾ സ്നാനവും ചെയ്തു; ഇങ്ങനെ പലവിധ നിത്യനിയമങ്ങളും ശാസനങ്ങളും പാലിച്ച്,

Verse 45

धूतपापा ययौ लोकमुमायाः कृतस्वागता । अंशेन च तटे तस्मिन्संभूता वटयक्षिणी

പാപങ്ങൾ കഴുകിമാറ്റപ്പെട്ടവളായി അവൾ ഉമാലോകത്തിലേക്ക് പോയി; അവിടെ അവൾക്ക് ആദരപൂർവം സ്വാഗതം ലഭിച്ചു; അതേ തീരത്ത് ദേവിയുടെ അംശമായി വടയക്ഷിണി പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു।

Verse 46

तस्यास्तुष्टो वरं प्रादात्सिद्धलिंगस्थितो हरः । अनभ्यर्च्य य एनां च मत्पूजां प्रकरिष्यति

അവളിൽ പ്രസന്നനായ സിദ്ധലിംഗത്തിൽ അധിഷ്ഠിതനായ ഹരൻ ഒരു വരം നൽകി—‘ആദ്യം അവളെ അർച്ചിക്കാതെ ആരെങ്കിലും എന്റെ പൂജ നടത്തുകയാണെങ്കിൽ,

Verse 47

तस्य तन्निष्फलं सर्वमित्युक्तं पाल्यमेव मे । तस्मात्प्रपूजयेन्नित्यं वटस्थां वटयक्षिणीम् । पुष्पैर्धूपैस्तु नैवेद्यैर्मंत्रेणानेन भक्तितः

അവനു വേണ്ടി എല്ലാം നിഷ്ഫലമാകുന്നു—എന്നു പ്രഖ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു; ഇത് എന്റെ ആജ്ഞപ്രകാരം നിർബന്ധമായി പാലിക്കണം. അതിനാൽ വടവൃക്ഷത്തിൽ അധിവസിക്കുന്ന വടയക്ഷിണിയെ നിത്യം ഭക്തിയോടെ പൂജിക്കണം—പുഷ്പം, ധൂപം, നൈവേദ്യം, ഈ മന്ത്രത്തോടുകൂടെ।

Verse 48

सुनंदे नंदनीयासि पूजामेतां गृहाण मे । प्रसीद् सर्वकालेषु मम त्वं वटयक्षिणि

ഹേ സുനന്ദേ, നീ ആനന്ദദായിനി; എന്റെ ഈ പൂജ സ്വീകരിക്കണമേ. ഹേ എന്റെ വടയക്ഷിണീ, സർവകാലങ്ങളിലും പ്രസന്നയാകണമേ।

Verse 49

एवं संपूज्य तां नत्वा क्षमाप्य वटयक्षिणीम् । सर्वान्कामानवाप्नोति नरो नारी च सर्वदा

ഇങ്ങനെ അവളെ യഥാവിധി പൂജിച്ച്, നമസ്കരിച്ച്, വടയക്ഷിണിയോട് ക്ഷമ യാചിച്ചാൽ, പുരുഷനും സ്ത്രീയും എല്ലായ്പ്പോഴും എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും പ്രാപിക്കുന്നു।

Verse 50

विजयश्चापि माहात्म्यमिदं जानन्महामतिः । आनर्च वटवृक्षस्थां भक्तितो वटयक्षिणीम्

വിജയനും—മഹാബുദ്ധിമാനായി ഈ മഹാത്മ്യം അറിഞ്ഞ്—വടവൃക്ഷത്തിൽ അധിവസിക്കുന്ന വടയക്ഷിണിയെ ഭക്തിയോടെ ആരാധിച്ചു।

Verse 51

ततः सिद्धांबिकां स्तुत्वा जप्तवानपराजिताम् । महाविद्यां वैष्णवीं तु साधनेन समन्विताम्

അതിനുശേഷം അവൻ സിദ്ധാംബികയെ സ്തുതിച്ച്, അപരാജിതയുടെ ജപം ചെയ്തു—സാധനയാൽ സമന്വിതമായ വൈഷ്ണവീ മഹാവിദ്യയെ।

Verse 52

यस्याः स्मरणमात्रेण सर्वदुःखक्षयो भवेत् । तां विद्यां कीर्तयिष्यामि शृणुध्वं विप्रपुंगवाः

യാരുടെ സ്മരണ മാത്രം കൊണ്ടു സർവ്വദുഃഖനാശം സംഭവിക്കുമോ, ആ പാവനവിദ്യയെ ഞാൻ ഇപ്പോൾ പ്രസ്താവിക്കുന്നു. ഹേ വിപ്രശ്രേഷ്ഠന്മാരേ, ശ്രവിക്കുവിൻ.

Verse 53

ॐ नमो भगवते वासुदेवाय नमोऽनंताय सहस्रशीर्षाय क्षीरोदार्णवशायिने शेषभोगपर्यंकाय गरुडवाहनाय पीतवाससे वासुदेव संकर्षण प्रद्युम्नानिरुद्ध हयशिरो वराह नरसिंह वामन त्रिविक्रम राम राम वरप्रद नमोऽस्तु ते नमोऽ स्तुते असुरदैत्यदानवयक्षराक्षस भूतप्रेतपिशाचकुंभांड सिद्धयोगिनी डाकिनी स्कंदपुरोगमान्ग्रहान्नक्षत्रग्रहांश्चान्यांश्च हन २ दह २ पच २ मथ २ विध्वंसय २ विद्रावय २ शंखेन चक्रेण वज्रेण गदया मुशलेन हलेन भस्मीकुरु सहस्रबाहवे सहस्रचरणायुध जय २ विजय २ अपराजित अप्रतिहत सहस्रनेत्र ज्वल २ प्रज्वल २ विश्वरूप बहुरूप मधुसूदन महावराह महापुरुष वैकुंठ नारायण पद्मनाभ गोविंद दामोदर हृषीकेश सर्वासुरो त्सादन सर्वभूतवशंकर सर्वदुःखप्रभेदन सर्वयंत्रप्रभंजन सर्वनागप्रमर्दन सर्वदेवमहेश्वर सर्वबंधविमोक्षण सर्वाहितप्रमर्दन सर्वज्वरप्रणाशन सर्वग्रह निवारण सर्वपापप्रशमन जनार्दन जनानंदकर नमोऽस्तु ते स्वाहा

ॐ—ഭഗവാൻ വാസുദേവായ നമഃ; അനന്തൻ, സഹസ്രശീർഷൻ, ക്ഷീരോദാർണവശായി, ശേഷഭോഗപര്യങ്കശായി, ഗരുഡവാഹനൻ, പീതവാസധാരി—നമഃ। വാസുദേവ-സങ്കർഷണ-പ്രദ്യുമ്ന-അനിരുദ്ധ; ഹയശിരസ്, വരാഹ, നരസിംഹ, വാമന, ത്രിവിക്രമ; വരപ്രദ രാമ രാമ—അങ്ങേക്കു പുനഃപുനഃ നമസ്കാരം। അസുര-ദൈത്യ-ദാനവ-യക്ഷ-രാക്ഷസ; ഭൂത-പ്രേത-പിശാച-കുംഭാണ്ഡ; സിദ്ധ-യോഗിനി-ഡാകിനി; കൂടാതെ സ്കന്ദപുരോഗമ ഗ്രഹങ്ങൾ, നക്ഷത്രഗ്രഹങ്ങൾ മുതലായ എല്ലാവരെയും—ഹൻ ഹൻ, ദഹ ദഹ, പച പച, മഥ മഥ, വിധ്വംസയ വിധ്വംസയ, വിദ്രാവയ വിദ്രാവയ। ശംഖ-ചക്ര-വജ്ര-ഗദാ-മുഷല-ഹലങ്ങളാൽ ഭസ്മമാക്കുക। സഹസ്രബാഹുവേ, സഹസ്രചരണായുധധാരിയേ—ജയ ജയ, വിജയ വിജയ। അപരാജിത, അപ്രതിഹത, സഹസ്രനേത്ര—ജ്വല ജ്വല, പ്രജ്വല പ്രജ്വല। വിശ്വരൂപ, ബഹുരൂപ, മധുസൂദന, മഹാവരാഹ, മഹാപുരുഷ, വൈകുണ്ഠ, നാരായണ, പദ്മനാഭ, ഗോവിന്ദ, ദാമോദര, ഹൃഷീകേശ—സർവ്വാസുരോത്സാദന, സർവ്വഭൂതവശങ്കര, സർവ്വദുഃഖപ്രഭേദന, സർവ്വയന്ത്രപ്രഭഞ്ജന, സർവ്വനാഗപ്രമർദന, സർവ്വദേവമഹേശ്വര, സർവ്വബന്ധവിമോചന, സർവ്വാഹിതപ്രമർദന, സർവ്വജ്വരപ്രണാശന, സർവ്വഗ്രഹനിവാരണ, സർവ്വപാപപ്രശമന—ഹേ ജനാർദന, ജനാനന്ദകര, അങ്ങേക്കു നമസ്കാരം। സ്വാഹാ।

Verse 54

इमामपराजितां परमवैष्णवीं महाविद्यां जपति पठति शृणोति स्मरति धारयति कीर्तयति न च तस्य वाय्वग्निवज्रोपलाशनिवर्षभयं न समुद्रभयं न ग्रहभयं न च चौरभयं न च श्वापदभयं वा भवेत्

ഈ അപരാജിത, പരമ വൈഷ്ണവീ മഹാവിദ്യയെ ജപിക്കുകയോ പാരായണം ചെയ്യുകയോ ശ്രവിക്കുകയോ സ്മരിക്കുകയോ ധരിക്കുകയോ കീർത്തിക്കുകയോ ചെയ്യുന്നവന്—കാറ്റ്, അഗ്നി, വജ്രം, കല്ല്, മിന്നൽ, കൊടുമഴ എന്നിവയുടെ ഭയം ഇല്ല; സമുദ്രഭയം ഇല്ല, ഗ്രഹഭയം ഇല്ല, കള്ളഭയം ഇല്ല, വന്യമൃഗഭയവും ഇല്ല।

Verse 55

क्वचिद्रात्र्यंधकारस्त्रीराजकुलविषोपविषगरदवशीकरण विद्वेषणोच्चाटनवधबंधभयं वा न भवेदेतैर्मंत्रपदैरुदाहृतैर्हृदा बद्धैः संसिद्धपूजितैः

ഈ മന്ത്രപദങ്ങൾ വിധിപൂർവ്വം ഉച്ചരിച്ചു, ഹൃദയത്തിൽ ദൃഢമായി ബന്ധിച്ച്, സിദ്ധീകരിച്ച് പൂജിച്ചാൽ—എവിടെയും രാത്രിയന്ധകാരഭയം, സ്ത്രീഭയം, രാജകുലഭയം, വിഷം/ഉപവിഷഭയം, ഗരദം പോലുള്ള വിഷയോഗഭയം, വശീകരണം-വിദ്വേഷണം-ഉച്ചാടനം ഭയം, വധഭയം അല്ലെങ്കിൽ ബന്ധനഭയം ഉണ്ടാകുകയില്ല।

Verse 56

तद्यथा । नमोनमस्तेऽस्तु अभये अनघे अजिते अत्रसिते अमृते अपराजिते पठितसिद्धे स्मरितसिद्ध एकानंशे उमे ध्रुवे अरुंधति सावित्रि गायत्रि जातवेदसि मानस्तोके सरसि सरस्वति धरणि धारिणि सौदामिनि अदिते विनते गौरि गांधारि मातंगि कृष्णे यशोदे सत्यवादिनि ब्रह्मवादिनि कालि कपालिनि सद्योवयवचयनकरि स्थलगतं जलगतमंतरिक्षगतं वा रक्ष २ सर्वभूतभयोपद्रवेभ्यो रक्ष २ स्वाहा

തദ്യഥാ—“നമോ നമസ്തേ; ഹേ അഭയേ, അനഘേ, അജിതേ, അത്രസിതേ, അമൃതേ, അപരാജിതേ; ഹേ പഠിതസിദ്ധേ, സ്മരിതസിദ്ധേ; ഹേ ഏകാനംശേ, ഉമേ, ധ്രുവേ, അരുന്ധതീ; ഹേ സാവിത്രീ, ഗായത്രി, ജാതവേദസീ; ഹേ മാനസ്തോകേ, സരസി, സരസ്വതീ; ഹേ ധരണി, ധാരിണി, സൗദാമിനി; ഹേ അദിതേ, വിനതേ, ഗൗരി, ഗാന്ധാരി, മാതംഗി, കൃഷ്ണേ, യശോദേ; ഹേ സത്യവാദിനി, ബ്രഹ്മവാദിനി; ഹേ കാളി, കപാലിനി; ഹേ സദ്യോവയവചയനകരി—സ്ഥലത്തോ ജലത്തോ ആകാശത്തോ ഉദിക്കുന്ന അപകടത്തിൽ നിന്ന് രക്ഷ രക്ഷ; സർവ്വഭൂതജന്യ ഭയോപദ്രവങ്ങളിൽ നിന്ന് രക്ഷ രക്ഷ। സ്വാഹാ।”

Verse 57

यस्याः प्रणश्यते पुष्पं गर्भो वा पतते यदि । म्रियंते बालका यस्याः काकवंध्या च या भवेत् । धारयेत इमां विद्यामेभिर्दोषैर्न लिप्यते

യാരുടെ സ്ത്രീയ്ക്ക് മാസധർമ്മം തടസ്സപ്പെടുകയോ, ഗർഭം വീഴുകയോ ചെയ്യുന്നു; യാരുടെ മക്കൾ മരിക്കുകയോ, ഗർഭം ധരിച്ചിട്ടും ജീവസന്താനം ലഭിക്കാത്ത ‘കാകവന്ധ്യ’ ആകുകയോ ചെയ്യുന്നുവോ—അവൾ ഈ പവിത്ര വിദ്യ ധരിച്ചാൽ ഈ ദോഷങ്ങളും ക്ലേശങ്ങളും അവളെ ബാധിക്കുകയില്ല।

Verse 58

रणे राजकुले द्यूते नित्यं तस्य जयो भवेत् । शस्त्र धारयते ह्येषां समरे कांडधारिणी

യുദ്ധത്തിൽ, രാജസഭയിൽ, ചൂതുകളിയിലും അവന് നിത്യവും ജയം ലഭിക്കും. കാരണം സമരത്തിൽ ഈ ‘കാണ്ഡധാരിണി’ (ശസ്ത്രധാരിണി ശക്തി) അവരുടെ വേണ്ടി ആയുധം ധരിക്കുന്നു; അതിനാൽ വിജയം നൽകുന്നു।

Verse 59

गुल्मशूलाक्षिरोगाणां नित्यं नाशकरी तथा । शिरोरोगज्वराणां च नाशनी सर्वदेहिनाम्

ഇത് ഗുല്മം, ശൂലം, കണ്ണുരോഗങ്ങൾ എന്നിവയെ നിത്യമായി നശിപ്പിക്കുന്നു; കൂടാതെ എല്ലാ ദേഹികളുടെയും ശിരോരോഗങ്ങളും ജ്വരങ്ങളും നീക്കുന്നു।

Verse 60

तद्यथा । हन २ कालि सर २ कालि सर २ गौरि धम २ गौरि धम २ विद्ये आले ताले माले गंधे वधे पच २ विद्ये नाशय पापं हन् दुःस्वप्नं विनाशय कष्टनाशिनि रजनि संध्ये दुंदुभिनादे मानसवेगे शंखिनि चक्रिणि वज्रिणि शूलिनि अपमृत्युविनाशिनि विश्वेश्वरि द्रविडि द्राविडि केशवदयिते पशुपतिमहिते दुर्द्दमदमिनि शर्वरि किराति मातंगि ओंह्रांह्रंह्रंह्रंक्रांक्रंक्रंक्रंत्वर २ ये मां द्विषति प्रत्यक्षं परोक्षं वा सर्वान्दम २ मर्द्द २ तापय २ पातय २ शोषय २ उत्सादय २ ब्रह्माणि माहेश्वरि वाराहि विनायकि ऐंद्रि आग्नेयि चामुंडे वारुणि प्रचंडविद्योते इंदोपेंद्रभगिनि विजये शांतिस्वस्तिपुष्टिविवर्धिनि कामांकुशे कामदुधे सर्वकामवरप्रदे सर्वभूतेषु वासिनि प्रति विद्यां कुरु २ आकर्षिणि वेशिनि ज्वालामालिनि रमणि रामणि धरणि धारिणि मानोन्मानिनि रक्ष २ वायव्ये ज्वालामालिनि तापनि शोषणि नीलपताकिनि महागौरि महाश्रये महामयूरि आदित्यरश्मि जाह्नवि यमधंटे किणि २ चिंतामणि सुरभि सुरोत्पन्ने कामदुघे यथा मनीषितं कार्यं तन्मम सिध्यतु स्वाहा ओंस्वाहा ओंभूः स्वाहा ओंभुवः स्वाहा ओंस्वः स्वाहा ओंभूर्भुवःस्वःस्वाहा यत्रैवागतं पापं तत्रैव प्रतिगच्छतु स्वाहा ओंबले महाबले उासिद्धसाधिनि स्वाहा

തദ്യഥാ—“ഹന ഹന! ഹേ കാളീ… ഹേ ഗൗരീ… ഹേ വിദ്യാശക്തേ! പാപം നശിപ്പിക്ക, ദുഃസ്വപ്നങ്ങൾ വിനശിപ്പിക്ക; കഷ്ടനാശിനി, രജനി, സന്ധ്യ, ദുന്ദുഭിനാദിനി, മനോവേഗഗാമിനി; ശംഖ-ചക്ര-വജ്ര-ശൂലധാരിണി, അപമൃത്യുവിനാശിനി, വിശ്വേശ്വരി… കേശവദയിതേ, പശുപതിമഹിതേ… എന്നെ പ്രത്യക്ഷമായോ പരോക്ഷമായോ ദ്വേഷിക്കുന്നവരെ അന്ധരാക്കുക, മർദ്ദിക്കുക, ദഹിപ്പിക്കുക, താഴെയിടുക, ശോഷിപ്പിക്കുക, സമൂലമായി ഉന്മൂലനം ചെയ്യുക। ബ്രാഹ്മണി, മാഹേശ്വരി, വാരാഹി, വിനായകി, ഐന്ദ്രി, ആഗ്നേയി, ചാമുണ്ഡാ, വാരുണി… ഹേ വിജയേ! ശാന്തി-സ്വസ്തി-പുഷ്ടിവർദ്ധിനി, കാമാങ്കുശേ, കാമധേനു, സർവകാമവരപ്രദേ, സർവഭൂതനിവാസിനി—എനിക്കായി ഈ വിദ്യ പ്രവർത്തിപ്പിച്ച് സിദ്ധിപ്പിക്ക; ആകർഷിണി, വേശിണി, ജ്വാലാമാലിനി—രക്ഷ രക്ഷ। … ഞാൻ മനസ്സിൽ നിശ്ചയിച്ച കാര്യം എനിക്കു സിദ്ധിക്കട്ടെ—സ്വാഹാ। ഓം സ്വാഹാ; ഓം ഭൂഃ സ്വാഹാ; ഓം ഭുവഃ സ്വാഹാ; ഓം സ്വഃ സ്വാഹാ; ഓം ഭൂർഭുവഃസ്വഃ സ്വാഹാ। എവിടെ നിന്നാണ് പാപം വന്നതോ അവിടേക്കേ മടങ്ങിപ്പോകട്ടെ—സ്വാഹാ। ഓം ബലേ മഹാബലേ, അസിദ്ധസാധിനി—സ്വാഹാ।”

Verse 61

इतीमां साधयामास वैष्णवीमपरा जिताम् । विजयः संयतो भूत्वा मनोबुद्धिसमाधिभिः

ഇങ്ങനെ (ഈ വിദ്യയെ) അറിഞ്ഞ് വിജയൻ വൈഷ്ണവീ അപരാജിതാ വിദ്യയെ സാധിച്ചു; മനസ്സും ബുദ്ധിയും സമാധിയിൽ ഏകാഗ്രമാക്കി സംയമിതനും നിയന്ത്രിതനും ആയി।

Verse 62

य इमां पठते नित्यं साधनेन विनापि च । तस्यापि सर्वविघ्नानि नश्यंति द्विजपुंगवाः

ഹേ ദ്വിജശ്രേഷ്ഠാ! ആരെങ്കിലും ഈ സ്തുതിയെ നിത്യം പാരായണം ചെയ്താൽ, പ്രത്യേക സാധനയില്ലെങ്കിലും അവന്റെ എല്ലാ വിഘ്നങ്ങളും നശിച്ചുപോകും.