Adhyaya 21

Verse 1

सूत उवाच । एवं ब्रह्मर्षिणा प्रोक्तां वाणीं पीयूषसन्निभाम् । आकर्ण्य मुदितो राजा प्रांजलिः पुनरब्रवीत्

സൂതൻ പറഞ്ഞു—ബ്രഹ്മർഷി ഉച്ചരിച്ച അമൃതസമാനമായ വാക്കുകൾ കേട്ട് രാജാവ് ആനന്ദിച്ചു; കൈകൂപ്പി വീണ്ടും പറഞ്ഞു।

Verse 2

राजोवाच । अहो सत्संगमः पुंसामशेषाघप्रशोधनः । कामक्रोधनिहंता च इष्टदोग्धा जनस्य हि

രാജാവ് പറഞ്ഞു—അഹോ! സത്സംഗം മനുഷ്യരുടെ എല്ലാ പാപങ്ങളും കഴുകി ശുദ്ധമാക്കുന്നു. അത് കാമവും ക്രോധവും നശിപ്പിച്ച്, ഇഷ്ടഫലം സത്യമായി നൽകുന്നു।

Verse 3

मम मायातमो नष्टं ज्ञानदृष्टिः प्रकाशिता । तव दर्शनमात्रेण प्रायोहममरोत्तमः

എന്നിലെ മായാന്ധകാരം നശിച്ചു; ജ്ഞാനദൃഷ്ടി പ്രകാശിച്ചു. നിങ്ങളുടെ ദർശനമാത്രം കൊണ്ടുതന്നെ ഞാൻ അമരന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായതുപോലെ തോന്നുന്നു।

Verse 4

श्रुतं च पूर्वचरितं बालयोः सम्यगेतयोः । भविष्यदपि पृच्छामि मत्पुत्राचरणं मुने

ഈ രണ്ടു ബാലന്മാരുടെ മുൻചരിതം ഞാൻ ശരിയായി കേട്ടിരിക്കുന്നു. ഇനി ഭാവിയെക്കുറിച്ചും ചോദിക്കുന്നു—മുനേ, എന്റെ പുത്രന്റെ വരാനിരിക്കുന്ന ആചരണം പറയുക।

Verse 5

अस्यायुः कति वर्षाणि भाग्यं वद च कीदृ शम् । विद्या कीर्तिश्च शक्तिश्च श्रद्धा भक्तिश्च कीदृशी

ഇവന്റെ ആയുസ്സ് എത്ര വർഷം? അവന്റെ ഭാഗ്യം എങ്ങനെയായിരിക്കും—അത് പറയുക. അവന്റെ വിദ്യ, കീർത്തി, ശക്തി, കൂടാതെ ശ്രദ്ധയും ഭക്തിയും എങ്ങനെയായിരിക്കും?

Verse 6

एतत्सर्वमशेषेण मुने त्वं वक्तुमर्हसि । तव शिष्योस्मि भृत्योस्मि शरणं त्वां गतोस्मयहम्

ഹേ മുനേ, ഇതെല്ലാം ഒന്നും വിട്ടുപോകാതെ നിങ്ങൾ പറയേണ്ടതാണ്. ഞാൻ നിങ്ങളുടെ ശിഷ്യൻ, നിങ്ങളുടെ സേവകൻ; ഞാൻ നിങ്ങളുടെ ശരണത്തിൽ അഭയം തേടിയെത്തിയിരിക്കുന്നു.

Verse 7

पराशर उवाच । अत्रावाच्यं हि यत्किंचित्कथं शक्तोस्मि शंसितुम् । यच्छ्रुत्वा धृतिमंतोपि विषादं प्राप्नुयुर्जनाः

പരാശരൻ പറഞ്ഞു—ഇവിടെ പറയരുതാത്തൊരു കാര്യമുണ്ട്; അതിനെ ഞാൻ എങ്ങനെ പ്രസ്താവിക്കും? അത് കേട്ടാൽ ധൈര്യവാന്മാരും പോലും വിഷാദത്തിലാഴാം.

Verse 8

तथापि निर्व्यलीकेन भावेन परिपृच्छतः । अवाच्यमपि वक्ष्यामि तव स्नेहान्महीपते

എങ്കിലും, ഹേ മഹീപതേ, നീ കപടമില്ലാത്ത ഹൃദയത്തോടെ ചോദിക്കുന്നു; അതിനാൽ നിനക്കുള്ള സ്നേഹത്താൽ പറയരുതാത്തതും ഞാൻ പറയും.

Verse 9

अमुष्य त्वत्कुमारस्य वर्षाणि द्वादशात्ययुः । इतः परं प्रपद्येत सप्तमे दिवसे मृतिम्

നിന്റെ കുമാരൻ പന്ത്രണ്ടു വർഷത്തെ ആയുസ്സ് കടന്നിരിക്കുന്നു. ഇനി ഇതിന് ശേഷം, ഏഴാം ദിവസത്തിൽ അവൻ മരണത്തെ പ്രാപിക്കും.

Verse 10

इति तस्य वचः श्रुत्वा कालकूटमिवोदितम् । मूर्च्छितः सहसा भूमौ पतितो नृपतिः शुचा

അവ വാക്കുകൾ—കാലകൂടവിഷംപോലെ ഘോരമായി—കേട്ട രാജാവ് ദുഃഖത്തിൽ വിങ്ങി പെട്ടെന്ന് മൂർഛിച്ച് നിലത്തേക്ക് വീണു।

Verse 11

तमुत्थाप्य समाश्वास्य स मुनिः करुणार्द्रधीः । उवाच मा भैर्नृपते पुनर्वक्ष्यामि ते हितम्

അവനെ എഴുന്നേൽപ്പിച്ച് ആശ്വസിപ്പിച്ച്, കരുണയിൽ നനഞ്ഞ മനസ്സുള്ള മുനി പറഞ്ഞു—“ഹേ നൃപാ, ഭയപ്പെടരുത്; നിന്റെ ഹിതം ഞാൻ വീണ്ടും പറയും।”

Verse 12

सर्गात्पुरा निरालोकं यदेकं निष्कलं परम् । चिदानंदमयं ज्योतिः स आद्यः केवलः शिवः

സൃഷ്ടിക്ക് മുമ്പ് ആ ഏക പരമതത്ത്വം—നിഷ്കലം, നിരാലോകം—ചിദാനന്ദമയ ജ്യോതി ആയിരുന്നു; അവൻ തന്നെയാണ് ആദി, കേവല ശിവൻ।

Verse 13

स एवादौ रजोरूपं सृष्ट्वा ब्रह्माणमात्मना । सृष्टिकर्मनियुक्ताय तस्मै वेदांश्च दत्तवान्

അവൻ തന്നെയാണ് ആദിയിൽ തന്റെ ശക്തിയാൽ രജോരൂപനായ ബ്രഹ്മാവിനെ സൃഷ്ടിച്ചത്; സൃഷ്ടികർമ്മത്തിന് നിയുക്തനായ അവനു വേദങ്ങൾ ദാനം ചെയ്തു।

Verse 14

पुनश्च दत्तवानीश आत्मतत्त्वैकसंग्रहम् । सर्वोपनिषदां सारं रुद्राध्यायं च दत्तवान्

പിന്നെയും ഈശ്വരൻ ആത്മതത്ത്വത്തിന്റെ അനന്യസംഗ്രഹമായ—സകല ഉപനിഷത്തുകളുടെ സാരമായ—രുദ്രാധ്യായവും ദാനം ചെയ്തു।

Verse 15

यदेकमव्ययं साक्षाद्ब्रह्मज्योतिः सनातनम् । शिवात्मकं परं तत्त्वं रुद्राध्याये प्रतिष्ठितम्

ഏകവും അവ്യയവും സാക്ഷാത് ജ്ഞേയവുമായ സനാതന ബ്രഹ്മജ്യോതി; ശിവസ്വരൂപമായ പരമതത്ത്വം രുദ്രാധ്യായത്തിൽ പ്രതിഷ്ഠിതമാണ്.

Verse 16

स आत्मभूः सृजद्विश्वं चतुर्भिर्वदनैर्विराट् । ससर्ज वेदांश्चतुरो लोकानां स्थितिहेतवे

ആ ആത്മഭൂ വിരാട് ബ്രഹ്മാവ് നാലു മുഖങ്ങളാൽ വിശ്വം സൃഷ്ടിച്ചു; ലോകങ്ങളുടെ സ്ഥിരതയ്ക്കായി നാലു വേദങ്ങളും പ്രസിദ്ധമാക്കി.

Verse 17

तत्रायं यजुषां मध्ये ब्रह्मणो दक्षिणान्मुखात् । अशेषोपनिषत्सारो रुद्राध्यायः समुद्गतः

അവിടെ യജുര്‍വേദത്തിനുള്ളിൽ, ബ്രഹ്മാവിന്റെ ദക്ഷിണമുഖത്തിൽ നിന്ന് ഈ രുദ്രാധ്യായം ഉദ്ഭവിച്ചു—സകല ഉപനിഷത്തുകളുടെ നിശ്ശേഷ സാരം തന്നേ.

Verse 18

स एष मुनिभिः सर्वैर्मरीच्यत्रिपुरोगमैः । सह देवैर्धृतस्तेभ्यस्तच्छिष्या जगृहुश्च तम्

ഈ (രുദ്രാധ്യായം) മരീചി-അത്രി മുതലായ അഗ്രഗണ്യരായ എല്ലാ മുനികളും ദേവന്മാരോടൊപ്പം ധരിച്ചു; അവരിൽ നിന്ന് അവരുടെ ശിഷ്യർ ഇതിനെ പവിത്ര പാരമ്പര്യമായി ഏറ്റുവാങ്ങി.

Verse 19

तच्छिष्यशिष्यैस्तत्पुत्रैस्तत्पुत्रैश्च क्रमागतैः । धृतो रुद्रात्मकः सोऽयं वेदसारः प्रसादितः

ആ ശിഷ്യരുടെ ശിഷ്യരും, അവരുടെ പുത്രന്മാരും പൗത്രന്മാരും—ക്രമപരമ്പരയായി—ഇതിനെ ധരിച്ചു വന്നു; രുദ്രസ്വരൂപമായ ഈ ഉപദേശം, വേദസാരം, പ്രസാദത്താൽ സംരക്ഷിതമായി.

Verse 20

एष एव परो मन्त्र एष एव परं तपः । रुद्राध्यायजपः पुंसां परं कैवल्यसाधनम्

ഇതുതന്നെ പരമ മന്ത്രം; ഇതുതന്നെ പരമ തപസ്സും. മനുഷ്യർക്കു രുദ്രാധ്യായജപം തന്നെയാണ് കൈവല്യസിദ്ധിയുടെ ശ്രേഷ്ഠസാധനം.

Verse 21

महापातकिनः प्रोक्ता उपपातकिनश्च ये । रुद्राध्यायजपात्सद्यस्तेऽपि यांति परां गतिम्

മഹാപാതകികളെന്ന് പ്രസിദ്ധരായവരും ഉപപാതകികളായവരും—രുദ്രാധ്യായജപം കൊണ്ടു അവർ പോലും ഉടൻ പരമഗതിയെ പ്രാപിക്കുന്നു.

Verse 22

भूयोपि ब्रह्मणा सृष्टाः सदसन्मिश्रयोनयः । देवतिर्यङ्मनुष्याद्यास्ततः संपूरितं जगत्

വീണ്ടും ബ്രഹ്മാവ് സത്-അസത് മിശ്രമായ യോനികളെ സൃഷ്ടിച്ചു; ദേവർ, തിര്യക് (മൃഗപക്ഷികൾ), മനുഷ്യർ മുതലായവരാൽ ലോകം നിറഞ്ഞു.

Verse 23

तेषां कर्माणि सृष्टानि स्वजन्मानुगुणानि च । लोकास्तेषु प्रवर्तंते भुंजते चैव तत्फलम्

അവരുടെ ജന്മത്തിന് അനുയോജ്യമായി അവരുടെ കർമ്മങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടു; ജീവികൾ അതിൽ പ്രവൃത്തിച്ച് അതിന്റെ ഫലവും അനുഭവിക്കുന്നു.

Verse 24

लोकसृष्टिप्रवाहार्थं स्वयमेव प्रजापतिः । धर्माधर्मौ ससर्जाग्रे स्ववक्षःपृष्ठभागतः

ലോകസൃഷ്ടിയുടെ പ്രവാഹം നിലനിർത്തുവാൻ, ആദിയിൽ പ്രജാപതി സ്വയം തന്റെ വക്ഷസ്സും പൃഷ്ഠഭാഗവും നിന്നു ധർമ്മവും അധർമ്മവും സൃഷ്ടിച്ചു.

Verse 25

धर्ममेवानुतिष्ठंतः पुण्यं विंदंति तत्फलम् । अधर्ममनुतिष्ठंतस्ते पापफलभोगिनः

ധർമ്മം മാത്രം അനുഷ്ഠിക്കുന്നവർ പുണ്യവും അതിന്റെ ഫലവും പ്രാപിക്കുന്നു; അധർമ്മം അനുഷ്ഠിക്കുന്നവർ പാപഫലഭോക്താക്കളാകുന്നു.

Verse 26

पुण्यकर्मफल स्वर्गो नरकस्तद्विपर्ययः । तयोर्द्वावधिपौ धात्रा कृतौ शतमखांतकौ

പുണ്യകർമ്മത്തിന്റെ ഫലം സ്വർഗ്ഗം; അതിന്റെ വിപരീതം നരകം. ഈ രണ്ടിന്മേലും ധാതാവ് ‘ശതമഖാന്തക’ എന്ന പേരിലുള്ള രണ്ടു അധിപന്മാരെ നിയമിച്ചു.

Verse 27

कामः क्रोधश्च लोभश्च मदमानादयः परे । अधर्मस्य सुता आसन्सर्वे नरकनायकाः

കാമം, ക്രോധം, ലോഭം, മദം-മാനം മുതലായവ—all അധർമ്മത്തിന്റെ പുത്രന്മാർ; ഇവർ എല്ലാവരും നരകനായകരായി.

Verse 28

गुरुतल्पः सुरापानं तथान्यः पुल्कसीगमः । कामस्य तनया ह्येते प्रधानाः परिकीर्तिताः

ഗുരുതൽപഗമനം (ഗുരുവിന്റെ ശയ്യ ലംഘിക്കൽ), സുരാപാനം, പുൽകസീഗമനം—ഇവ കാമത്തിന്റെ സന്തതികളായി, ഇവയെയാണ് പ്രധാനമെന്ന് പ്രസ്താവിക്കുന്നു.

Verse 29

क्रोधात्पितृवधो जातस्तथा मातृवधः परः । ब्रह्महत्या च कन्यैका क्रोधस्य तनया अमी

ക്രോധത്തിൽ നിന്ന് പിതൃവധം ജനിച്ചു; അതുപോലെ മാതൃവധവും; ബ്രഹ്മഹത്യയും—ഇവയെല്ലാം ക്രോധത്തിന്റെ സന്തതികളെന്ന് പറയുന്നു.

Verse 30

देवस्वहरणश्चैव ब्रह्मस्वहरणस्तथा । स्वर्णस्तेय इति त्वेते लोभस्य तनयाः स्मृताः

ദേവസ്വം അപഹരിക്കൽ, ബ്രാഹ്മണസ്വം അപഹരിക്കൽ, സ്വർണ്ണചൗര്യം—ഇവ മൂന്നും ലോഭത്തിന്റെ പുത്രന്മാരെന്നു സ്മൃതിയിൽ പറയപ്പെടുന്നു।

Verse 31

एतानाहूय चांडालान्यमः पातकनायकान् । नरकस्य विवृद्ध्यर्थमाधिपत्यं चकार ह

ആ ചാണ്ഡാലരെ വിളിച്ചു യമൻ അവരെ ‘പാതകനായകർ’ ആയി നിയമിച്ചു; നരകത്തിന്റെ വിപുലീകരണത്തിനും ഭരണത്തിനും അധികാരം നൽകി।

Verse 32

ते यमेन समादिष्टा नव पातकनायकाः । ते सर्वे संगता भूयो घोराः पातकनायकाः

യമൻ നിയോഗിച്ച ആ ഒമ്പത് പാതകനായകർ വീണ്ടും ഒന്നിച്ചു ചേർന്നു—ഭയാനകരായ അവർ, പാതകനായകർ।

Verse 33

नरकान्पालयामासुः स्वभृत्यैश्चोपपातकैः । रुद्राध्याये भुवि प्राप्ते साक्षात्कैवल्यसाधने

അവർ തങ്ങളുടെ ഭൃത്യരായ ഉപപാതകങ്ങളോടൊപ്പം നരകങ്ങളെ കാവൽ നോക്കി; എന്നാൽ സാക്ഷാൽ കൈവല്യസാധനമായ രുദ്രാധ്യായം ഭൂമിയിൽ വ്യാപിച്ചപ്പോൾ…

Verse 34

भीताः प्रदुद्रुवुः सर्वे तेऽमी पातकनायकाः । यमं विज्ञापयामासुः सहान्यैरुपपातकैः

ഭീതരായി ആ പാതകനായകർ എല്ലാവരും ഓടിപ്പോയി; മറ്റു ഉപപാതകങ്ങളോടൊപ്പം യമനെ സമീപിച്ച് വിവരം അറിയിച്ചു।

Verse 35

जय देव महाराज वयं हि तव किंकराः । नरकस्य विवृद्ध्यर्थं साधिकाराः कृतास्त्वया

ജയം, ഹേ ദേവമഹാരാജാ! ഞങ്ങൾ നിശ്ചയമായും നിന്റെ ദാസന്മാരാണ്. നരകലോകത്തിന്റെ വർദ്ധനയ്ക്കായി നീ ഞങ്ങളെ അധികാരത്തോടെ നിയോഗിച്ചു.

Verse 36

अधुना वर्तितुं लोके न शक्ताः स्मो वयं प्रभो । रुद्राध्यायानुभावेन निर्दग्धाश्चैव विद्रुताः

ഇപ്പോൾ, ഹേ പ്രഭോ, ലോകത്തിൽ പ്രവർത്തിക്കാനും സഞ്ചരിക്കാനും ഞങ്ങൾക്ക് ശക്തിയില്ല. രുദ്രാധ്യായത്തിന്റെ പ്രഭാവത്തിൽ ഞങ്ങൾ ദഗ്ധരായി ഓടിപ്പോയി.

Verse 37

ग्रामेग्रामे नदीकूले पुण्येष्वायतनेषु च । रुद्रजाप्ये तु पर्याप्ते कथं लोके चरेमहि

ഗ്രാമം ഗ്രാമമായി, നദീതീരങ്ങളിലും പുണ്യക്ഷേത്രങ്ങളിലും രുദ്രജപം വ്യാപകമായിരിക്കെ, ഞങ്ങൾ ലോകത്തിൽ എങ്ങനെ സഞ്ചരിക്കും?

Verse 38

प्रायश्चित्तसहस्रं वै गणयामो न किंचन । रुद्रजाप्याक्षराण्येव सोढुं बत न शक्नुमः

ആയിരം പ്രായശ്ചിത്തങ്ങളെയും ഞങ്ങൾ ഒന്നുമല്ലെന്ന് എണ്ണുന്നു; എന്നാൽ രുദ്രജപത്തിന്റെ അക്ഷരങ്ങളേ—അയ്യോ!—ഞങ്ങൾ സഹിക്കാനാവില്ല.

Verse 39

महापातकमुख्यानामस्माकं लोकघातिनाम् । रुद्रजाप्यं भयं घोरं रुद्रजाप्यं महद्विषम्

ഞങ്ങൾ—മഹാപാതകങ്ങളിൽ അഗ്രഗണ്യർ, ലോകഘാതകർ—ഞങ്ങൾക്ക് രുദ്രജപം ഭീകരഭയം; രുദ്രജപം ഞങ്ങൾക്ക് മഹാവിഷം.

Verse 40

अतो दुर्विषहं घोरमस्माक व्यसनं महत् । रुद्रजाप्येन संप्राप्तमपनेतुं त्वमर्हसि

അതുകൊണ്ട് രുദ്രജപം മൂലം ഞങ്ങളിലേക്കു ഈ ഭയങ്കരവും സഹിക്കാനാവാത്തതുമായ മഹാവിപത്ത് വന്നിരിക്കുന്നു; അതിനെ നീക്കുവാൻ നിങ്ങൾ തന്നെയാണ് അർഹൻ।

Verse 41

इति विज्ञापितः साक्षाद्यमः पातकनायकैः । ब्रह्मणोंऽतिकमासाद्य तस्मै सर्वं न्यवेदयत्

ഇങ്ങനെ പാതകനായകരാൽ നേരിട്ട് അപേക്ഷിക്കപ്പെട്ട യമൻ ബ്രഹ്മാവിന്റെ അടുക്കൽ ചെന്നു എല്ലാം അവനോട് നിവേദിച്ചു।

Verse 42

देवदेव जगन्नाथ त्वामेव शरणं गतः । त्वया नियुक्तो मर्त्यानां निग्रहे पापकारिणाम्

ഹേ ദേവദേവാ, ജഗന്നാഥാ! ഞാൻ നിങ്ങളിൽ മാത്രമേ ശരണം പ്രാപിച്ചുള്ളൂ. നിങ്ങൾ നിയോഗിച്ചതിനാൽ പാപം ചെയ്യുന്ന മർത്ത്യരെ ഞാൻ നിയന്ത്രിക്കുന്നു।

Verse 43

अधुना पापिनो मर्त्या न संति पृथिवीतले । रुद्राध्यायेन निहतं पातकानां महत्कुलम्

ഇപ്പോൾ ഭൂമിയിൽ പാപികളായ മർത്ത്യർ ഇല്ല; രുദ്രാധ്യായം പാതകങ്ങളുടെ മഹാകുലത്തെ നശിപ്പിച്ചു।

Verse 44

पातकानां कुले नष्टे नरकाः शून्यतां गताः । नरके शून्यतां याते मम राज्यं हि निष्फलम्

പാതകങ്ങളുടെ കുലം നശിച്ചാൽ നരകങ്ങൾ ശൂന്യമാകുന്നു; നരകം ശൂന്യമായാൽ എന്റെ രാജ്യം തീർച്ചയായും നിഷ്ഫലമാകുന്നു।

Verse 45

तस्मात्त्वयैव भगवन्नुपायः परिचिन्त्यताम् । यथा मे न विहन्येत स्वामित्वं मर्त्यदेहिनाम्

അതുകൊണ്ട്, ഭഗവനേ, നിങ്ങൾ തന്നേ ഒരു ഉപായം ആലോചിക്കണമേ; മർത്ത്യദേഹധാരികളിലേക്കുള്ള എന്റെ അധികാരം നശിക്കാതിരിക്കട്ടെ।

Verse 46

इति विज्ञापितो धाता यमेन परिखिद्यता । रुद्रजाप्यविघातार्थमुपायं पर्यकल्पयत्

യമൻ അത്യന്തം വിഷണ്ണനായി അറിയിച്ചപ്പോൾ, ധാതാ (സ്രഷ്ടാവ്) രുദ്രജപം തടസ്സപ്പെടുത്താൻ ഒരു ഉപായം ഒരുക്കി।

Verse 47

अश्रद्धां चैव दुर्मेधामविद्यायाः सुते उभे । श्रद्धामेधाविघातिन्यौ मर्त्येषु पर्यचोदयत्

അവൻ അവിദ്യയുടെ രണ്ടു പുത്രിമാരായ അശ്രദ്ധയും ദുര്മേധയും മർത്ത്യലോകത്തിലേക്ക് അയച്ചു; അവർ മനുഷ്യരുടെ ശ്രദ്ധയും സദ്ബുദ്ധിയും നശിപ്പിക്കുന്നു।

Verse 48

ताभ्यां विमोहिते लोके रुद्राध्यायपराङ्मुखे । यमः स्वस्थानमासाद्य कृतार्थ इव सोऽभवत्

ആ രണ്ടുപേരാൽ ലോകം മോഹിതമായി രുദ്രാധ്യായത്തിൽ നിന്ന് വിമുഖമായപ്പോൾ, യമൻ തന്റെ സ്ഥാനത്തെത്തി ലക്ഷ്യം സിദ്ധിച്ചതുപോലെ തോന്നി।

Verse 49

पूर्वजन्मकृतैः पापैर्जायंतेऽल्पायुषो जनाः । तानि पापानि नश्यंति रुद्रं जप्तवतां नृणाम्

മുൻജന്മത്തിൽ ചെയ്ത പാപങ്ങളാൽ ജനങ്ങൾ അല്പായുസ്സോടെ ജനിക്കുന്നു; എന്നാൽ രുദ്രനെ ജപിച്ച മനുഷ്യരുടെ ആ പാപങ്ങൾ നശിക്കുന്നു।

Verse 50

क्षीणेषु सर्वपापेषु दीर्घमायुर्बलं धृतिः । आरोग्यं ज्ञानमैश्वर्यं वर्धते सर्वदेहिनाम्

സകല പാപങ്ങളും ക്ഷയിച്ചാൽ, എല്ലാ ദേഹധാരികളിലും ദീർഘായുസ്സും ബലവും ധൈര്യവും വർധിക്കുന്നു; ആരോഗ്യവും സത്യജ്ഞാനവും ഐശ്വര്യവും കൂടി വളരുന്നു।

Verse 51

रुद्राध्यायेन ये देवं स्नापयंति महेश्वरम् । तज्जलैः कुर्वतः स्नानं ते मृत्युं संतरंति च

രുദ്രാധ്യായം ജപിച്ച് ദേവ മഹേശ്വരനെ സ്നാപനം ചെയ്യുന്നവരും, ആ പുണ്യജലത്തിൽ സ്വയം സ്നാനം ചെയ്യുന്നവരും—മൃത്യുവിനെ അതിക്രമിക്കുന്നു।

Verse 52

रुद्राध्यायाभिजप्तेन स्नानं कुर्वंति येंऽभसा । तेषां मृत्युभयं नास्ति शिवलो के महीयते

രുദ്രാധ്യായം ജപിച്ച് അഭിമന്ത്രിതമാക്കിയ ജലത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്യുന്നവർക്ക് മൃത്യുഭയം ഇല്ല; അവർ ശിവലോകത്തിൽ മഹിമപ്പെടുന്നു।

Verse 53

शतरुद्राभिषेकेण शतायुर्जायते नरः । अशेषपापनिर्मुक्तः शिवस्य दयितो भवेत्

ശതരുദ്രാഭിഷേകം ചെയ്താൽ മനുഷ്യൻ ശതായുസ്സു പ്രാപിക്കുന്നു; സകല പാപങ്ങളിൽ നിന്നുമുക്തനായി ശിവന്റെ പ്രിയനാകുന്നു।

Verse 55

अव्याहतबलैश्वर्यो हतशत्रुर्निरामयः । निर्धूताखिलपापौघः शास्ता राज्यमकंटकम्

അവ്യാഹത ബലവും ഐശ്വര്യവും ഉള്ളവനായി, ശത്രുക്കളെ നശിപ്പിച്ച്, നിരാമയനായി, സകല പാപപ്രവാഹവും തൂത്തെറിഞ്ഞ്—അവരോദ്ധരഹിതവും കണ്ഠകരഹിതവും ആയ രാജ്യം ഭരിക്കുന്നു।

Verse 56

विप्रा वेदविदः शांताः कृतिनः शंसितव्रताः । ज्ञानयज्ञतपोनिष्ठाः शिवभक्तिपरायणाः

അവർ വേദവിദ്യയിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ള ബ്രാഹ്മണർ; മനസ്സിൽ ശാന്തർ, കൃതാർത്ഥർ, വ്രതങ്ങളിൽ പ്രശസ്തർ. ജ്ഞാനം, യജ്ഞം, തപസ് എന്നിവയിൽ നിഷ്ഠയുള്ളവർ; ശിവഭക്തിയിൽ പൂർണ്ണപരായണർ.

Verse 57

रुद्राध्याय जपं सम्यक्कुर्वंतु विमलाशयाः । तेषां जपानुभावेन सद्यः श्रेयो भविष्यति

നിർമലഹൃദയമുള്ളവർ റുദ്രാധ്യായജപം ശരിയായ വിധത്തിൽ ചെയ്യട്ടെ; ആ ജപത്തിന്റെ അനുഭവശക്തിയാൽ അവരുടെ പരമശ്രേയസ് ഉടൻ തന്നെ ഉദിക്കും.

Verse 58

इत्युक्तवंतं नृपतिर्महामुनिं तमेव वव्रे प्रथमं क्रियागुरुम् । अथापरांस्त्यक्तधनाशयान्मुनीनावाहयामास सहस्रशः क्षणात्

ഇങ്ങനെ ഉപദേശിച്ച ആ മഹാമുനിയെയേ രാജാവ് ക്രിയാഗുരുവായി ആദ്യം വരിച്ചു. പിന്നെ ധനലാലസ ഉപേക്ഷിച്ച മറ്റു മുനിമാരെ അദ്ദേഹം ക്ഷണത്തിൽ ആയിരക്കണക്കിന് വിളിച്ചു വരുത്തി.

Verse 59

ते विप्राः शांतमनसः सहस्रपरिसंमिताः । कलशानां शतं स्थाप्य पुण्य वृक्षरसैर्युतम्

ആ ശാന്തമനസ്സുള്ള ബ്രാഹ്മണർ ഏകദേശം ആയിരം പേർ; പുണ്യവൃക്ഷങ്ങളുടെ രസങ്ങളാൽ നിറഞ്ഞ നൂറ് കലശങ്ങൾ സ്ഥാപിച്ചു.

Verse 60

रुद्राध्यायेन संस्नाप्य तमुर्वीपतिपुत्रकम् । विधिवत्स्नापयामासुः संप्राप्ते सप्तमे दिने

റുദ്രാധ്യായം ചൊല്ലി ആ ഭൂപതിപുത്രനെ സ്നാപിപ്പിച്ച്, ഏഴാം ദിവസം എത്തിയപ്പോൾ അവർ വിധിപൂർവ്വം അവന്റെ സ്നാനസംസ്കാരം നിർവഹിച്ചു.

Verse 61

स्नाप्यमानो मुनिजनैः स राजन्यकुमारकः । अकस्मादेव संत्रस्तः क्षणं मूर्च्छामवाप ह

മുനിജനങ്ങൾ സ്നാനം കഴിപ്പിക്കുമ്പോൾ ആ രാജകുമാരൻ അപ്രതീക്ഷിതമായി ഭീതനായി, ക്ഷണമാത്രം മൂർച്ചപ്പെട്ടു വീണു.

Verse 62

सहसैव प्रबुद्धोऽसौ मुनिभिः कृतरक्षणः । प्रोवाच कश्चित्पुरुषो दंडहस्तः समागतः

അവൻ പെട്ടെന്നു ബോധം വീണ്ടെടുത്തു; മുനിമാർ അവനെ സംരക്ഷിച്ചിരുന്നു. അപ്പോൾ അവൻ പറഞ്ഞു—“കയ്യിൽ ദണ്ഡം പിടിച്ച ഒരാൾ എത്തിയിരിക്കുന്നു.”

Verse 63

मां प्रहर्तुं कृतमतिर्भीमदण्डो भयानकः । सोऽपि चान्यैर्महावीरै पुरुषैरभिताडितः

“അവൻ എന്നെ പ്രഹരിക്കാൻ ഉറച്ച മനസ്സോടെ—ഭീകര ദണ്ഡധാരിയായി, ഭയാനകനായി വന്നു. എന്നാൽ മറ്റു മഹാവീരന്മാർ അവനെയും പ്രഹരിച്ചു പിന്തിരിപ്പിച്ചു.”

Verse 64

बद्ध्वा पाशेन महता दूरं नीत इवाभवत् । एतावदहमद्राक्षं भवद्भिः कृतरक्षणः

“മഹാപാശംകൊണ്ട് ബന്ധിച്ച് അവനെ ദൂരത്തേക്ക് കൊണ്ടുപോയതുപോലെ തോന്നി. നിങ്ങളുടെ സംരക്ഷണത്തിൽ ഞാൻ ഇത്രമാത്രം കണ്ടു.”

Verse 65

इत्युक्तवंतं नृपतेस्तनूजं द्विजसत्तमाः । आशीर्भिः पूजयामासुर्भयं राज्ञे न्यवेदयन्

രാജാവിന്റെ പുത്രൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ ശ്രേഷ്ഠ ദ്വിജന്മാർ ആശീർവാദങ്ങളാൽ അവനെ ആദരിച്ചു, ആ ഭയവാർത്ത രാജാവിനോട് അറിയിച്ചു.

Verse 66

अथ सर्वानृषीञ्छ्रेष्ठान्दक्षिणाभिर्नृपोत्तमः । पूजयित्वा वरान्नेन भोजयित्वा च भक्तितः

അപ്പോൾ നൃപോത്തമൻ എല്ലാ ശ്രേഷ്ഠ ഋഷിമാരെയും ദക്ഷിണകളാൽ ആദരിച്ചു, ഭക്തിയോടെ ഉത്തമാന്നംകൊണ്ട് പൂജിച്ച് അവർക്കു ഭോജനം കഴിപ്പിച്ചു।

Verse 67

प्रतिगृह्याशिषस्तेषां मुनीनां ब्रह्मवादि नाम् । भक्त्या बंधुजनैः सार्धं सभायां समुपाविशत्

ആ ബ്രഹ്മവാദി മുനിമാരുടെ ആശീർവാദങ്ങൾ സ്വീകരിച്ച് രാജാവ് ഭക്തിയോടെ ബന്ധുജനങ്ങളോടൊപ്പം സഭയിൽ ഉപവിശിച്ചു।

Verse 68

तस्मिन्समागते वीरे मुनिभिः सह पार्थिवे । आजगाम महायोगी देवर्षिर्नारदः स्वयम्

ആ വീരരാജാവ് മുനികളോടൊപ്പം സമാഗമിച്ചിരിക്കുമ്പോൾ, മഹായോഗിയായ ദേവർഷി നാരദൻ സ്വയം അവിടെ എത്തി।

Verse 69

तमागतं प्रेक्ष्य गुरुं मुनीनां सार्धं सदस्यैरखिलैर्मुनींद्रैः । प्रणम्य भक्त्या विनिवेश्य पीठे कृतोपचारं नृपतिर्बभाषे

മുനികളുടെ ഗുരു വന്നെത്തിയതു കണ്ടു, അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്ന എല്ലാ മുനീന്ദ്രന്മാരും സഭാസദസ്സുകളും കൂടെ രാജാവ് ഭക്തിയോടെ പ്രണാമം ചെയ്ത്, അദ്ദേഹത്തെ പീഠത്തിൽ ഇരുത്തി, യഥോചിത ഉപചാരങ്ങൾ അർപ്പിച്ച് പിന്നെ സംസാരിച്ചു।

Verse 70

राजोवाच । दृष्टं किमस्ति ते ब्रह्मस्त्रिलोक्यां किंचिदद्भुतम् । तन्नो ब्रूहि वयं सर्वे त्वद्वाक्यामृतलालसाः

രാജാവ് പറഞ്ഞു—ഹേ ബ്രഹ്മൻ! ത്രിലോകങ്ങളിൽ നിങ്ങൾ എന്തെങ്കിലും അത്ഭുതം കണ്ടിട്ടുണ്ടോ? അത് ഞങ്ങളോട് പറയുക; ഞങ്ങൾ എല്ലാവരും നിങ്ങളുടെ വാക്യമൃതത്തിനായി ആകാംക്ഷയോടെ കാത്തിരിക്കുന്നു।

Verse 71

नारद उवाच । अद्य चित्रं महद्दृष्टं व्योम्नोवतरता मया । तच्छृणुष्व महाराज सहैभिर्मुनिपुंगवैः

നാരദൻ പറഞ്ഞു—ഇന്ന് ആകാശത്തിൽ നിന്ന് ഇറങ്ങിവരുമ്പോൾ ഞാൻ അത്ഭുതകരവും മഹത്തുമായ ഒരു ദൃശ്യം കണ്ടു. ഹേ മഹാരാജാവേ, ഈ മുനിപുംഗവന്മാരോടുകൂടെ അത് ശ്രവിക്കൂ.

Verse 72

अद्य मृत्युरिहायातो निहंतुं तव पुत्रकम् । दंडहस्तो दुराधर्षो लोकमुद्बाधयन्सदा

ഇന്ന് മൃത്യു ഇവിടെ വന്നിരിക്കുന്നു—നിന്റെ പുത്രനെ വധിക്കാനായി; കൈയിൽ ദണ്ഡം ധരിച്ചു, ദുർജയനായി, എപ്പോഴും ലോകങ്ങളെ പീഡിപ്പിക്കുന്നവൻ.

Verse 73

ईश्वरोपि विदित्वैनं त्वत्पुत्रं हंतुमागतम् । सहैव पार्षदैः कंचिद्वीरभद्रमचोदयत्

അവൻ നിന്റെ പുത്രനെ കൊല്ലാൻ വന്നിരിക്കുന്നു എന്ന് അറിഞ്ഞ്, ഭഗവാനും തന്റെ പാർഷദന്മാരോടുകൂടെ വീരഭദ്രനെ ഉടൻ പ്രേരിപ്പിച്ചു.

Verse 74

स आगत्य हठान्मृत्युं त्वत्पुत्रं हंतुमागतम् । गृहीत्वा सुदृढं बद्ध्वा दंडेनाभ्यहनद्रुषा

അവൻ വന്ന്, നിന്റെ പുത്രനെ വധിക്കാനെത്തിയ മൃത്യുവിനെ ബലമായി പിടിച്ചു; ഉറച്ചായി ബന്ധിച്ച്, ക്രോധത്തോടെ ദണ്ഡംകൊണ്ട് അടിച്ചു.

Verse 75

तं नीयमानं जगदीशसन्निधिं शीघ्रं विदित्वा भगवान्यमः स्वयम् । कृतांजलिर्देव जयेत्युदीरयन्प्रणम्य मूर्ध्ना निजगाद शूलिनम्

തന്നെ ജഗദീശ്വരന്റെ സന്നിധിയിലേക്കു കൊണ്ടുപോകുന്നതെന്ന് ഉടൻ അറിഞ്ഞ ഭഗവാൻ യമൻ സ്വയം കൃതാഞ്ജലിയായി ‘ദേവാ, ജയമാകട്ടെ’ എന്നു ഉച്ചരിച്ച്, ശിരസ്സ് നമിച്ച് ശൂലധാരിയായ പ്രഭുവിനോട് വിനീതമായി പറഞ്ഞു.

Verse 76

यम उवाच । देवदेव महारुद्र वीरभद्र नमोऽस्तु ते । निरागसि कथं मृत्यौ कोपस्तव समुत्थितः

യമൻ പറഞ്ഞു—ഹേ ദേവദേവ മഹാരുദ്രാ, ഹേ വീരഭദ്രാ, നമസ്കാരം. മൃത്യു നിരപരാധിയാണ്; പിന്നെ മൃത്യുവിനെതിരെ നിന്റെ കോപം എന്തുകൊണ്ട് ഉദിച്ചു?

Verse 77

निजकर्मानुबंधेन राजपुत्रं गतायुषम् । प्रहर्तुमुद्यते मृत्यौ कोपराधो वद प्रभो

സ്വകർമബന്ധം അനുസരിച്ച് ആയുസ്സ് തീർന്ന രാജപുത്രനെ പ്രഹരിക്കാൻ മൃത്യു തയ്യാറായിരിക്കുന്നു. പ്രഭോ, നിന്റെ കോപത്തിന് കാരണം എന്ത്—അവന്റെ അപരാധം ഏത്?

Verse 78

वीरभद्र उवाच । दशवर्षसहस्रायुः स राजतनयः कथम् । विपत्तिमंतरायाति रुद्रस्नानहताशुभः

വീരഭദ്രൻ പറഞ്ഞു—ആ രാജപുത്രന് പത്തായിരം വർഷം ആയുസ്സുണ്ട്; റുദ്രസ്നാനത്താൽ അശുഭം നശിച്ചവനെ വിപത്ത് എങ്ങനെ ബാധിക്കും?

Verse 79

अस्ति चेत्तव संदेहो मद्वाक्येऽप्यनिवारिते । चित्रगुप्तं समाहूय प्रष्टव्योऽद्यैव मा चिरम्

എന്റെ വാക്ക് അവഗണിക്കാനാവാത്തതായിട്ടും നിനക്ക് സംശയം ഉണ്ടെങ്കിൽ, ചിത്രഗുപ്തനെ വിളിച്ചു ഇന്നുതന്നെ ചോദിക്ക; വൈകിക്കരുത്.

Verse 80

नारद उवाच । अथाहूतश्चित्रगुप्तो यमेन सहसागतः । आयुःप्रमाण त्वत्सूनोः परिपृष्टः स चाब्रवीत्

നാരദൻ പറഞ്ഞു—അപ്പോൾ യമൻ വിളിച്ചതോടെ ചിത്രഗുപ്തൻ ഉടൻ എത്തി. നിന്റെ പുത്രന്റെ ആയുസ്സിന്റെ അളവ് ചോദിക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ അവൻ മറുപടി പറഞ്ഞു.

Verse 81

द्वादशाब्दं च तस्यायुरित्युक्त्वाथ विमृश्य च । पुनर्लेख्यगतं प्राह स वर्षायुतजीवितम्

“ഇവന്റെ ആയുസ്സ് പന്ത്രണ്ടു വർഷം,” എന്നു പറഞ്ഞ് അവൻ വീണ്ടും ആലോചിച്ചു; പിന്നെ എഴുതിയ രേഖ വീണ്ടും നോക്കി—“ഇവൻ പത്തായിരം വർഷം ജീവിക്കും” എന്നു പ്രസ്താവിച്ചു.

Verse 82

अथ भीतो यमो राजा वीरभद्रं प्रणम्य च । कथंचिन्मोचयामास मृत्युं दुर्वारबंधनात्

അപ്പോൾ ഭീതനായ യമരാജൻ വീരഭദ്രനെ നമസ്കരിച്ചു; എങ്ങനെയോ ആ ഒഴിവാക്കാനാകാത്ത ബന്ധനത്തിൽ നിന്ന് മരണത്തെ മോചിപ്പിച്ചു.

Verse 83

वीरभद्रेण मुक्तोऽथ यमोऽगान्निजमंदिरम् । वीरभद्रश्च कैलासमहं प्राप्तस्तवांतिकम्

വീരഭദ്രൻ മോചിപ്പിച്ചതോടെ യമൻ തന്റെ ഭവനത്തിലേക്ക് പോയി; വീരഭദ്രൻ കൈലാസത്തിലെത്തി—ഞാൻ സത്യമായി നിന്റെ സന്നിധിയിൽ എത്തിയിരിക്കുന്നു.

Verse 84

अतस्तव कुमारोऽयं रुद्रजाप्यानुभावतः । मृत्योर्भयं समुत्तीर्य सुखी जातोऽयुतं समाः

അതുകൊണ്ട് നിന്റെ ഈ പുത്രൻ രുദ്രജപത്തിന്റെ പ്രഭാവത്താൽ മരണഭയം അതിജീവിച്ച് പത്തായിരം വർഷം സുഖിയായി കഴിഞ്ഞിരിക്കുന്നു.

Verse 85

इत्युक्त्वा नृपमामंत्र्य नारदे त्रिदिवं गते । विप्राः सर्वे प्रमुदिताः स्वस्वजग्मुरथाश्रमम्

ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് രാജാവിനോട് വിടപറഞ്ഞ ശേഷം, നാരദൻ ത്രിദിവത്തിലേക്ക് പോയപ്പോൾ, എല്ലാ ബ്രാഹ്മണരും സന്തോഷത്തോടെ തങ്ങളുടെ തങ്ങളുടെ ആശ്രമങ്ങളിലേക്കു പോയി.

Verse 86

इत्थं काश्मीरनृपती रुद्राध्यायप्रभावतः । निस्तीर्याशेषदुः खानि कृतार्थोभूत्सपुत्रकः

ഇങ്ങനെ കാശ്മീരരാജാവ് രുദ്രാധ്യായത്തിന്റെ പ്രഭാവത്താൽ സർവ്വദുഃഖങ്ങളെയും അതിക്രമിച്ച്, പുത്രനോടുകൂടെ കൃതാർത്ഥനായി।

Verse 87

ये कीर्तयंति मनुजाः परमेश्वरस्य माहात्म्यमेतदथ कर्णपुटैः पिबंति । ते जन्मकोटिकृतपापगणैर्विमुक्ताः शांताः प्रयांति परमं पदमिंदुमौलेः

പരമേശ്വരന്റെ ഈ മഹാത്മ്യം കീർത്തിക്കുകയും കർണ്ണപാത്രങ്ങളാൽ അത് പാനം ചെയ്യുകയും ചെയ്യുന്നവർ, കോടി ജന്മങ്ങളിലെ പാപരാശികളിൽ നിന്ന് വിമുക്തരായി, ശാന്തിയോടെ ഇന്ദുമൗലി ശിവന്റെ പരമപദത്തിലേക്ക് പ്രാപിക്കുന്നു।

Verse 94

एष रुद्रायुतस्नानं करोतु तव पुत्रकः । दशवर्षसहस्राणि मोदते भुवि शक्रवत्

നിന്റെ പുത്രൻ ഈ ‘രുദ്രായുത-സ്നാനം’ ചെയ്യട്ടെ; അപ്പോൾ അവൻ ഭൂമിയിൽ പത്തായിരം വർഷം ശക്രൻ (ഇന്ദ്രൻ)പോലെ ആനന്ദിക്കും।