Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 7

Devanagari script

आत्मशक्तिं तत्र मुक्त्वा प्रोवाचेदं वचः शुभा । यस्मादतीव कालासि नाम्ना त्वं कालिका भव

Transliteration

ātmaśaktiṃ tatra muktvā provācedaṃ vacaḥ śubhā | yasmādatīva kālāsi nāmnā tvaṃ kālikā bhava

Translation

അവിടെ തന്റെ ആത്മശക്തി വിട്ടുവിട്ട് ശുഭദേവി ഇങ്ങനെ അരുളിച്ചെയ്തു— “നീ അത്യന്തം കൃഷ്ണവർണ്ണയാകയാൽ, നാമത്തിൽ നീ ‘കാലികാ’ ആകുക।”

Word by Word

• आत्मशक्तिम्: her own power/energy
• आत्मशक्तिम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: आत्म-शक्ति (प्रातिपदिक; आत्मन् + शक्ति)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (आत्मनः शक्ति)

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण (locative adverb)

• मुक्त्वा: having released/left
• मुक्त्वा: Kriya (Gerundial action/पूर्वक्रिया)
• Type: Verb
• Root: मुच् (धातु)
• Form: क्त्वान्त (absolutive/gerund); पूर्वकालिक क्रिया; ‘having released/left’

• प्रोवाच: said/spoke forth
• प्रोवाच: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र + वच् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (परोक्षभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• इदम्: this
• इदम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम

• वचः: speech/words
• वचः: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वचस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (वचः = वचनम्)

• शुभा: the auspicious (woman/goddess)
• शुभा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: शुभ (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण/कर्तृपद (she, the auspicious one)

• यस्मात्: since/because
• यस्मात्: Hetu (Cause/हेतु)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसक, पञ्चमी-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम; हेत्वर्थे (because of which/since)

• अतीव: exceedingly
• अतीव: Visheshana (Adverbial modifier/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: अतीव (अव्यय)
• Form: अव्यय; परिमाण/तीव्रतावाचक क्रियाविशेषण

• काला: dark/black
• काला: Kartṛ-samānādhikaraṇa (Subject complement/समानााधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: काल (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (to ‘tvam’)

• असि: you are
• असि: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)
• Form: लट्-लकार (वर्तमान), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• नाम्ना: by name
• नाम्ना: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: नामन् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; करण/उपाधिवाचक (by name)

• त्वम्: you
• त्वम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उत्तम/मध्यम-पुरुषसर्वनाम; प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• कालिका: Kālikā
• कालिका: Kartṛ-samānādhikaraṇa (Predicate nominative/समानााधिकरण)
• Type: Noun
• Root: कालिका (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; नाम (proper noun)

• भव: become/be
• भव: Kriya (Command/आज्ञा)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: लोट्-लकार (आज्ञार्थ/imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

Speaker

Pārvatī (as narrated by Sūta)

Visual Art Cues

Scene: The auspicious Devī releases a portion of her own śakti, then pronounces a naming decree: ‘Because you are exceedingly dark, you shall be called Kālikā.’ The moment is both maternal and terrifying—creation of a fierce emanation through speech.

Characters & Entities

• Pārvatī
• Śakti
• Kālikā

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Names in Purāṇic tradition reveal function and essence; Kālikā signifies a power that absorbs and overcomes darkness and fear.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No tīrtha is referenced in this verse.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; it is a naming and empowerment moment (śakti-prakāśa).