Adhyaya 33

Verse 1

राम उवाच । जीर्णोद्धारं करिष्यामि श्रीमातुर्वचनादहम् । आज्ञा प्रदीयतां मह्यं यथादानं ददामि वः

രാമൻ പറഞ്ഞു—പൂജ്യയായ മാതാവിന്റെ ആജ്ഞപ്രകാരം ഞാൻ ജീർണ്ണോദ്ധാരം നടത്തും. എനിക്ക് നിങ്ങളുടെ സമ്മതം നൽകുക; അങ്ങനെ ഞാൻ വിധിപൂർവ്വം നിങ്ങള്ക്ക് യഥോചിത ദാനം നൽകാം।

Verse 2

पात्रे दानं प्रदातव्यं कृत्वा यज्ञवरं द्विजाः । नापात्रे दीयते किंचिद्दत्तं न तु सुखावहम्

ഹേ ദ്വിജന്മാരേ, ശ്രേഷ്ഠ യജ്ഞം നടത്തി പാത്രനേയ്ക്ക് ദാനം നൽകണം. അപാത്രനു ഒന്നും നൽകരുത്; അത്തരം ദാനം സുഖഫലം നൽകുകയില്ല।

Verse 3

सुपात्रं नौरिव सदा तारयेदुभयोरपि । लोहपिंडोपमं ज्ञेयं कुपात्रं भञ्जनात्मकम्

സുപാത്രൻ എപ്പോഴും നാവുപോലെ ദാതാവിനെയും ഗ്രാഹകനെയും ഇരുവരെയും കടത്തിവിടുന്നു. കുപാത്രനെ ഇരുമ്പുകട്ടിപോലെ അറിയുക; അത് നാശകരമാണ്।

Verse 4

जातिमात्रेण विप्रत्वं जायते न हि भो द्विजाः । क्रिया बलवती लोके क्रियाहीने कुतः फलम्

ഹേ ദ്വിജന്മാരേ, ജന്മമാത്രം കൊണ്ടു വിപ്രത്വം ഉണ്ടാകുന്നില്ല. ലോകത്തിൽ ക്രിയയും ആചാരവും തന്നെയാണ് ശക്തി; ക്രിയയില്ലെങ്കിൽ ഫലം എവിടെ?

Verse 5

पूज्यास्तस्मात्पूज्यतमा ब्राह्मणाः सत्यवादिनः । यज्ञकार्ये समुत्पन्ने कृपां कुर्वंतु सर्वदा

അതുകൊണ്ട് സത്യവാദികളായ ബ്രാഹ്മണർ പൂജ്യർ—അത്യന്തം പൂജ്യർ. യജ്ഞകാര്യങ്ങൾ ഉദ്ഭവിക്കുമ്പോൾ അവർ എപ്പോഴും കരുണ കാണിച്ച് സഹായിക്കട്ടെ।

Verse 6

ब्रह्मोवाच । ततस्तु मिलिताः सर्वे विमृश्य च परस्परम् । केचिदूचुस्तदा रामं वयं शिलोंछजीविकाः

ബ്രഹ്മാവ് അരുളിച്ചെയ്തു—അപ്പോൾ എല്ലാവരും ഒന്നിച്ചു കൂടി പരസ്പരം ആലോചിച്ചു. പിന്നെ ചിലർ രാമനോട് പറഞ്ഞു—ഞങ്ങൾ ശിലോഞ്ചവൃത്തിയാൽ ജീവിക്കുന്നു; അത്യൽപ ഉപാധികളാൽ മാത്രം ഉപജീവനം നടത്തുന്നു.

Verse 7

संतोषं परमास्थाय स्थिता धर्मपरायणाः । प्रतिग्रहप्रयोगेण न चास्माकं प्रयोजनम्

ഞങ്ങൾ പരമസന്തോഷം ആശ്രയിച്ച് ധർമ്മപരായണരായി നിലകൊള്ളുന്നു; അതിനാൽ ദാനം സ്വീകരിക്കുന്ന പ്രയോഗത്തിൽ ഞങ്ങൾക്ക് യാതൊരു ആവശ്യവും ഇല്ല.

Verse 8

दशसूनासमश्चक्री दशचक्रिसमो ध्वजः । दशध्वजसमा वेश्या दशवेश्यासमो नृपः

ചക്രധാരി പത്ത് സൂന (വധശാല) തുല്യം; ധ്വജധാരി പത്ത് ചക്രധാരികൾ തുല്യം; വേശ്യ പത്ത് ധ്വജധാരികൾ തുല്യം; രാജാവ് പത്ത് വേശ്യകൾ തുല്യം (പാപഭാരത്തിൽ).

Verse 9

राजप्रतिग्रहो घोरो राम सत्यं न संशयः । तस्माद्वयं न चेच्छामः प्रतिग्रहं भया वहम्

ഹേ രാമാ! രാജാവിൽ നിന്ന് ദാനം സ്വീകരിക്കൽ അത്യന്തം ഘോരമാണ്—ഇത് സത്യം, സംശയമില്ല. അതിനാൽ ഭയവും അപകടവും വരുത്തുന്ന ആ പ്രതിഗ്രഹം ഞങ്ങൾ ആഗ്രഹിക്കുന്നില്ല.

Verse 10

एकाहिका द्विजाः केचित्केचित्स्वामृतवृत्तयः । कुम्भीधान्या द्विजाः केचित्केचित्षट्कर्मतत्पराः

ചില ദ്വിജർ ദിനംപ്രതി ലഭിക്കുന്നതിൽ ജീവിക്കുന്നു; ചിലർ സ്വയം ലഭിക്കുന്ന അന്നത്തിൽ (സ്വാമൃതവൃത്തിയിൽ) ഉപജീവിക്കുന്നു. ചില ദ്വിജർ കുടങ്ങളിൽ ധാന്യം സംഭരിക്കുന്നു; ചിലർ ഷട്കർമങ്ങളിൽ തത്പരരായിരിക്കുന്നു.

Verse 11

त्रिमूर्तिस्थापिताः सर्वे पृथग्भावाः पृथग्गुणाः । केचिदेवं वदंति स्म त्रिमूर्त्याज्ञां विना वयम्

ഞങ്ങൾ എല്ലാവരും ത്രിമൂർത്തിയാൽ സ്ഥാപിതരാണ്—ഓരോരുത്തർക്കും വ്യത്യസ്ത സ്വഭാവവും വ്യത്യസ്ത ഗുണങ്ങളും ഉണ്ട്. ചിലർ പറയുന്നു: ‘ത്രിമൂർത്തിയുടെ ആജ്ഞയില്ലാതെ ഞങ്ങൾ ഒന്നും ചെയ്യുന്നില്ല.’

Verse 12

प्रतिग्रहस्य स्वीकारं कथं कुर्याम ह द्विजाः । न तांबूलं स्त्रीकृतं नो ह्यद्मो दानेन भषितम्

ഹേ ദ്വിജന്മാരേ, ഞങ്ങൾ എങ്ങനെ പ്രതിഗ്രഹം (ദാനം സ്വീകരിക്കൽ) ചെയ്യും? സ്ത്രീ തയ്യാറാക്കിയ താംബൂലവും ഞങ്ങൾ കഴിക്കുകയില്ല; ദാനത്താൽ ദൂഷിതമായതും ഭുജിക്കുകയില്ല.

Verse 13

रामेण ते यथान्यायं पूजिताः परया मुदा

രാമൻ അവരെ യഥാവിധി, പരമാനന്ദത്തോടെ പൂജിച്ച് ആദരിച്ചു.

Verse 14

विमृश्य स तदा रामो वसिष्ठेन महात्मना । ब्रह्मविष्णुशिवादीनां सस्मार गुरुणा सह । स्मृतमात्रास्ततो देवास्तं देशं समुपागमन् । सूर्यकोटिप्रतीकाशीवमानावलिसंवृताः

അപ്പോൾ രാമൻ മഹാത്മാവായ വസിഷ്ഠനോടൊപ്പം ആലോചിച്ച്, ഗുരുവിനോടുകൂടെ ബ്രഹ്മാ, വിഷ്ണു, ശിവൻ മുതലായ ദേവന്മാരെ സ്മരിച്ചു. സ്മരണ മാത്രത്തിൽ തന്നെ ആ ദേവന്മാർ അവിടേക്ക് എത്തി; കോടി സൂര്യന്മാരെപ്പോലെ ജ്വലിക്കുന്ന ദീപ്തിമാന പരിവാരങ്ങളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ടവരായി.

Verse 15

निवेदितं तु तत्सर्वं रामेणातिसुबुद्धिना

അത് എല്ലാം അത്യന്തം സുബുദ്ധിയുള്ള രാമൻ യഥാവിധി നിവേദിച്ചു (സമർപ്പിച്ചു).

Verse 16

अधिदेव्या वचनतो जीर्णोद्धारं करोम्यहम् । धर्मारण्ये हरिक्षेत्रे धर्मकूपसमीपतः

അധിദേവിയുടെ ആജ്ഞാനുസരിച്ച് ഞാൻ ജീർണ്ണോദ്ധാരം നടത്തും—ധർമ്മാരണ്യത്തിലെ ഹരിക്ഷേത്രത്തിൽ, ധർമ്മകൂപം എന്ന പുണ്യകിണറിന്റെ സമീപത്ത്।

Verse 17

ततस्ते वाडवाः सर्वे त्रिमूर्त्तीः प्रणिपत्य च । महता हर्षवृंदेन पूर्णाः प्राप्तमनोरथाः

അപ്പോൾ ആ വാഡവന്മാർ എല്ലാവരും ത്രിമൂർത്തികളെ പ്രണാമം ചെയ്ത്, മഹത്തായ ആനന്ദസമൂഹത്തിൽ നിറഞ്ഞു—തങ്ങളുടെ മനോരഥം സഫലമായതിനാൽ।

Verse 18

अर्घ्यपाद्यादिविधिना श्रद्धया तानपूजयन् । क्षणं विश्रम्य ते देवा ब्रह्मविष्णुशिवादयः

അവർ ശ്രദ്ധയോടെ അർഘ്യം, പാദ്യം മുതലായ വിധികളാൽ അവരെ പൂജിച്ചു. തുടർന്ന് ബ്രഹ്മാ, വിഷ്ണു, ശിവൻ മുതലായ ദേവന്മാർ ക്ഷണമാത്രം അവിടെ വിശ്രമിച്ചു.

Verse 19

ऊचू रामं महाशक्तिं विनयात्कृतसंपुटम्

വിനയത്തോടെ കരങ്ങൾ കൂട്ടി നിന്ന മഹാശക്തനായ രാമനോടു അവർ പറഞ്ഞു.

Verse 20

देवा ऊचुः । देवद्रुहस्त्वया राम ये हता रावणादयः । तेन तुष्टा वयं सर्वे भानुवंशविभूषण

ദേവന്മാർ പറഞ്ഞു: ഹേ രാമാ! നീ ദേവദ്രോഹികളായ രാവണാദികളെ വധിച്ചിരിക്കുന്നു; അതിനാൽ ഞങ്ങൾ എല്ലാവരും സന്തുഷ്ടരാണ്, ഹേ ഭാനുവംശവിഭൂഷണാ।

Verse 21

उद्धरस्व महास्थानं महतीं कीर्तिमाप्नुहि

ഈ മഹാപുണ്യമായ മഹാസ്ഥാനം പുനരുദ്ധരിക്ക; അങ്ങനെ നീ മഹത്തായും ദീർഘകാലവും നിലനിൽക്കുന്ന കീർത്തി പ്രാപിക്കും।

Verse 22

लब्ध्वा स तेषामाज्ञां तु प्रीतो दशरथात्मजः । जीर्णोद्धारेऽनंतगुणं फलमिच्छन्निलापतिः

അവരുടെ ആജ്ഞ ലഭിച്ചതോടെ ദശരഥപുത്രൻ സന്തോഷിച്ചു; ഭൂമിയുടെ അധിപനായിട്ടും ജീർണോദ്ധാരത്തിൽ നിന്നുള്ള അനന്തഗുണഫലം ആഗ്രഹിച്ചു പ്രവർത്തിയിൽ പ്രവേശിച്ചു।

Verse 23

देवानां संनिधौ तेषां कार्यारंभमथाकरोत् । स्थंडिलं पूर्वतः कृत्वा महागिरि समं शुभम्

ആ ദേവന്മാരുടെ സന്നിധിയിൽ അദ്ദേഹം പ്രവർത്തി ആരംഭിച്ചു; ആദ്യം കിഴക്കോട്ട് മഹാഗിരിപോലെ ഉയർന്ന മംഗളകരമായ സ്ഥണ്ഡിലം ഒരുക്കി।

Verse 24

तस्योपरि बहिःशाला गृहशाला ह्यनेकशः । ब्रह्मशालाश्च बहुशो निर्ममे शोभनाकृतीः

അതിന്റെ മുകളിൽ അദ്ദേഹം അനവധി ബഹിശാലകളും നിരവധി ഗൃഹശാലകളും പണിതു; പിന്നെയും പിന്നെയും മനോഹരാകൃതിയുള്ള ബ്രഹ്മശാലകളും നിർമ്മിച്ചു।

Verse 25

निधानैश्च समायुक्ता गृहोपकरणै र्वृताः । सुवर्णकोटिसंपूर्णा रसवस्त्रादिपूरिताः

അവ നിധികളാൽ സമൃദ്ധവും ഗൃഹോപകരണങ്ങളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ടതുമായിരുന്നു; സ്വർണ്ണകോടികളാൽ നിറഞ്ഞു, രസപദാർത്ഥങ്ങൾ, വസ്ത്രാദികൾ മുതലായവകൊണ്ട് പൂർണ്ണമായിരുന്നു।

Verse 26

धनधान्यसमृद्धाश्च सर्वधातुयुतास्तथा । एतत्सर्वं कारयित्वा ब्राह्मणेभ्यस्तदा ददौ

ധനധാന്യസമൃദ്ധവും സർവ്വധാതുസമന്വിതവും ആയ ആ എല്ലാം ക്രമപ്പെടുത്തി, അദ്ദേഹം അന്ന് ബ്രാഹ്മണർക്കു ദാനമായി നൽകി।

Verse 27

एकैकशो दशदश ददौ धेनूः पयस्विनीः । चत्वारिंशच्छतं प्रादाद्ग्रामाणां चतुराधिकम्

ഓരോരുത്തർക്കും പാൽ നിറഞ്ഞ പത്ത് പത്ത് ധേനുക്കളെ നൽകി; ഗ്രാമങ്ങളും നാലുനൂറ് നാലായി ദാനമായി നൽകി।

Verse 28

त्रैविद्यद्विजविप्रेभ्यो रामो दशरथात्मजः । काजेशेन त्रयेणैव स्थापिता द्विजसत्तमाः

ദശരഥപുത്രനായ രാമൻ ത്രൈവಿದ್ಯ വേദപണ്ഡിത ബ്രാഹ്മണരെ മൂന്നു വിധ ദാന-വ്യവസ്ഥകളാൽ സ്ഥാപിച്ചു പോഷിച്ചു।

Verse 29

तस्मात्त्रयीविद्य इति ख्यातिर्लोके बभूव ह । एवंविधं द्विजेभ्यः स दत्त्वा दानं महाद्भुतम्

അതുകൊണ്ട് ‘ത്രയീവിദ്യ’ എന്ന പേരിൽ ലോകത്ത് ഖ്യാതി പരന്നു. ഇങ്ങനെ ദ്വിജർക്കു അത്ഭുതകരമായ ദാനം നൽകി അദ്ദേഹം മഹാദാനം നിർവഹിച്ചു।

Verse 30

आत्मानं चापि मेने स कृतकृत्यं नरेश्वरः । ब्रह्मणा स्थापिताः पूर्वं विष्णुना शंकरेण ये

നരാധിപൻ താനെ കൃതകൃത്യനെന്ന് കരുതി—ബ്രഹ്മാ, വിഷ്ണു, ശങ്കരൻ എന്നിവർ മുൻപ് സ്ഥാപിച്ച ധർമ്മാധാരങ്ങളെ അദ്ദേഹം വീണ്ടും പ്രതിഷ്ഠിച്ചതിനാൽ।

Verse 31

ते पूजिता राघवेण जीर्णोद्धारे कृते सति । षट्त्रिंशच्च सहस्राणि गोभुजा ये वणिग्वराः

ജീർണ്ണോദ്ധാര പ്രവർത്തി പൂർത്തിയായപ്പോൾ രാഘവൻ ആ ശ്രേഷ്ഠ വ്യാപാരികളെ ആദരിച്ചു. ഗോധനസമ്പത്ത് അനുഭവിക്കുന്ന അവരുടെ എണ്ണം മുപ്പത്താറായിരം ആയിരുന്നു.

Verse 32

शुश्रूषार्थं प्रदत्ता वै देवैर्हरिहरादिभिः । संतुष्टेन तु शर्वेण तेभ्यो दत्तं तु चेत नम्

ശുശ്രൂഷാ-സേവയ്ക്കായി ഹരി-ഹരാദി ദേവന്മാർ അവർക്കു ഈ ബഹുമാനങ്ങൾ നൽകി. ശർവൻ (ശിവൻ) പ്രസന്നനായപ്പോൾ അത് അവർക്കു അംഗീകൃത ദാനമായി ലഭിച്ചു.

Verse 33

श्वेताश्वचामरौ दत्तौ खङ्गं दत्तं सुनिर्मलम् । तदा प्रबोधितास्ते च द्विजशुश्रूषणाय वै

അവർക്ക് ഒരു ശ്വേത അശ്വവും, ചാമരങ്ങളുടെ ജോടിയും, അത്യന്തം നിർമ്മലമായ ഖഡ്ഗവും നൽകി. തുടർന്ന് ദ്വിജന്മാരുടെ (ബ്രാഹ്മണരുടെ) ശുശ്രൂഷാ-സേവയ്ക്കായി അവരെ ഉപദേശിച്ചു.

Verse 34

विवाहादौ सदा भाव्यं चामरै मंगलं वरम् । खङ्गं शुभं तदा धार्य्यं मम चिह्नं करे स्थितम्

വിവാഹാദി ശുഭാരംഭങ്ങളിൽ ചാമരങ്ങളാൽ ഉത്തമ മംഗളം എപ്പോഴും പ്രകടിപ്പിക്കണം. തുടർന്ന് ശുഭമായ ഖഡ്ഗം ധരിക്കണം—എന്റെ ചിഹ്നം, കൈയിൽ സ്ഥിതമായത്.

Verse 35

गुरुपूजा सदा कार्या कुलदेव्याः पुनःपुनः । वृद्ध्यागमेषु प्राप्तेषु वृद्धि दायकदक्षिणा

ഗുരുപൂജ എപ്പോഴും നടത്തണം; കുലദേവിയെയും വീണ്ടും വീണ്ടും ആരാധിക്കണം. വർദ്ധിയും സമൃദ്ധിയും ലഭിക്കുന്ന അവസരങ്ങളിൽ വർദ്ധിദായിനിയായ ദക്ഷിണ നൽകണം.

Verse 36

एकादश्यां शनेर्वारे दानं देयं द्विजन्मने । प्रदेयं बालवृद्धेभ्यो मम रामस्य शासनात्

ഏകാദശി ശനിയാഴ്ചയായാൽ ദ്വിജനു ദാനം നൽകണം; എന്റെ രാമന്റെ ആജ്ഞപ്രകാരം ബാലർക്കും വൃദ്ധർക്കും ദാനം അർപ്പിക്കണം.

Verse 37

मंडलेषु च ये शुद्धा वणिग्वृत्तिरताः पराः । सपादलक्षास्ते दत्ता रामशासनपालकाः

സ്വന്തം മണ്ഡലങ്ങളിൽ ശുദ്ധരായി വാണിജ്യവൃത്തിയിൽ നിരതരായ ശ്രേഷ്ഠരെ—സപാദലക്ഷം പേരെ—രാമശാസനം പാലിക്കുന്നവരായി നിയമിച്ചു.

Verse 38

मांडलीकास्तु ते ज्ञेया राजानो मंडलेश्वराः । द्विज शुश्रूषणे दत्ता रामेण वणिजां वराः

അവർ ‘മാണ്ടലീകർ’ എന്നു അറിയപ്പെടുന്നു—രാജാക്കന്മാർ, മണ്ഡലാധിപതികൾ. ദ്വിജരുടെ ശുശ്രൂഷയ്ക്കായി രാമൻ വാണിജരിൽ ശ്രേഷ്ഠരെ നിയോഗിച്ചു.

Verse 39

चामरद्वितयं रामो दत्तवान्खड्गमेव च । कुलस्य स्वामिनं सूर्यं प्रतिष्ठाविधिपूर्वकम्

രാമൻ രണ്ടു ചാമരങ്ങളും ഒരു ഖഡ്ഗവും ദാനം ചെയ്തു; കുലസ്വാമിയായ സൂര്യനെ പ്രതിഷ്ഠാവിധിപൂർവം സ്ഥാപിച്ചു.

Verse 40

ब्रह्माणं स्थापयामास चतुर्वेदसमन्वितम् । श्रीमातरं महाशक्तिं शून्यस्वामिहरिं तथा

അവൻ ചതുര്‍വേദസമന്വിതനായ ബ്രഹ്മാവിനെ സ്ഥാപിച്ചു; കൂടാതെ ശ്രീമാതൃ, മഹാശക്തി, ശൂന്യസ്വാമി-ഹരി എന്നിവരെയും പ്രതിഷ്ഠിച്ചു.

Verse 41

विघ्नापध्वंसनार्थाय दक्षिणद्वारसंस्थितम् । गणं संस्थापयामास तथान्याश्चैव देवताः

വിഘ്നനാശത്തിനായി അദ്ദേഹം തെക്കൻ കവാടത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്ന ഗണദേവതയെ പ്രതിഷ്ഠിച്ചു; അതുപോലെ മറ്റു ദേവതകളെയും യഥാവിധി സ്ഥാപിച്ചു।

Verse 42

कारितास्तेन वीरेण प्रासादाः सप्तभूमिकाः । यत्किं चित्कुरुते कार्यं शुभं मांगल्यरूपकम्

ആ വീരൻ ഏഴ് നിലകളുള്ള പ്രാസാദങ്ങൾ പണിയിച്ചു. മനുഷ്യൻ ഏതെങ്കിലും ശുഭവും മംഗളസ്വരൂപവുമായ കാര്യം ചെയ്യുമ്പോൾ—

Verse 43

पुत्रे जाते जातके वान्नाशने मुंडनेऽपि वा । लक्षहोमे कोटिहोमे तथा यज्ञक्रियासु च

പുത്രജനനത്തിൽ, ജാതകർമ്മത്തിൽ, അന്നപ്രാശനത്തിൽ, മുണ്ഡനത്തിലും; ലക്ഷഹോമം, കോടിഹോമം, അതുപോലെ യജ്ഞക്രിയകളിലും—

Verse 44

वास्तुपूजाग्रहशांत्योः प्राप्ते चैव महोत्सवे । यत्किंचित्कुरुते दानं द्रव्यं वा धान्यमुत्तमम्

വാസ്തുപൂജയും ഗ്രഹശാന്തിയും നടത്തുമ്പോൾ, മഹോത്സവം വന്നെത്തുമ്പോൾ—മനുഷ്യൻ നൽകുന്ന ഏതു ദാനമായാലും, ധനമോ ഉത്തമ ധാന്യമോ—

Verse 45

वस्त्रं वा धेनवो नाथ हेम रूप्यं तथैव च । विप्राणामथ शूद्राणां दीनानाथांधकेषु च

ഹേ നാഥാ! വസ്ത്രമോ പശുക്കളോ, അതുപോലെ സ്വർണ്ണവും വെള്ളിയും—വിപ്രർക്കും ശൂദ്രർക്കും, കൂടാതെ ദീനർ, അനാഥർ, അന്ധർ എന്നിവർക്കും (ദാനമായി)।

Verse 46

प्रथमं बकुलार्कस्य श्रीमातुश्चैव मानवः । भागं दद्याच्च निर्विघ्नकार्यसिद्ध्यै निरन्तरम्

ആദ്യം മനുഷ്യൻ ബകുലാർകനും ശ്രീമാതൃദേവിക്കും ഒരു ഭാഗം അർപ്പിക്കണം; അങ്ങനെ അവന്റെ പ്രവർത്തിസിദ്ധി നിരന്തരം, വിഘ്നരഹിതമായി നടക്കും.

Verse 47

वचनं मे समुल्लंघ्य कुरुते योऽन्यथा नरः । तस्य तत्कर्मणो विघ्नं भविष्यति न संशयः

എന്റെ വചനം ലംഘിച്ച് മറ്റെങ്ങനെ പ്രവർത്തിക്കുന്ന മനുഷ്യന്, അവന്റെ അതേ പ്രവർത്തിയിൽ തന്നെ വിഘ്നം ഉണ്ടാകും—സംശയമില്ല.

Verse 48

एवमुक्त्वा ततो रामः प्रहृष्टेनांतरात्मना । देवानामथ वापीश्च प्राकारांस्तु सुशोभनान्

ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ ശേഷം, അന്തരാത്മയിൽ ആനന്ദിച്ച രാമൻ ദേവന്മാർക്കായുള്ള (ആലയങ്ങൾ) കൂടാതെ വാപികൾ/കിണറുകൾ, മനോഹരമായ പ്രാകാരങ്ങളും ഒരുക്കിച്ചു.

Verse 49

दुर्गोपकरणैर्युक्तान्प्रतोलीश्च सुविस्तृताः । निर्ममे चैव कुंडानि सरांसि सरसीस्तथा

ദുർഗോപകരണങ്ങളോടുകൂടിയ വിശാലമായ പ്രത്തോളികൾ (വാതിലുകൾ) അദ്ദേഹം നിർമ്മിച്ചു; കൂടാതെ കുണ്ഡങ്ങൾ, സരോവരങ്ങൾ, കുളങ്ങളും ഉണ്ടാക്കി.

Verse 50

धर्मवापीश्च कूपांश्च तथान्यान्देवनिर्मितान् । एतत्सर्वं च विस्तार्य धर्मारण्ये मनोरमे

മനോഹരമായ ധർമ്മാരണ്യത്തിൽ അദ്ദേഹം ധർമ്മവാപികൾ, കിണറുകൾ, കൂടാതെ ദേവനിർമ്മിതമെന്ന് പ്രസിദ്ധമായ മറ്റ് നിർമ്മിതികളെയും എല്ലാം വിപുലപ്പെടുത്തി.

Verse 51

ददौ त्रैविद्यमुख्येभ्यः श्रद्धया परया पुनः । ताम्रपट्टस्थितं रामशासनं लोपयेत्तु यः

അവൻ പരമശ്രദ്ധയോടെ വീണ്ടും ത്രിവേദജ്ഞരായ ശ്രേഷ്ഠ ബ്രാഹ്മണർക്കു ദാനങ്ങൾ നൽകി. താമ്രപട്ടത്തിൽ ലിഖിതമായ രാമശാസനം മായ്ക്കുകയോ ലോപിപ്പിക്കുകയോ ചെയ്യുന്നവൻ മഹാപാപി ആകുന്നു.

Verse 52

पूर्वजास्तस्य नरके पतंत्यग्रे न संततिः । वायुपुत्रं समाहूय ततो रामोऽब्रवीद्वचः

അവന്റെ പൂർവ്വികർ ആദ്യം നരകത്തിൽ പതിക്കുന്നു; അവന് സന്തതി നിലനിൽക്കുകയില്ല. തുടർന്ന് രാമൻ വായുപുത്രനെ വിളിച്ചു ഈ വചനങ്ങൾ പറഞ്ഞു.

Verse 53

वायुपुत्र महावीर तव पूजा भविष्यति । अस्य क्षेत्रस्य रक्षायै त्वमत्र स्थितिमाचर

ഹേ വായുപുത്ര മഹാവീരാ! നിന്റെ പൂജ ഇവിടെ പ്രതിഷ്ഠിക്കപ്പെടും. ഈ പുണ്യക്ഷേത്രത്തിന്റെ രക്ഷയ്ക്കായി നീ ഇവിടെ തന്നെ വസിച്ച് കാവലാളായി നിലകൊള്ളുക.

Verse 54

आंजनेयस्तु तद्वाक्यं प्रणम्य शिरसादधौ । जीर्णोद्धारं तदा कृत्वा कृतकृत्यो बभूव ह

ആഞ്ജനേയൻ നമസ്കരിച്ചു ആ വചനങ്ങൾ ശിരസ്സിൽ ധരിച്ചു. തുടർന്ന് ജീർണോദ്ധാരം നടത്തി കൃതകൃത്യനായിത്തീർന്നു.

Verse 55

श्रीमातरं तदाभ्यर्च्य प्रसन्नेनांतरात्मना । श्रीमातरं नमस्कृत्य तीर्थान्यन्यानि राघवः

അപ്പോൾ രാഘവൻ അന്തരാത്മയിൽ പ്രസന്നനായി ശ്രീമാതാവിനെ ആരാധിച്ചു. ശ്രീമാതാവിനെ നമസ്കരിച്ചു, മറ്റു തീർത്ഥങ്ങളിലേക്കും അദ്ദേഹം പുറപ്പെട്ടു.

Verse 56

तेऽपि देवाः स्वकं स्थानं ययुर्बह्मपुरोगमाः

ബ്രഹ്മാവ് മുൻപോട്ടു നയിക്കെ ആ ദേവന്മാരും തങ്ങളുടെ തങ്ങളുടെ ധാമങ്ങളിലേക്കു മടങ്ങിപ്പോയി।

Verse 57

दत्त्वाशिषं तु रामाय वांछितं ते भविष्यति । रम्यं कृतं त्वया राम विप्राणां स्थापनादिकम्

ദേവന്മാർ രാമനോട് ആശീർവാദം നൽകി പറഞ്ഞു—“നിന്റെ അഭീഷ്ടം സഫലമാകും. ഹേ രാമാ, ബ്രാഹ്മണന്മാരെ സ്ഥാപിക്കുകയും അവരുടെ പോഷണത്തിനാവശ്യമായ ക്രമീകരണങ്ങൾ നടത്തുകയും ചെയ്ത് നീ അത്യന്തം മനോഹരമായ പുണ്യകർമ്മം ചെയ്തു.”

Verse 58

अस्माकमपि वात्सल्यं कृतं पुण्यवता त्वया । इति स्तुवंतस्ते देवाः स्वानि स्थानानि भेजिरे

“ഹേ പുണ്യവാനേ, ഞങ്ങളോടും നീ വാത്സല്യപൂർവ്വമായ അനുകമ്പ കാണിച്ചു.” ഇങ്ങനെ സ്തുതിച്ചുകൊണ്ട് ആ ദേവന്മാർ തങ്ങളുടെ ധാമങ്ങളിലേക്കു പോയി।